جستجوی مقالات فارسی – نقش ابعاد دلبستگی در راهکارهای انطباقی و غیرانطباقی تنظیم هیجان با واسطه …

Carver, C. S., & Scheier, M. F. (1981). Attention and self-regulation: A control-theory approach to human behavior. New York: Springer-Verlag.
Carver, C. S., Scheier, M. F., & Weintraub, J. K. (1989). Assessing coping strategies: A theoretically based approach. Journal of Personality and Social Psychology, 56, 267-283.
Carver, C. S., & White, T. L. (1994). Behavioral inhibition, behavioral activation, and affective responses to impending reward and punishment: The BIS/BAS scales. Journal of Personality and Social Psychology, 67, 319–۳۳۳٫
Cassidy, J. (1994). Emotion regulation: Influences of attachment relationships. Monographs of the Society for Research in Child Development, 59, 228– ۲۸۳٫
Cassidy, J., & Kobak, R. R. (1988). Avoidance and its relationship with other defensive processes. In J. Belsky & T. Nezworski (Eds.), Clinical implications of attachment (pp. 300-323). Hillsdale, NJ: Erlbaum.
Cicchetti, D., Ackerman, B. P, & Izard, C. E. (1995). Emotions and emotion regulation in developmental psychology. Development and Psychopathology, 7, 1-10.
Cheng, H., & Furnham, A. (2002). Personality, peer relations, and self-confidence as predictors of happiness and loneliness. Journal of Adolescence, 25, ۳۲۷-۳۳۹٫
Chung, C. K., & Pennebaker, J. W. (2007). The psychological functions of function words. In K. Fiedler (Ed.), Social communication (pp. 343-359). New York: Psychology Press.
Clark, M. S. & Isen, A. M. (1982). Toward Understanding the Relationship Between Feeling States and Social Behavior. Cognitive Social Psychology. Hastrof, A. H., & Isen, A. M. (Eds.). Elsevier: New York, pp. 73-108.
Cohen, F., & Lazarus, R. S. (1973). Active coping processes, coping disposition, and recovery from surgery. Psychosomatic Medcine۳۵, ۳۷۵-۳۸۹٫
Cole, S. W. , Kemeny, M. E. , Taylor, S. E. , & Visscher, B. R. (1996). Elevated physical health risk among gay men who conceal their homosexual identity. Health Psychology, 15, 243–۲۵۱٫
Coleman, K. P. (2003). Perceptions of parent-child attachment, social self-efficacy, and peer relationships in middle childhood. Journal of infant and child development, 12, ۳۵۱- ۳۶۸.
Collins, N. L. (1996). Working models of attachment: Implications for explanation, emotion, and behavior. Journal of Personality and Social Psychology, 71, ۸۱۰-۸۳۲٫
Collins, N. L., & Feeney, B. C. (2004). Working models of attachment shape perceptions of social support: Evidence from experimental and observational studies. Journal of Personality and Social Psychology, 87, 363-383.
Collins, N. L., & Read, S. J. (1990). Adult attachment, working models, and relationship quality in dating couples. Journal of Personality and Social Psychology, 58, ۶۴۴–۶۶۳٫
Collins, N. L., & Read, S. J. (1994). Cognitive representations of attachment: The structure and function of working models. In K. Bartholomew & D. Perlman (Eds.), Advances in personal relationships: Attachment processes in adulthood (Vol. 5, pp. 53–۹۲). London: Jessica Kingsley.
Collins, N., & Miller, L. (1994). Self-disclosure and liking: a meta-analytic review. Psychological Bulletin, 116(3), 457-75.
Connolly J. (۱۹۸۹). Social self-efficacy in adolescence: Relations with self-concept, social adjustment, and mental health. Canadian Journal of Behavioral Science, 21, 258–۲۶۹.
Cozby, P. C. (1972). Self-disclosure, reciprocity and liking. Sociometry, 35, ۱۵۱-۱۶۰٫
Cozby, P. C. (1973). Self-disclosure: A literature review. Psychological Bulletin, 79,
۷۳-۹۱٫
Cramer, P. (1991). The development of defense mechanisms. New York: Springer-Verlag.
Crowell, J. A.; Fraley, R. C.; and Shaver, P. R. (1999). “Measurement of Individual Differences in Adolescent and Adult Attachment.” In Handbook of Attachment: Theory, Research, and Clinical Applications, ed. J. Cassidy and P. R. Shaver. New York: Guilford Press.
Davidson, R. J. (1998). Affective style and affective disorders: Perspectives from affective neuroscience. Cognition and Emotion, 12, ۳۰۷-۳۲۰٫
Davis-Kean, P.E., Huesmann, L.R., Jager, J., Collins, W.A., Bates, J.E., & Lansford, J.E. (2008). Changes in the relation of self-efficacy beliefs and behaviors across development. Child Development, 79, ۱۲۵۷-۱۲۶۹٫
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2002). Handbook of self-determination research. Rochester, NY: University of Rochester Press.
Derakshan, N., Eysenck, M., & Myers, L. B. (2007). Emotional information processing in repressors: The vigilance-avoidance theory. Cognition and Emotion, 21, 1585–۱۶۱۴٫
Derlega, V. J., & Grzelak, J. (1979). Appropriateness of self-disclosure. In G. J. Chelune (Ed.), Self-disclosure. Origins, patterns, and implications of openness in interpersonal relationships (pp. 151-176). San Francisco: Jossey-Bass.
Derlega, V., Metts, S., Petronio, S., & Margulis, S. (1993). Self-disclosure. Newbury
Park, CA: Sage.
Derryberry, D., & Rothbart, M. K. (1988). Arousal, affect, and attention as components of temperament. Journal of Personality and Social Psychology, 55, ۹۵۸-۹۶۶٫
Desivily, H. S., & Eizen, D. (2005). CONFLICT MANAGEMENT IN WORK TEAMS: THE ROLE OF SOCIAL SELF EFFICACY AND GROUP IDENTIFICATION. The International Journal of Conflict Management, 16, 2, 183-208.
DeSteno, D., Gross, J. J., & Kubzansky, L. (2013). Affective science and health: The importance of emotion and emotion regulation. Health Psychology۳۲, ۵, ۴۷۴-۴۸۶٫
Dindia, K. (1988). A comparison of several statistical tests of reciprocity and self-disclosure. Communication Research, 15(6), 726-752.
Dion, K. K., & Dion, K. L. (1985). Personality, gender, and the phenom- 612 WEI, RUSSELL, AND ZAKALIK enology of romantic love. In P. R. Shaver (Ed.), Self, situations and behavior: Review of personality and social psychology (pp. 209–۲۳۹). Thousand Oaks, CA: Sage.
Dozier, M., & Kobak, R. R. (1992). Psychophysiology in attachment interviews: Converging evidence for deactivating strategies. Child Development۶۳, ۱۴۷۳–۱۴۸۰٫
Dussault, M., & Deaudelin, C. (2001). Loneliness and self-efficacy in educations majors. Psychological Reports, 89, ۲۸۵-۲۸۹٫
Eccles, J. S., Wigfield, A., & Schiefele, U. (1998). Motivation. In N. Eisenberg (Ed.), Handbook of child psychology (Vol. 3, 5th ed.). New York: Wiley.
Edelstein, R. S., Ghetti, S., Quas, J. A., Goodman, G. S., Alexander, K. W., Redlich, A. D., & Cordon, I. M. (2005). Individual differences in emotional memory: Adult attachment and long-term memory for child sexual abuse. Personality and Social Psychology Bulletin, 31, 1537–۱۵۴۸٫
Ehrenberg, M. F., Cox, D. N., & Koopman, R. F. (1991). The relationship between self-efficacy and depression in adolescents. Adolescence, 26, ۳۶۱-۳۷۴٫

نقش ابعاد دلبستگی در راهکارهای انطباقی و غیرانطباقی تنظیم هیجان با واسطه ‌گری ظرفیت …

شکل ۱-۱- مدل شیور و میکالینسر (۲۰۰۲) ۷
شکل ۱-۲- واسطه‌گری خودکارآمدی و خودافشاسازی در رابطه بین ابعاد دلبستگی و تنظیم هیجان ۱۶
شکل ۱-۳- واسطه‌گری ظرفیت شناختی سرکوب افکار ناخواسته در رابطه بین ابعاد دلبستگی
و تنظیم هیجان ۱۹
شکل ۱-۴- نقش ابعاد دلبستگی در تنظیم هیجان با واسطه‌گری ظرفیت شناختی
سرکوب افکار ناخواسته، خودکارآمدی اجتماعی و خودافشاسازی ۲۳
شکل۲-۱- مدل فرایندی تنظیم هیجان گروس (۱۹۹۸) ۳۵
شکل ۲-۲- مراحل رشد راهکارهای مبتنی بر ایمنی ۶۷
شکل ۳-۱- محرک ناهمخوان ۱۳۶
شکل ۴-۱- مدل اندازه‌گیری متغیرهای نهفته پژوهش ۱۵۷
شکل ۴-۲- مدل پیش‌بینی متغیرهای درونزاد توسط متغیرهای برونزاد ۱۶۱
شکل۴-۳- مدل پیش‌بینی متغیرهای درونزاد توسط برونزاد با حضور متغیرهای واسطه‌ای ۱۶۴
شکل۴-۴- مدل نهایی پژوهش ۱۶۹
فصل اول
مقدمه
۱-۱- کلیات
هیجان پدیده ای اصلی در کارکردهای انسان است و نقش بسزایی در بقا و انطباق گونه انسان دارد (کتلار[۱]، ۲۰۰۴؛ گروس[۲] و تامپسون[۳]، ۲۰۰۷؛ نس[۴] و الزورث[۵]، ۲۰۰۹). در سطح بین فردی، هیجان‌ها به فرد کمک ‌می‌کنند تا از حالتهای درونی و مقصودهای رفتاری دیگران آگاه شود (فریجا[۶]، ۱۹۸۶)؛ تبادل چنین اطلاعاتی بین افراد برای روابط انسانی ضروری است و تعیین‌کننده مهمی در بهکامی روانشناختی و اجتماعی می باشد. علاوه بر این، هیجان دارای کارکردهای درون فردی، مثل یافتن بینش در مورد ارزشهای شخصی می‌باشد که عامل انگیزشی مهمی در تصمیم‌گیری‌ است، (بچارا[۷]، داماسیو[۸] و داماسیو، ۲۰۰۰). البته هیجانات علاوه بر کارکردهای سازگارانه، آثار آسیب‌زا نیز دارند که عمدتاً ناشی از ظهور در زمان نامناسب یا شدت نامناسب آنهاست. پاسخ‌های نامناسب هیجانی در بسیاری از شکلهای آسیب‌شناسی روانی (کمپل- سیلز[۹] و بارلو[۱۰]، ۲۰۰۷؛ لاینهان[۱۱]، بوهاس[۱۲] و لینچ[۱۳]، ۲۰۰۷)، مشکلات اجتماعی (ورانیک[۱۴]، بارت[۱۵] و سالووی[۱۶]، ۲۰۰۷؛ ایزنبرگ[۱۷]، هوفر[۱۸] و واگان[۱۹]، ۲۰۰۷؛ شیور[۲۰] و میکالینسر[۲۱]، ۲۰۰۷) و حتی در بیماری‌های جسمی نقش دارند.
بنابراین تنظیم هیجانی موفق، نقش اساسی در زندگی انسان ایفا می‌کند (گروس، ۲۰۰۷). کارکردهای متعدد روانی، شناختی، فیزیولوژیکی و رفتاری به موفقیت افراد در تنظیم هیجانات وابسته است (گروس و تامپسون، ۲۰۰۷) و همچنین کارکردهای مؤثر تنظیم هیجانی، تأثیر ارزیابی‌ها و واکنش‌های ذهنی افراد را در برخورد با حوادث استرس‌زا تعدیل کرده و منجر به واکنشهای شناختی، انگیزشی و رفتاری مناسب و مورد نیاز در چنین شرایطی می‌شود (کرامر[۲۲]، ۱۹۹۱؛ لازاروس[۲۳]، ۱۹۹۱؛ گروس و تامپسون، ۲۰۰۷). در این میان برخی از محققان صرفاً بر یک جنبه از فرایندهای تنظیمی، سازگاری و یا تعدیلی از تنظیم هیجان تاکید داشته‌‌اند و برخی همزمان بر چند جنبه از فرایند تنظیم هیجان تمرکز دارند (کمپوس[۲۴] و استرنبرگ[۲۵]، ۱۹۸۱، به نقل از گروس و تامپسون، ۲۰۰۷؛ گروس، ۱۹۹۸). مثلاً لازاروس (۱۹۹۱) بر بعد شناختی تمرکز بیشتری داشته است و هیجان و سیستم‌های شناختی را یکپارچه می‌بیند، وی معتقد است هیجان و تنظیم آن، حاصل ارزیابی شناختی است. در مقابل گروس (۱۹۹۸) و پاور[۲۶]و داگلیش[۲۷] (۲۰۰۸) معتقدند که تنظیم هیجانی، تغییرات همزمان مرتبط با یکدیگر در سیستم فیزیولوژیکی، رفتاری و فرایندهای شناختی را در بر می‌گیرد. در این راستا به نظر می‌رسد، جامع‌ترین تعریف از تنظیم هیجان را تامپسون (۱۹۹۱) ارائه کرده است. وی تنظیم هیجان را چنین تعریف می‌کند: «همه فرایندهای درونی و بیرونی که عهده‌دار نظارت، ارزشیابی و اصلاح واکنشهای عاطفی (خصوصاً شدت و ویژگی‌های آنها) است تا از این طریق بتواند به اهداف خود دست یابد» (ص ۲۷).
تنظیم هیجان از گروه ویژگی‌های فطری است که در نوزادان هم دیده‌ می‌شود اما تأثیر به سزایی از محیط و بویژه شیوه‌های تربیتی و فرزندپروری والدین می‌گیرد. تنظیم هیجان در محیط رشددهنده، تکوین می‌یابد و در غیر این صورت، به صورت غیرانطباقی عمل می‌کند. خانواده، شیوه‌های فرزندپروری و زمینه‌های تأثیرپذیر از آنها، مورد علاقه پژوهشگران حوزه خانواده بوده است تا در تحقیقات خود به نقش آن در رشد هیجان و تنظیم هیجانی وضوح بخشند.
درخصوص راهکارهای مختلف تنظیم هیجان، در مبانی نظری و تحقیقات پیشین، دیدگاههای مختلفی ارائه شده است. اما جامع‌ترین طبقه‌بندی انواع راهکارهای تنظیم هیجان را می‌توان در مدل کارور[۲۸]، شیر[۲۹] و وینتراب[۳۰] (۱۹۸۹) یافت که بر طبق نظر آنها پانزده نوع تنظیم هیجان اشاره می‌کند شامل انطباق فعال[۳۱]، برنامه‌ریزی[۳۲]، سرکوب فعالیتهای دیگر[۳۳]، مهار[۳۴]، جستجوی حمایت اجتماعی ابزاری[۳۵]، تکیه به حمایت اجتماعی هیجانی[۳۶]، تفسیر مجدد مثبت[۳۷]، پذیرش[۳۸]، انکار[۳۹]، گرایش به مذهب[۴۰]، عدم درگیری ذهنی[۴۱]، عدم درگیری رفتاری[۴۲]، تمرکز بر هیجان[۴۳]، شوخی[۴۴] و سومصرف مواد[۴۵] می‌باشد.
تحقیقات اخیر در مورد عوامل خانوادگی (از جمله دلبستگی والد و فرزند) در نظریه دلبستگی بالبی[۴۶] (۱۹۶۹) ریشه دارد. ب

برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.

البی (۱۹۶۹، ۱۹۷۳، ۱۹۸۰، ۱۹۸۲) معتقد است که نوزاد با یک خزانه رفتاری (رفتارهای دلبستگی) متولد می‌شود که هدفش جستجوی مجاورت[۴۷] با اطرافیان حمایتگر (نگاره‌های دلبستگی[۴۸]) است. در این نگاه، جستجوی مجاورت، یک وسیله تنظیم عواطف ذاتی[۴۹](راهکار دلبستگی اولیه[۵۰]) است که فرد را از مواجهه با تهدیدهای فیزیکی و روانشناختی محافظت می‌کند و پریشانی را کاهش می‌دهد. بالبی (۱۹۸۸) معتقد است که تنظیم عواطف به بهترین شکل زمانی اتفاق می‌افتد که فرد دارای ایمنی در دلبستگی باشد، یعنی به این حس دست یابد که دنیا مکان امنی است. در این حالت است که فرد می‌تواند به دیگران حمایتگر تکیه کند، با اطمینان خاطر محیط را کنکاش کند و با دیگران ارتباط برقرار سازد.
از جمله مدلهای مطرح در خصوص تنظیم هیجانی مدل شیور و میکالینسر (۲۰۰۲) می‌باشد که بر نقش دلبستگی در تبیین رشد تنظیم هیجانی تاکید ورزیده است، پژوهش حاضر نیز مبتنی بر این مدل است.
۱-۱-۱- مدل شیور و میکالینسر
مدل شیور و میکالینسر (۲۰۰۲)، یافته‌های بالبی (۱۹۷۳، ۱۹۸۲)، اینزورث[۵۱] (۱۹۹۱)، کسیدی[۵۲]و کوباک[۵۳] (۱۹۸۸) و فرلی[۵۴] و شیور (۲۰۰۰) را با هم یکپارچه کرده است. در این مدل، سه قسمت عمده وجود دارد. قسمت اول شامل آگاهی و ارزیابی رخدادهای تهدیدآمیز می‌باشد که مسئول فعالسازی راهکار اولیه دلبستگی یعنی جستجوی مجاورت است. به این معنا که اگر علائم خطر دریافت شود، جستجوی مجاورت فعال می‌گردد. قسمت دوم شامل آگاهی و ارزیابی در دسترس بودن[۵۵] نگاره‌های دلبستگی بیرونی یا درونی‌شده می‌باشد. بر این اساس، افراد مبتنی بر نوع دلبستگی خود، متفاوت عمل می‌کنند، به این معنا که اگر نگاره‌های دلبستگی در دسترس بودند، فرد به سمت استفاده از راهبردهای مبتنی بر ایمنی[۵۶] هدایت می‌شود. اما اگر نگاره‌های دلبستگی در دسترس نبودند، قسمت سوم مدل پدیدار می‌گردد که به بررسی و ارزیابی امکان وجود[۵۷] مجاورت می‌پردازد. این قسمت، افراد را به سمت راهبردهای ثانویه دلبستگی یعنی بیش‌فعال‌سازی[۵۸] یا غیرفعال‌سازی[۵۹] هدایت می‌کند.
شیور و میکالینسر (۲۰۰۲) در توضیح این سه قسمت، اذعان می دارند هنگامی که فرد با یک تهدید مواجه می‌شود، سیستم‌دلبستگی وی فعال می‌گردد. این عقیده با نظر بالبی نیز هماهنگ است که «کودکان هنگام گرسنگی، بیماری، خستگی و حتی هنگامی که نگاره‌های دلبستگی خود را نمی‌یابند، نگاره‌های دلبستگی خود را طلب می‌کنند» (بالبی، ۱۹۶۶/۱۹۸۲، ص ۳۰۷). از این رو، هنگامی که تهدیدهای فیزیکی و روانی ایجاد می‌شوند، سیستم دلبستگی فعال شده و راهبردهای اولیه دلبستگی به راه می‌افتد. این راهبردها، افراد را به سمت نگاره‌های درونی‌شده یا واقعی حمایتگر، سوق می‌دهند و افراد برای حفظ مجاورت واقعی و یا نمادی به این نگاره‌ها تلاش می‌کنند.
اگر نگاره‌های دلبستگی واقعی یا نمادی در دسترس باشند، احساس دلبستگی ایمن به وجود آمده و فرد را به سمت استفاده از راهبردهای مبتنی بر ایمنی تنظیم هیجان، هدایت می‌کنند. این راهبردها مبتنی بر آرام کردن پریشانی و تقویت تنظیم هیجان با مکانیسم‌های سازنده، منعطف و واقعیت‌محور می‌باشد. بعلاوه، در اینجا چرخه «گسترش[۶۰] و ساختن[۶۱]» دلبستگی ایمن به وجود می‌آید که در آن منابعی برای فرد ساخته می‌شود تا در هنگام استرس از آن‌ها استفاده کنند و ظرفیت‌های خود را در برخورد با پریشانی‌ها گسترش می‌دهد.
نشانه های تهدید
جستجوی مجاورت به نقش های دلبستگی بیرونی یا درونی شده
آیا نقش دلبستگی در دسترس، حساس، حمایتگر و … است؟
آیا جستجوی مجاورت امکان پذیر است؟
مراقبت در مورد نشانه های مربوط
به تهدید و دلبستگی
ادامه فعالیتهای گذشته
ایمنی دلبستگی
مشغول شدن به فعالیتهای غیرمرتبط با دلبستگی
فاصله گرفتن از نشانه های مربوط به تهدید و دلبستگی
راهکارهای مبتنی بر ایمنی
اجتناب دلبستگی
نه
بله

نقش ابعاد دلبستگی در راهکارهای انطباقی و غیرانطباقی تنظیم هیجان با واسطه …

دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی
رساله دکترا در رشته‌ی روانشناسی تربیتی
نقش ابعاد دلبستگی در راهکارهای انطباقی و غیرانطباقی تنظیم هیجان با واسطه‌گری ظرفیت شناختی سرکوب افکار ناخواسته، خودکارآمدی اجتماعی و خودافشاسازی
به کوشش
مریم زارع
اساتید راهنما
دکتر مرتضی لطیفیان
دکتر محبوبه فولادچنگ
اساتید مشاور
دکتر محمد خیّر
دکتر بهرام جوکار
بهار ۱۳۹۳
چکیده
نقش ابعاد دلبستگی در راهکارهای انطباقی و غیرانطباقی
تنظیم هیجان با واسطه‌گری ظرفیت شناختی سرکوب افکار ناخواسته،
خودکارآمدی اجتماعی و خودافشاسازی
به کوشش
مریم زارع
هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش ابعاد دلبستگی (شامل اضطراب و اجتناب دلبستگی) در راهکارهای مختلف تنظیم هیجان (شامل راهکارهای انطباقی، راهکارهای غیرانطباقی مبتنی بر بیش‌فعال‌سازی سیستم دلبستگی و راهکارهای غیرانطباقی مبتنی بر غیرفعال‌سازی سیستم دلبستگی) با واسطه‌گری متغیرهای مرتبط با «خود» (شامل خودکارآمدی اجتماعی و خودافشاسازی) و ظرفیت شناختی سرکوب افکار ناخواسته بود. مشارکت کنندگان پژوهش شامل ۳۸۴ نفر از دانشجویان دختر و پسر دوره کارشناسی دانشگاه یزد بود که به روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب گردیدند.
پرسشنامه‌های ابعاد دلبستگی (کولینز، ۱۹۹۶)، راهکارهای تنظیم هیجان (کارور و همکاران، ۱۹۸۹)، خودکارآمدی اجتماعی (اسمیت و بتز، ۲۰۰۰)، خودافشاسازی (کان و هسلینگ، ۲۰۰۱) و ظرفیت شناختی سرکوب افکار ناخواسته (نرم‌افزار کامپیوتری واشبرن و پوتنی، ۱۹۹۸) مورد استفاده قرار گرفتند و نتایج تحلیل عاملی و آلفای کرونباخ نیز روایی و پایایی مطلوب آنها را تأیید نمودند.
نتایج مطالعه حاضر مبتنی بر یک مدل علّی با متغیرهای آشکار و نهفته، نشان داد اضطراب دلبستگی، راهکارهای انطباقی تنظیم هیجان را بصورت منفی (مستقیم و با واسطه‌گری خودکارآمدی اجتماعی)، راهکارهای بیش‌فعال‌سازی را بصورت مثبت (مستقیم و با واسطه‌گری خودکارآمدی اجتماعی) و راهکارهای غیرفعال‌سازی را بصورت منفی (مستقیم و با واسطه‌گری عدم ظرفیت شناختی) پیش‌بینی می‌کند. همچنین اجتناب دلبستگی راهکارهای انطباقی را بصورت منفی (مستقیم)، راهکارهای بیش‌فعال‌سازی را بصورت منفی (مستقیم و با واسطه‌گری خودافشاسازی) و راهکارهای غیرفعال‌سازی را بصورت مثبت (مستقیم و با واسطه‌گری خودافشاسازی و عدم ظرفیت شناختی) پیش‌بینی می‌کند. در ضمن مدل پیشنهادی پژوهش نیز از برازش مطلوبی برخوردار بود.
در مجموع می‌توان اذعان داشت که ابعاد دلبستگی دوره بزرگسالی، راهکارهای مورد استفاده فرد را در مواجهه با عوامل تنش‌زا پیش‌بینی می‌کنند. اضطراب و اجتناب هر دو منجر به عدم استفاده از راهکارهای انطباقی تنظیم هیجان می‌گردند و هر کدام به نوعی، فرد را به سمت راهکارهای غیرانطباقی خاص خود سوق می‌دهند. متغیرهای مرتبط با «خود» و ظرفیت شناختی افراد نیز این رابطه را واسطه‌گری می‌نمایند.
واژه‌های کلیدی: اضطراب دلبستگی، اجتناب دلبستگی، راهکارهای انطباقی تنظیم هیجان، راهکارهای غیرانطباقی تنظیم هیجان، خودکارآمدی اجتماعی، خودافشاسازی و ظرفیت شناختی سرکوب افکار ناخواسته.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول : مقدمه
۱-۱- کلیات ۲
۱-۱-۱- مدل شیور و میکالینسر ۵
۱-۱-۲- خودکارآمدی اجتماعی و خودافشاسازی ۹
۱-۱-۳- ظرفیت شناختی سرکوب افکار ناخواسته ۱۶
۱-۲- بیان مسأله ۱۹
۱-۲-۱- سؤالهای پژوهش ۲۳
۱-۳- اهداف پژوهش ۲۴
۱-۴- اهمیت و ضرورت پژوهش ۲۵
فصل دوم: مبانی نظری و تحقیقات پیشین
۲-۱- هیجان و تنظیم هیجان ۲۹
۲-۱-۱- راهکارهای تنظیم هیجان ۴۲
۲-۲- دلبستگی ۵۰
۲-۳- مدل شیور و میکالینسر ۶۱
۲-۳-۱- فعال‌سازی سیستم دلبستگی و راهکار دلبستگی اولیه ۶۲

علمی : بررسی اثر درمان فراشناختی در افزایش عزت نفس و کاهش پرخاشگری نوجوانان …

مجموع مجذورات

در جه آزادی

میانگین مجذورات

F

سطح معنی داری (P)

پیش آزمون

۷۲/۳۱

۱

۷۲/۳۱

۲۳/۵

۲۸/۰

گروه

۸۹/۴۳۱

۱

۸۹/۴۳۱

۲۶/۷۱

۰۰۱/۰

همان طوری که در جدول ۴-۱۴ ملاحظه می شود بین نوجوانان بزه کار گروه آزمایش و گروه گواه از لحاظ پرخاشگری کلامی تفاوت معنی داری وجود دارد.به عبارت دیگر، درمان مبتنی بر فراشناخت، موجب افزایش مؤلفه پرخاشگری یادشده در گروه آزمایش شده است.
نمودار۴-۴-وضعیت متغیر پرخاشگری کلامی گروه کنترل و آزمایش(پیش آزمون و پس آزمون)
۴-۵-خلاصه
در این فصل بر اساس فرضیه ها و هدف های پژوهش، به ارائه یافته های پژوهش پرداخته شد. در مورد فرضیه اول و دوم پژوهش یافته ها، نشان دادند که کاربرد درمان فراشناختی در افزایش عزت نفس خانوادگی و اجتماعی نوجوانان بزه کار نقش موثری دارد.
در مورد فرضیه سوم و چهارم پژوهش نیز یافته ها نشان دادند که کاربرد درمان فراشناختی به تنهایی در کاهش پرخاشگری فیزیکی و کلامی نوجوانان بزه کار نقش موثری دارد.
فصل پنجم نتیجه گیری و پیشنهادها
فصل پنجم: نتیجهگیری و پیشنهادها
همان گونه که ملاحظه شد، فصل اول به بیان کلیات پژوهش پرداخته شد. پس از بیان اهمیت مسـئله، اهـداف و فـرضیات پـژوهش مـورد اشاره قرارگرفتند. و در نهایت کلید واژه ها توضیح داده شدند.
در فصل دوم، ابتدا نظریههای پرخاشگری و عزت نفس بررسی گردید. سپس دیدگاه ها و روبکردهای روان درمانی متداول مربوط به پرخاشگری و عزت نفس و پس از آن به بررسی مفهوم فراشناخت و درمان فراشناختی پرداخته شد. و در آخر مروری برمطالعات داخلی و خارجی انجام شده در این زمینه، صورت پذیرفت.
در فصل سوم به منظور ویژگی های دموگرافیک نمونه های پژوهشی از نمودارهای ستونی استفاده گردید، و پس از آن جهت بررسی پایایی ابزارهای مورد استفاده در پژوهش ( پرخاشگری باس و پری و عزت نفس کوپر اسمیت) آزمون آلفای کرونباخ محاسبه گردید.
در فصل چهارم به منظور تجزیه و تحلیل داده ها، ابتدا از شاخص های توصیفی متغیرهای پرخاشگری کلامی، فیزیک و عزت نفس اجتماعی، خانوادگی محاسبه شده است. پس از آن پیش فرض هیا آزمون تحلیل کواریانس ( نرمال بودن متغیرها، همگنی شیب های رگرسیون) محاسبه و مورد ارزیابی قرار گرفت. در آخر از آزمون تحلیل کوواریانس برای بررسی تاثیر درمان فراشناختی بر پرخاشگری کلامی، فیزیکی و عزت نفس اجتماعی، خانوادگی محاسبه شد و از نمودارهای خطی جهت نمایش این اثر بخشی بر متغیرهای مذکور پرداخته شد.
در این فصل نیز با استفاده از نتایج بدست آمده در فصل قبل، به آزمون فرضیههای پژوهش پرداخته میشود و سپس براساس نتایج حاصل از فصول گذشته، محدودیت ها، پیشنهادات و توصیههای کاربردی بیان میشوند.
۵-۱-تشریح کلی مسئله پژوهش
پژوهش حاضر قصد بررسی اینکه آیا به کار گیری درمان فراشناختی موجب افزایش پرخاشگری و کاهش عزت نفس نوجوانان با سابقه بزه کاری خواهد شد؟ را داشت. به عبارت دیگر؛ پژوهش حاضر از نظر هدف در حیطه پژوهش های کاربردی می باشد، که با روش پژوهش آزمایشی است که به صورت طرح پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل اجرا شد. روش نمونه گیری تصادفی ساده و به وسیله پرسشنامه های عزت نفس کوپر اسمیت و پرخاشگری باس و پری و فرم اطلاعات دموگرافیک فردی و خانوادگی؛ با استفاده از تکنیک های آماری مسئله پژوهش مورد بررسی قرار گرفت که نتایج آن در ادامه ارائه می گردد.
با وجود کارآمدی نسبی اغلب شیوه های شناختی- رفتاری بر افزایش عزت نفس و کاهش رفتارهای مقابله ای ناکار آمد نوجوانان، هنوز کاستی هایی وجود دارد و به تبع آن مدل های نظری بر روی اختلالات مرتبط در این گروه سنی، در حال شکل گیری هستند. با این همه به نظر می رسد درمان فراشناختی، با توجه به تاکیدش بر بازبینی اسناد دهی کلامی و توجه آگاهی و به ویژه چالش با باورهای فراشناختی، بر روی اختلالات دوران نوجوانی بسیار موثر باشد. با توجه به اثر بخشی بسیار مداخله فراشناختی در اختلالات گوناگون نظیر؛ افسردگی، اعتیاد، اضطراب و وسواس، تا کنون مطالعات چندانی؛ بر روی اختلالات رفتاری و حرمت نفس نوجوانان صورت نگرفته است.
۵-۲-بحث

دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.

دسته بندی علمی – پژوهشی : بررسی اثر درمان فراشناختی در افزایش عزت نفس و کاهش پرخاشگری نوجوانان …

در این تحقیق، به «بررسی اثر درمان فراشناختی بر افزایش عزت نفس و کاهش پرخاشگری در پسران بزه کار ۱۴ تا ۱۸ ساله شهر تهران » پرداخته شده است. پسران بزه کار، شامل پسران نوجوانی بودند که در مراکز وابسته به کانون اصلاح و تربیت شهر تهران نگهداری می‌شدند. مداخله درمانی در پژوهش حاضر، مداخله فراشناختی، به مدت ۱۶ ساعت، که به صورت ۱۴ جلسه هفتگی به روش فردی به منظور افزایش میزان عزت نفس و کاهش پرخاشگری طراحی و اجرا گردید. به افراد گروه کنترل گفته شد که بعد از آزمون مرحله اول، نزدیک به سه ماه بعد نیز از آنها آزمون نهایی گرفته خواهد شد و علاوه بر آن، جلسات روان درمانی نیز برای آنها برگزار خواهد شد و در صورت تمایل می توانند در آن شرکت کنند. درمانگر این پژوهش، دارای تخصص در درمان فرا شناختی و کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی می باشد. در پایان مرحله درمان، آزمون های مذکور، مجددا برای هر دوگروه تکرار شد.
بنابراین، ابتدا به توصیف متغیرهای عزت نفس و پرخاشگری پرداخته شده و از جداول آمار توصیفی که در آن میانگین به عنوان شاخص‌های گرایش مرکزی و انحراف معیار به عنوان شاخص های پراکندگی و نیز درصد فراوانی استفاده شد.
در راستای تحلیل داده‌ها و پاسخ به آزمون فرضیه های پژوهش، از آزمون تحلیل کوواریانس به منظور بررسی اثر درمان فراشناختی در افزیش عزت نفس و کاهش پرخاشگری، نوجوانان بزه کار استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از بسته نرم افزاری آماری Excel & spss استفاده شد. سطح معنی داری تمامی فرضیه ۰۵/۰ a= گرفته شد.
داده های جمعیت شناختی
بررسی دادهای جمعیت شناختی در پسران بزه کار بیانگر آن است که میانگین و انحراف استاندارد سنی آنان به ترتیب در گروه آزمایش ۵۳/ ۱۵ و ۶۵/۳ و گروه کنترل ۸۸/۱۴ و ۴۱/۲ بود. داده‌های حاصل از میزان تحصیلات در گروه آزمایش نشان می دهد که ۶ نفر سال اول راهنمایی؛ ۳ نفر سال دوم راهنمایی، ۳ نفر سال سوم راهنمایی، ۴ نفر سال اول دبیرستان، ۲ نفر سال دوم دبیرستان، ۱ نفر سال سوم دبیرستان، گروه کنترل، شامل نوجوانان پسر بزه کار، مقطع اول راهنمایی تا سوم متوسطه بودند که به لحاظ سنی با گروه آزمایش همگن شدند. بدین گونه که، دامنه سنی نمونه های هر دو گروه را، نوجوانان ۱۴ تا ۱۸ سال تشکیل می دادند.
یافته های پژوهش
الف ) یافته های توصیفی
ب) یافته های مربوط به فرضیه های پژوهش.
الف) یافته‌های توصیفی: یافته های توصیفی این پژوهش شامل شاخص های آماری مانند میانگین، انحراف معیار و تعداد آزمودنی های نمونه برای کلیه متغیرهای در این پژوهش در جدول ۴-۱ ارائه شده است.
جدول ۴-۱-میانگین و انحراف معیار متغیر عزت نفس و حیطه های آن در گروه های آزمون و کنترل در پیش آزمون و پس آزمون

متغیر مرحله گروه میانگین انحراف معیار تعداد
عزت نفس خانوادگی پیش آزمون کنترل ۸۰/۲ ۵۴/۱ ۲۰
آزمایش ۷۰/۲ ۴۳/۱ ۲۰
پس آزمون کنترل ۳۰/۳ ۵۶/۱ ۲۰
دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.

بررسی اثر درمان فراشناختی در افزایش عزت نفس و کاهش پرخاشگری نوجوانان …

بازبینی تکالیف ارائه شده در جلسه قبل.
اجرای آزمایش رفتاری خاص ( آزمایش پیشگیری از پاسخ).
تمرین توجه آگاهی انفصالی (DM) .
و چالش با عقاید مثبت در مورد هیجان های خصومت آمیز.
جایگزین کردن راهبردهای کنترل فراشناختی سودمندتر.
تدوین طرح کلی درمان.
تکلیف منزل: تقویت برنامه پردازشی جدید.
۳-۹-۱-۴-جلسه ششم و هفتم
بازبینی تکالیف ارائه شده در جلسه قبل.
آغاز چالش ورزی با باورهای فراشناختی مثبت و در صورت صفر شدن باورهای فراشناختی منفی.
تمرکز بر متوقف کردن سایر راهبردهای ناسازگار باقیمانده .
تکلیف منزل: آزمایش رفتاری برای به چالش کشیدن باورهای مربوط پاسخ دهی به شیوه خصومت آمیز.
۳-۹-۱-۵-جلسه نهم
بازبینی تکالیف ارائه شده در جلسه قبل.
ادامه آموزش جهت درگیر شدن با افکار خشونت آمیز.
چالش ورزی با باورهای مرتبط با کنترل نا پذیری عصبانیت و پرخاشگری.
اسناددهی مجدد کلامی و رفتاری- حرمت خود.
تکلیف منزل: تصریح تداوم کاربرد، آزمایش رفتاری مرتبط با چالش کشیدن باورهای منفی مربوط به حرمت خود.
۳-۹-۱-۶-جلسه دهم و یازدهم
بازبینی تکالیف ارائه شده در جلسه قبل.
اصلاح باورای فراشناختی که منجر به الگوهای تفکر ناسالم می گردند.
تکلیف منزل :آزمایش به تعویق انداختن رفتارهای پرخاشگرانه با استفاده از روش آموزش توجه (ATT) و تمرکز مجدد توجه موقعیتی (SAR) جهت کاهش تفکرات نا کار آمد و منفی نسبت به خود.
۳-۹-۱-۷-جلسه دوازدهم و سیزدهم
بازبینی تکالیف ارائه شده در جلسه قبل.
آموزش جهت به تعویق انداختن افکار پرخاشگرانه و توسعه‌ی هوشیاری. برنامه‌های رفتاری اصلاح توجه، مواجهه و تجارب جلوگیری از پاسخ.
تکلیف منزل: تمرین ATT.
۳-۹-۱-۸-جلسه چهاردهم
آماده کردن شرکت کنندگان برای اختتام جلسات
تکمیل طرح کلی درمان(پیشگیری از عود)
شناسایی موانع موجود در به کارگیری روشها، علتیابی و رفع آن و در نهایت نتیجه‌ گیری
تکلیف منزل: تصریح تداوم کاربرد
در هر جلسه علاوه بر مرور جلسه و تمرینات جلسهی قبل، تکالیفی مربوط به هم جلسه نیز داده شد.
پس از اتمام جلسات درمانی اعضای گروه آزمایش و کنترل برای بار دوم به ابزارهای پژوهشی پاسخ دادند.
۳-۱۰-تحلیل آماری
نخستین گام در تحلیل داده های حاصل از طرح پیش آزمون – پس آزمون با گروه آزمون و کنترل محاسبه شاخص های توصیفی است. که شامل میانگین، انحراف استاندارد می باشد. پس از آن سنجش پیش فرض های ( نرمال بودن متغیرها، همگنی واریانس، یکسانی واریانس – کوواریانس) مرتبط با این آزمون می باشد. جهت تحلیل داده های استنباطی با استفاده از آزمون آماری تحلیل کوواریانس (MANCOVA) مورد بررسی قرار گرفت. که در اینجا میانگین پس آزمون گروه آزمایشی با میانگین پس آزمون گروه کنترل مقایسه می شود و نمره های پیش آزمون به عنوان متغیر کمکی به کار گرفته شده است.به منظور سنجش پایایی ابزارهای به کار رفته در پژوهش حاضر، از آزمون های تنصیف و آلفای کرونباخ استفاده گردید. تحلیل آماری هر دو بخش مذکور با استفاده از نرم افزار های آماری SPSS، EXCEL انجام شد. ضمنا برای کلیه فرضیه ها سطح معنی داری P<0/05 در نظر گرفته شده است.
۳-۱۱-خلاصه
در این فصل ابتدا اشاره شد، که طرح پژوهش حاضر از نوع طرح های پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه آزمون و کنترل بوده و گروه های پژوهشی حاضر تعداد ۴۰ نفر از نوجوانان با سابقه بزه کاری، در دو گروه آزمایش و کنترل تشکیل می دهند. جهت سنجش نوع و میزان عزت نفس و پرخاشگری هر دو گروه از پرسشنامه های عزت نفس کوپر اسمیت (SEI) و پرخاشگری باس و پری (AQ) به همراه مصاحبه بالینی (ساختاری و نیمه ساختاری) استفاده گردید. سپس ویژگی و پایایی ابزارها گزارش گردید. در انتهای فصل بسته آموزشی – درمانی فراشناختی که طی ۱۴ جلسه در جلسات درمان فراشناختی به کار برده شده بود ارائه شده است.
برای تحلیل داده های پژوهشی، نمره‌های به دست آمده از گروه‌ها (آزمایش و کنترل) در پرسشنامه های عزت نفس و پرخاشگری، قبل و بعد از مداخله مقایسه خواهد شد.
فصل چهارم تجزیه و تحلیل دادهها
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir

بررسی اثر درمان فراشناختی در افزایش عزت نفس و کاهش پرخاشگری نوجوانان …

عزت نفس اجتماعی

۶۷/۰

۷۳/۰

عزت نفس خانوادگی

۷۵/۰

۷۵/۰

همانطوری که در جدول ۳-۲ مشاهده می شود، ضریب های پایایی پرسشنامه عزت نفس و دو زیر مقیاس های آن، با روش آلفای کرونباخ و تنصیف در کل نمونه های پژوهش مناسب می باشد.
(۲)پرسشنامه ی پرخاشگری [۱۴۵]AQ
پرخاشگری در پژوهش حاضر بوسیله ی فرم ترجمه شده AQ باس وپری (۱۹۹۲)استفاده شده است. این پرسشنامه یک ابزار خود گزارشی است که شامل ۲۹ عبارت ودارای ۴خرده مقیاس با عنوان :پرخاشگری فیزیکی –پرخاشگری کلامی –پرخاشگری خشم –پرخاشگری خصومت می باشد.پاسخ ها در این پرسشنامه بر اساس مقیاس ۵ درجه ای لیکرت محاسبه شده اند ودو عبارت ۹و۱۶ به گونه ای معکوس نمره گذاری می شوند ونمره ی کل پرخاشگری با مجموع نمرات زیر مقیاسها به دست می اید. سامانی (۱۳۸۶) با تحلیل عاملی پرسشنامه پر خاشگری به شیوه ی اکتشافی ۴ عامل خشم –پرخاشگری بدنی و کلامی وو رنجیدگی وبد گمانی در فرم اصلی قرار داشتند به دست آورد .
۳-۷-۱-۲-پایایی و روایی
جهت سنجش پایایی یا قابلیت اعتماد پرسشنامه پرخاشگری، نتایج پژوهش محمدی (۱۳۸۱) از سنجش پایایی با استفاده از روش باز آزمایی نشان داد که مقدار ضرایب اعتبار برای زیر مقیاس های پرخاشگری، میان ۶۱/۰ تا ۷۴/۰ متغیر است. همچین ضریب بازآزمایی کل پرسشنامه ۷۸/۰ به دست آمد. همسانی درونی با استفاده از شاخص آلفای کرونباخ نشان داد که دامنه ضرایب آلفای کرونباخ برای عوامل پرسشنامه پرخاشگری ۷۱/۰ تا ۸۲/۰ و شاخص آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه نیز ۸۹/۰ به دست آمد.
نتایج تحلیل باس و پری (۱۹۹۲) نشان داد که همبستگی زیر مقیاس های این پرسشنامه با یکدیگر و باکل مقیاس که میان ۲۵/۰ تا ۴۵/۰ متغیر است، بیانگر روایی مناسب این ابزار بوده است. بررسی روایی پرسشنامه پرخاشگری توسط محمدی (۱۳۸۵) با استفاده روش تحلیل عاملی تائیدی، وجود چهار عامل را در این پرسشنامه تائید کرد. به طور کلی پژوهش بسیاری داخلی و خارجی حاکی از روایی و پایایی مناسب پرسشنامه مذکور بوده است. در پژوهش جهت سنجش روایی همزمان مقیاس پرخاشگری باس و پری از طریق اجرای همزمان مقیاس آسیب شناسی روانی عمومی در افراد گروه نمونه محاسبه شد. در پژوهش حاضر، جهت سنجش میزان پایایی پرسشنامه پرخاشگری و دو زیر مقیاس آن، با استفاده از آلفای کرونباخ و تنصیف محاسبه گردید. نتایج نشان دهنده تائید همسانی درونی پرسشنامه مذکور می باشد ( جدول ۳-۳).
جدول-۳-۳-ضرایب پایایی پرسشنامه پرخاشگری در تحقیق حاضر

شاخص آماری مقیاس ضرایب پایایی
آلفای کرونباخ تنصیف
پرخاشگری کلی ۷۸/۰ ۸۴/۰
پرخاشگری کلامی ۷۹/۰ ۶۸/۰
پرخاشگری جسمانی
دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.

بررسی اثر درمان فراشناختی در افزایش عزت نفس و کاهش پرخاشگری نوجوانان بزه …

پیامد:
هیجانی= رفتاری
باورها
شکل ۲-۲ محورهای اصلی مدل A-B-C
در درمان فراشناختی با قرار دادن باورهای فراشناختی در وسط مدل استاندارد A-B-C و جایگزین کردن تجربه درونی یک فکر منفی یا باور معمول به جای رویداد فعال ساز، فرمول بندی جدیدی از مدل A-B-C ارائه می کند. این فرمول بندی جدید تحت عنوان A-M-C در شکل ۲-۳ ارائه شده است. در مدل A-M-C بر خلاف مدل استاندارد A-B-C، لازم نیست واقعه ی فعال ساز موقعیت های بیرونی باشند، بلکه حوادث شناختی درونی نیز می توانند در حکم واقعه ی فعال ساز عمل کنند ( ولز، ۲۰۰۹).
پیشایند:
(درونی)
فراشناخت واره ها و سندرم شناختی – توجهی
پیامدها:
هیجانی
شکل ۲-۳ مدل تجدید نظر شده A-M-C (ولز، ۲۰۰۰).
۲-۷-۱۶- رویکرد درمانی فراشناختی
درمان فراشناختی را می توان درمانی تلقی کرد که بیماران را در شناسایی الگوهای فکری و مقابله ای ناکار آمد که باعث آشفتگی های هیجانی مزمن می شوند، توانمند می سازد. همچنین درمان فراشناختی به بیماران کمک می کند تا این الگوها را تغییر دهند و به اصلاح فرا باورها درباره ی افکار و احساساتشان بپردازند ( ولز، ۲۰۰۹).
در درمان فراشناختی بر خلاف درمان شناختی – رفتاری تمرکز اولیه بر ارزیابی واقعیت باورهای منفی متداول ( درباره ی خویشتن و جهان ) نیست.
فراشناخت درمانگر برای درمان بیمار افسرده ای که در بالا ذکر شد، به دنبال واقعیت آزمایی باورهای بیمار (هیچ امیدی نیست) از طریق نقد و بررسی شواهد تأیید کننده و رد کننده نیست، بلکه به او کمک می کند از طریق چالش باورهای فراشناختی و حذف سندرم شناختی – توجهی، در واکنش به افکار خشم و عصبانیت یا بی ارزش بودن خود (در پژوهش حاضر) به شیوه جدیدی پاسخ بدهد. فکر یا باور فرد درباره ی این که هیچ امیدی به تغییر پیش روی خود نمی بیند به این دلیل پایدار و تغییر ناپذیر است که سندرم شناختی- توجهی، به تقویت آن دامن می زند ( ولز، ۲۰۰۹).
پیشایند:
(درونی)
پیامدها:
هیجانی
فراشناخت واره ها و سندرم شناختی- توجهی
شکل ۲-۴ محورهای اصلی مدل A-M-C
۲-۸-پیشینه پژوهشی درمان فراشناختی
مروری به مطالعات در مورد تاثیر درمان فراشناختی بر جنبه های روانی شنان می دهد که این روش ها تنها برای اختلالات به ویژه اختلالات اضطرابی به کار رفته است. در یکی از همین مطالعات لوبان و همکاران (۲۰۰۳) در پژوهشی بدست آوردند که باورهای فراشناختی در بیماران مبتلا به اختلالات اضطرابی بویژه اختلال اضطراب منتشر، اختلال پانیک، اختلال وسواس فکری – عملی و اختلال استرس پس از سانحه مختل تر است. در مطالعه دیگری ولز و کینگ (۲۰۰۵) در مورد تأثیر درمان فراشناختی روی افراد دارای اختلال ضطراب منتشر، مشخص شد که درمان فراشناختی منجر به کاهش اساسی در همه ابعاد نگرانی (اجتماعی، سلامتی، فرانگرانی) می شود. در این مطالعه که از پرسشنامه اضطراب بک، پرسشنامه اضطراب صفت اشبیل برگر و پرسشنامه افکار اضطرابی (AnTI) استفاده شد، درمان روی ۱۰ نفر بیمار مبتلا به اختلال اضطراب منتشر انجام گرفت. نتیجه این مطالعه مشخص ساخت که ۵/۸۷ درصد از بیماران با این روش درمان شدند و همه آنها از نظر بالینی بهبود چشمگیری بدست آوردند. در همین رابطه بهترین مثال هایی که شامل درمان با تن آرامی کاربردی و یا درمان شناختی – رفتاری بود، به ترتیب ۸۱ درصد و ۶۵ درصد بود (فیشر و دورهام، ۱۹۹۹؛ نقل از ولز، ۲۰۰۵).
در مطالعه دیگری ولز و سمبی (۲۰۰۴) بیماران مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه را با روش فراشناختی مورد درمان قرار دادند. بر طبق این روش پردازش طبیعی سانحه توسط ساز و کار های مقابله ای امکان ناپذیر می شود. این روش بیان می کند که از بین بردن نگرانی، نشخوار گری، توجه ناسازگار و بالا بردن انعطاف پذیری فراشناختی منجر به پردازش طبیعی و بازگشت به شناخت طبیعی می شود. در این مطالعه تمامی بیماران بهبود چشمگیر و معنی داری در هیجانات کلّی و مقیاس ویژه اختلال استرس پس از سانحه نشان دادند. در مطالعه ای بهرامی(۱۳۸۹) به بررسی تأثیر درمان فراشناخت بر مشکلات ارتباطی زوجین شهر اصفهان پرداختند. در این مطالعه ۳۰ زوج از زوجین به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ زوج) و گروه گواه (۱۵ زوج) جایگزین شدندنتایج این پژوهش نشان داد که درمان فراشناخت، مشکلات ارتباطی زوجین را بهبود بخشیده است و بر تمامی ابعاد به جز مشکلات زوج مؤثر بوده است. تأثیر این رویکرد بر مشکلات ارتباطی زوجین و ابعاد آن بر حسب جنسیت تفاوت نداشته است.
در مطالعه دیگری محمودی، گودرزی، تقوی و رحیمی(۱۳۹۲) به اثربخشی درمان فراشناختی برای اختلال هراس اجتماعی پرداختند. نتایج حاکی از تغییر معنادار بالینی و آماری در نمرات به دست آمده از همه مقیاس های خاص هراس اجتماعی در مورد این بیماران بود؛ ضمن این که این نتایج در پیگیری نیز حفظ شد. بر اساس این مطالعه درمان فراشناختی می تواند درمانی اثربخش و کوتاه مدت برای اختلال هراس اجتماعی باشد. در مطالعه ای پریکات(۲۰۱۲) به بررسی تاثیر درمان فراشناختی بیماران افسرده با هدف درمان کنترل توجه، نشخوار فکری، نگرانی، و باورهای فراشناختی پرداختند. در این مطالعه روش فراشناختی به مدت ۱۲ جلسه انجام گرفت. ارزیابی ها پس از درمان و همچنین بعد از ۶ و ۱۲ ماه صورت گرفت. نتایج به دست آمده نشان داد که درمان فراشناختی در کنترل توجه، نشخوار فکری، نگرانی، و باورهای فراشناختی موثر بوده است. این مطالعه نشان می دهد که درمان فراشناختی به ع

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.

نوان یک روش کوتاه مدت می تواند پیشنهاد گردد. ربیعی و همکاران (۱۳۹۱) در مطالعه ای به تعیین اثربخشی مداخله فراشناختی بر علائم در آمیختگی افکار در بیماران مبتلا به اختلال بدشکلی بدن انجام شد. این پژوهش به روش نیمه تجربی و با استفاده از روش نمونه گیر ی داوطلبانه، از مراجعین مراجعه کننده به کلینیک های جراحی زیبایی در شهر اصفهان که مبتلا به اختلال بدشکلی بدن بودند، انجام شد. یافته ها نشان داد که درمان فراشناختی در مهار علائم درآمیختگی افکار در بیماران مبتلا به اختلال بدشکلی بدن تاثیر معناداری دارد . میزان بهبودی یا اندازه اثر درمان بر روی این علائم در پس آزمون ۶۵ درصد و در پیگیری سه ماه ۵۶ درصد بود. این مطاله نشان می دهد که درمان فراشناختی بر ارتقای مهارتهای انطباقی کارآمد و انعطاف پذیر از طریق فرایند ها ی فراشناخت ی و تاثیر آن در کاهش درآمیختگی افکار در بیماران اختلال بدشکلی بدن موثر است.
لازاروس وموکس(۱۹۹۴) در مطالعه ای نشان داده اند که برخی از جنبه های خاص فراشناخت با اختلال روان شناختی از جمله پرخاشگری رابطه دارد وهمچنین نشان دادند که فرایند مقابله-مهارت های شناختی برای حل مشکل مورد استفاده است وفرد با بکار بستن سبکهای مقابله ای کارامد مساله مدار از مهارت های شناختی برای حل مساله استفاده میکند .پس راههای مقابله با مشکل مستقیما بررسی می شود ومعمولا با یافتن راه حل های مناسب برای مشکل رضایت روان شناختی به دست می آید.
۲-۹-جمع بندی
همانطور که بیان شد، بررسی پیشینه پژوهشی نشان داد که تا به حال درمان فراشناختی به صورت ویژه بر پرخاشگری و عزت نفس صورت نگرفته است. بیشتر مطالعات انجام شده در مورد تاثیر این روش درمان بر سایر اختلالات به ویژه اختلالات اضطرابی است. مطالب گفته شده در این فصل به گونه ای پژوهش ها و نظریات را تار و پود هم به کار بسته است که جایگاه این مطالعه و اهمیت آن را بیش از پیش مشخص می نماید. بنابراین در فصل نخست و این فصل زمینه های لازم برای دستیابی به هدف اصلی در این پژوهش فراهم گردید تا بتوان با تکیه بر مبانی گفته شده دست به یک پژوهش میدانی زد. در فصول بعدی آنچه که محقق به صورت سیستماتیک و نظام دار در غالب چارچوب های علمی بررسی کرده است به تفصیل گزارش خواهد شد.
فصل سوم روش شناسی تحقیق
فصل سوم: روششناسی تحقیق
هر پژوهش با یک مسئله آغاز می شود، مسئله تحقیق موجب ایجاد سوالاتی در ذهن محقق گردیده و به ارائه فرضیه منجر می شود. به اعتقاد مک برونی(۱۹۹۰) ” (بخش روش) قلب پژوهشنامه است و بسیاری از پژوهشگران ابتدا این بخش را می نویسند.” در این بخش، روش جمع آوری و تحلیل داده ها و همچنین نحوه ی اجرای پژوهش معرفی می شوند. لازم به یادآوری است که به منظور انتخاب روش تحقیق، باید موضوع و هدفهای پژوهش خود را به دقت مطالعه نمود. در قسمت روش، محقق به توضیح و توجیه روش تحقیقی خود که برای این مطالعه و تحقیق ویژه با توجه به انواع مختلف روش های تحقیقی و با در نظر گرفتن هدف و موضوع پژوهشی خود مناسب دانسته است، می پردازد.
در این فصل به تشریح روش شناسی پژوهش از قبیل : روش پژوهش، جامعه، نمونه و روش نمونه گیری، ابزار پژوهش و ویژگی های فنی آن و در نهایت شیوه تجزیه و تحلیل داده ها پرداخته خواهد شد.
روش پژوهش
این پژوهش با توجه به هدف و کاربرد از نوع پژوهش کاربردی می باشد. هدف تحقیق کاربردی توسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص است. در اینجا نیز سطح گفتمان انتزاعی و کلی اما در یک زمینه خاص است )حافظ نیا، ۱۳۸۲(. اما، از نظر روش پژوهش، این پژوهش از نوع آزمایشی است که با طرح پژوهشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل با هدف آزمودن اثر درمان فراشناختی در کاهش پرخاشگری و افزایش عزت نفس نوجوانان بزه کار شهر تهران انجام گرفت. نگاره ی این طرح در جدول ۳-۱ ارایه شده است:
جدول-۳-۱-طرح آزمایشی با پیش آزمون – پس آزمون با دو گروه آزمایش و کنترل

بررسی اثر درمان فراشناختی در افزایش عزت نفس و کاهش پرخاشگری نوجوانان بزه کار۹۲- …

شوراز و کلر[۱۲۴]( ۱۹۸۳، ۱۹۸۸) بیان می کنند که مردم احساسات را به عنوان اطلاعاتی برای ارزیابیها و قضاوتها استفاده می کنند. ولز و متیوز ( ۱۹۹۴ ) این مفهوم را استفاده کردند که احساس در اختلال روانشناختی، اطلاعات فراشناختی را فراهم می کنند. بویژه در یک سطح تلویحی، هیجان ممکن است در انتخاب برنامه ها برای پردازش سو گیری ایجاد کند. به طور واضح تر، بیماران دچار اختلالات هیجانی تمایل به استفاده از اطلاعات مبنی بر احساس به عنوان راهنمایی برای ارزیابی تهدید و تنظیم اجرای راهبردهای کنار آمدن دارند.
۲-۷-۹-راهبردهای کنترل فراشناختی
راهبردهای کنترلی فراشناختی پاسخهایی هستند که افراد در کنترل فعالیتهای سیستم شناختی خود انجام می دهند. این راهبردها ممکن است راهبردهای تفکر را تشدید یا سرکوب کنند و ممکن است به سمت افزایش فرایندهای بازبینی جهت دهند. راهبردهای کنترلی اغلب شامل تلاشهایی برای کنترل جریان هشیاری می باشند. در اختلالات اضطرابی، جایی که رویدادهای ذهنی اغلب به عنوان نشانه شکست ذهنی تعبیر می شود( برای مثال اختلال حواس، اضطراب منتشر)، افراد ممکن است جهت سرکوبی افکار ویژه یا تلاش برای فکر کردن به شیوه های خاصی که از فاجعه جلوگیری می کنند، تلاش نمایند. برای مثال یک بیماری که مبتلا به افکار وسواسی است با تصاویر مزاحم شیطانی آزرده می شود. باورهای فراشناختی او طوری است که باور می کند این تصاویر خطرناک هستند و می توانند به فراخوانی مصیبت و فاجعه منجر شوند. به منظور مراقبت از خود و خانواده خود به هنگام دعا خواندن سخت تلاش می کنند تا ذهن خود را کنترل کنند. در اینجا نمونه ای از یک راهبرد خاص کنار آمدن( فرایند کنترل شناختی) و بازبینی شدید را داریم. هرگونه نقص در این راهبرد با احساس اجبار برای برگشتن به آغاز دعاهای خود و تکرار آن فرایند تا زمانی که آنها کاملاً بی عیب و نقص باشد، مرتبط است. این راهبرد می تواند تهدید را برطرف کند و اضطراب را کاهش دهد، بویژه زمانی که هدف شخصی برآورده شود. اما تقاضاهای این راهبرد و ماهیت هدف طوری است که دستیابی به آنها بدون تلاشهای مکرر و ادامه دار مشکل است. ولز و میتوز( ۱۹۹۴ ) اختلال هیجانی را به یک راهبرد کنترل کننده تهدید مربوط ساختند که بوسیله دقت پایدار به منابع درونی و بیرونی تهدید مشخص می شود. با توجه به راهبردهایی که هدف آنها اصلاح پردازش در اختلال هیجانی است، افراد انواع راهبردهایی را در دست دارند که برای کنترل افکار ناخواسته یا پریشان کننده قابل استفاده است.
۲-۷-۱۰-هیجان، بازبینی و کنترل فراشناختی
هیجانات بیانگر داده های درونی هستند که بر انگیزشها و رفتار تأثیر می گذارند. در واقع هیجان ممکن است بدوی تر از شناخت باشد و داده های تجربی اشاره می کنند که هیجان بوسیله ساختارهای زیر قشری مغز کنترل می شود. شواهد حاکی است که هیجانات می توانند بر انواع فرایندهای شناختی تأثیر بگذارند که شامل سوگیری توجه، سوگیری حافظه (ولز و متیوز، ۱۹۹۸)، قضاوتها و تصمیم گیریها ( کلورد و پروت، ۱۹۹۴) می باشند.
چندین رویکرد نظری بر اثرات هیجان روی شناخت و پردازش اطلاعات تأکید دارند. یک تصور عمومی این است که هیجان با عملکرد منقطع مرتبط است. سیمون[۱۲۵]( ۱۹۶۷ ) استدلال می کند که انطباق مستلزم بازبینی برای محرکهای مهم و جایگزینی فعلی با اهداف جدید بعد از ممانعت[۱۲۶] می باشد. در اینجا هیجان به عنوان بخشی از فرایند ممانعت تولید می شود. با یک شیوه مشابه، اوتلی و جانسون ـ لاید[۱۲۷] ( ۱۹۸۷ ) بیان می کنند که هیجانات بوسیله تغییرات در موفقیت یا شکست ادراک شده در مورد عمل برنامه ریزی شده، تولید می شوند. پس از اینکه هیجانات تولید شدند آنها به عنوان یک شیوه ابتدایی اما سریع، برای منحرف کردن برنامه فعلی که قرار است به اجرا در آید، عمل می کنند. برای مثال اضطراب بوسیله تهدید به هدف خود، نگهداری( حفظ ) و تولید می شود و برنامه هایی را به فعالیت در می آورد که با توجه هشیار به محیط و یا فرار مرتبط است. سایر رویکرد ها در مورد هیجان احتمالی بر چنین پاسخهایی تأکید کرده اند.
در مدل شبکه باوئر[۱۲۸] ( ۱۹۸۱ ) هیجانات بوسیله گره ها[۱۲۹] یا واحدهای معقول نمایان می شوند. گره های هیجانی ممکن است یا بوسیله درون دادهای خارجی یا از طریق فعال سازی گره های شبکه که با هیجان مرتبط است به فعالیت در آیند، نظیر گره هایی که حافظه یک رویداد ناخوشایند را بیان می کند. پس از اینکه این گره های هیجانی به فعالیت در آمدند آنها بر مسیر پردازش آتی این گره ها از طریق گسترش این فعالیت تأثیر می گذارند. تأثیر کلی این است که حالات هیجانی پردازشی را آماده می کند که با هیجان همخوانی داشته باشد. اثرات خلق بر شناخت نظیر یاد آوری وابسته به خلق بوسیله مدل شبکه توجیه شده اند. زمانی که یاد آوری در همان حالت هیجانی صورت می گیرد، گره هیجانی، مطالب یادآوری شده را به طور نسبی فعال یا آماده می کند و بدین ترتیب باعث می شود که آن مطلب بیشتر یا کمتر قابل دسترسی باشد. اخیراً باوئر( ۱۹۹۲ ) بیان کرده است که هیجانات نه تنها مفاهیم مجزای معنی دار، بلکه اعمال مبتنی بر قوانینی را به فعالیت در می آورند که در موقعیتهای مشابه قبلی مفید واقع شده اند. ویلیامز و همکاران[۱۳۰] ( ۱۹۹۷ ) بین سوگیریهای شناختی مرتبط با اضطراب و افسردگی صفت ـ حالت را متمایز کرده اند و محل آنها را در مراحل مختلف پردازش در یک مدل دقت

پس آزمون مداخله
دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است

و حافظه تعیین نموده اند. در اینجا اثرات قبل از دقت مطرح می شود و اضطراب صفت میزان تحلیلی را که به محرک نسبت داده می شود، افزایش می دهد. در حالی که اضطراب صفت و اضطراب بالینی تخصیص امکانات بعدی را تحت تأثیر قرار می دهد. افسردگی، پردازش را فقط بعد از شناسایی محرک ( زمانی که محرک مورد توجه قرار گرفته اند به طور مفصل پردازش شده)، تحت تأثیر قرار می دهد. افسردگی حالت ارزیابیهای منفی محرکات را تحت تأثیر قرار می دهد، در حالیکه افسردگی صفت یا بالینی تفصیل مطالب منفی را تسهیل می کند. یک ویژگی این رویکردهای نظری این مفهوم است که هیجانها می توانند بر کارکرد کنترلی و بازبینی فراشناختی تأثیر بگذارند ( ولز، ۲۰۰۱).
۲-۷-۱۱-فرا شناخت و روانشناسی بالینی
نظریه های شناختی اختلال هیجانی، مثل نظریه بک (۱۹۷۶ ) بر این اصل استوار هستند که اختلال های روانشناختی با محتوای تفکر بیمار ارتباط دارند. این محتوای تفکر و تفسیرهای سوی گیرانه آنها ست که باعث ایجاد اختلال می شوند. این افکار منفی و تفسیرهای آن، از فعال شدن باورهای منفی ذخیره شده در حافظه بلند مدت که بر اثر تجارب پیشین بدست آمده است، به وجود می آیند. با توجه به این رویکرد، اختلال هیجانی با فعالیت طرحواره های نا کار آمد مرتبط است. طرحواره ها، ساختارهای حافظه هستند که دو نوع اطلاعات را شامل می شوند: باورها و مفروضه ها. باورها ساختارهای اصلی( هسته ای ) هستند که در ماهیت نا مشروط[۱۳۱] هستند( مثل، من آسیب پذیر هستم، جهان خطرناکی است و غیره )، و به عنوان حقایقی در مورد خود و جهان پذیرفته می شوند. مفروضه ها مشروط بوده و وابستگی هایی بین وقایع خود ارزیابی ها را بازنمایی می کنند( برای مثال، اگر من نشانه های جسمانی بی دلیل داشته باشم، بدین معنی است که باید حتماً مریض باشم و غیره). به نظر می رسد این طرحواره های ناکار آمد که اختلال هیجانی را مشخص می سازند، غیر قابل انعطاف، سخت و عینی تر از طرحواره های افراد بهنجار باشند و تصور می شود که محتوای طرحواره، مختص آن اختلال باشد. برای مثال طرحواره های اضطراب، از باورها و مفروضه هایی درباره خطر و عدم توانایی در مواجهه تشکیل می شوند. در افسردگی، طرحواره ها متمرکز بر موضوعات « مثلث شناختی منفی» می شوند که در آن تجارب اولیه، پایه ای برای تشکیل مفاهیمی درباره خود، آینده و جهان برونی فراهم می کنند. هرگاه طرحواره های ناکار آمد فعال شوند، سوگیریهایی در پردازش و تفسیر اطلاعات ایجاد می کنند. این سوگیریها به عنوان افکار خود آینده منفی در جریان هوشیاری ظاهر می شوند. ارزیابی های منفی از این نوع، تظاهری[۱۳۲] از ساز وکارهای اساسی شناختی هستند که اختلال هیجانی را نگه می دارد( بک، ۱۹۷۶). هرچند هنوز مفید و غنی بودن مدل طرحواره از لحاظ بالینی مورد تأکید است، با این حال، چندین نظریه پرداز مشکلات نشأت گرفته از نظریه طرحواره و شناخت درمانی را مشخص ساخته اند. برای نمونه، تیزدل و بردنارد ( ۱۹۹۳ ؛ به نقل از ولز ، ۲۰۰۰ ) این مشکلات را خلاصه کرده اند. برای مثال شواهد نشان می دهد که تفکر منفی ممکن است پیامد افسردگی باشد تا پیش آیند. نگرشهای ناکار آمد فقط در طی حالات افسردگی آشکار می شوند و با اصلاح و درمان افسردگی، این نگرشها نیز به صورت طبیعی در می آیند. یک انتقاد جدی دیگر این است که این مدل فقط با یک سطح از شناخت تماس دارد و نمی تواند تمایز بین باور سرد و گرم[۱۳۳]( عقلانی در برابر هیجانی) را تبیین کند. تیزدل و برنارد برای بازنمایی تمام جنبه های شناخت در نگهداری افسردگی و برای حل مشکلات ذکر شده، مدل پردازش اطلاعات جالب تری را که به نظریه زیر سیستم های شناختی تعاملی[۱۳۴] معروف است، ارائه داده اند ( تیزدل ، ۱۹۹۹ ).
با این حال به نظر می رسد رد کردن تمام اصول بنیادی نظریه طرحواره زود باشد. یک اصل سودمند این نظریه این است که دانش ذخیره شده در حافظه بلند مدت، بر محتوا و ماهیت پردازش تأثیر می گذارد. با گسترش دادن یک چهار چوب نظری که تأثیر نزولی دانش مربوط به خود[۱۳۵] را به مفاهیمی مانند خود تنظیمی[۱۳۶] ارتباط دهد و با نگریستن به دانش مربوط به خود( باورها ) در یک سطح پویا تا در یک سطح ایستا، انتقادات وارده به نظریه طرحواره، تقریباً بی اساس می شود( ولز، ۲۰۰۹ ). همان طور که ولز و متیور( ۱۹۹۴؛ به نقل از ولز، ۲۰۰۹ ) متذکر شده اند، در نظر گرفتن طرحواره ها به عنوان اطلاعات نامرتبط که درمانگر می تواند اصلاح کند و با مفروضه های واقعی تر جایگزین کند، سودمند نیست. به نظر می رسد که افراد باورها را فعالانه و بر اساس قواعد، درونی ساخته و تجدید نظر می کنند. بنابراین فرمول بندی کردن فرایندهای شناختی درونی و قواعد و ساز و کارهایی که منجر می شوند تا بیماران به باورها و تفسیرهای ناسازگار دسترسی پیدا کنند، مهم است. آنچه که لازم است یک چهار چوب شناختی جامع برای بازنمایی تعاملات دانش مربوط به خود و اختلال های هیجانی است. همانطور که گفته شد نظریه طرحواره، منحصراً برمحتوای ارزیابی ها و افکار در اختلال هیجانی متمرکز شده است که در آن باورها در سیستم پردازش اطلاعات، مانند جملات اخباری بازنمایی می شوند مثلاً من شکست خورده ام، من بد هستم، من آسیب پذیر هستم، من از لحاظ جسمانی مریض هستم. اما همچنین احتمال دارد که دانش به این شیوه بازنمایی نشود. یکی از اصول مهم در بازنمایی اطلاعات در سیستم پردازش اطلاعات، کشف شیوه های بازنمایی باورها و اثرات ارزیابی ها در ا
ختلال روانشناختی است که از یک سو با تحولات روانشناسی شناختی و از طرف دیگر با نگرش ذهنی به عنوان یک سیستم پویا، هماهنگ باشد. مدل کنش اجرایی خود تنظیمی پردازش را به صورتی پویا و چند سطحی در نظر می گیرد. با مجهز شدن به چنین مدلهایی، می توان فرایندهای اساسی در آسیب پذیری و نگهداری اختلال روانشناختی را مد نظر قرار داد. اگر بخواهیم به افراد کمک کنیم تا ذهن شان را تغییر دهند، سطحی از تبیین روانشناختی، ما را قادر می سازد تا عواملی را که خود تفکر کنترل، تصحیح، ارزیابی و تنظیم می کنند، بشناسیم. این قلمرو فراشناخت است. علاوه بر این، در حالی که محتوای تفکر بدون شک در تبیین ماهیت اختلال روانشناختی مهم است، این که مردم چگونه فکر می کنند، بعد مهم تری است که تلویحاتی برای اختلال روانشناختی و درمان آن دارد( ولز ، ۲۰۰۰).
۲-۷-۱۲- مدل فراشناختی اختلال روانشناختی
نظریه فراشناختی، نوعی مدل عملکرد اجرایی خود تنظیمی ([۱۳۷]S-REF؛ ولز و ماتوز، ۱۹۹۴؛ ۱۹۹۶؛ ولز، ۲۰۰۹) است. دلیل چنین نام گذاری این است که مدل حاضر به تبیین عوامل شناختی و فراشناختی دخلیل در کنترل نزولی[۱۳۸] یا تداوم اختلال هیجانی می پردازد. نمودار این مدل همراه با مؤلفه های فرا سطحی اش در شکل ۲-۱ نشان داده شده است. در این مدل، فرآیند های شناختی در سه سطح متعامل مد نظر قرار گرفته اند: پردازش خود کار و انعکاسی ( پردازش سطح پایین)، پردازش هشیار و پیوسته ی[۱۳۹] افکار و رفتارها ( که به عنوان سبک شناختی مشهور است) و مجموعه ی دانش یا باورهایی که ماهیتی فراشناختی داشته و در حافظه ی بلند مدت ذخیره می شوند.
در شکل ۲-۱، فراسیستم[۱۴۰] از بقیه سیستم شناختی معمول متمایز است، اما نظیر هر سیستم دیگری عملکردهای آن در سطوح مختلف پردازش صورت می گیرد. فراسیستم، یک مدل یا نمونه از پردازش شناختی متدوول و فعلی را در بطن خودش به وجود می آورد و آن را به سمت دستیابی به اهداف نقشه ی فعاغل شده رهنمون می سازد.
فراشناخت درمانی بر این اصل اساسی بنا شده است که اختلال روانشناختی بر اثر فعال سازی سبک فکری خاص و زهر آگینی به وجود می اید که به این سبک فکر ی، سندرم شناختی – توجهی می گویند. اغلب مردم دوره هایی از هیجان و ارزیابی منفی ( مثل غمگینی، اضطراب، خشم، بی ارزشی) را به طور موقتی و گذرا تجربه می کنند، با این حال سندرم شناختی – توجهی باعث می شود، افراد در دام آشفتگی های تکراری و دیر پا بیفتند (؛ ولز و ماتوز، ۱۹۹۴؛ ۱۹۹۶؛ ولز، ۲۰۰۹).
فرا- سیستم
باورها
برنامه ها
سبک شناختی
ارزیابی
CAS
سوگیری
افکار مزاحم
کنترل
نظارت
الگو پردازش
درونداد
برونداد
شکل ۲-۱ مدل عملکرد اجرایی خود تنظیمی (S-REF) اختلال روانشناختی به همراه فراشناخت واره ها (ولز و ماتیوز، ۱۹۹۴)
۲-۷-۱۳- فراشناخت درمانی: نسخه ی سخت و نسخه نرم
به طور خلاصه، در رویکرد درمانی ” سخت”، دانش منفی درباره ی خود و دنیا محصول فراشناخت است. افکار و باورهای ناکارآمد بر آیند پردازش هایی است که توسط فراشناخت هدایت می شود. برای مثال” من بی ارزش هستم” محصول نهایی اندیشناکی است. این باور، دانشی است که ناشی از سبک تفکر فردی است ( ولز، ۲۰۰۹). اندیشناکی یک نمونه از دانشی است که توسط سبک فکر فرد تولید می شود. بنابراین براساس دیدگاه فراشناختی می توان این فرضیه را مطرح کرد که استفاده از تکنیک هایی مثل ” پیکان عمودی رو به پایین ” در شناخت درمانی، تشویق بیمار به اندیشناکی با صدای بلند در پاسخ به افکار منفی است (کالبیر[۱۴۱] و ولز، ۲۰۰۸).
در مقابل رویکرد فراشناخت درمانی ” نرم” بر این عقیده است که دانش فراشناختی جدا از سایر دانش های منفی اجتماعی ذخیره شده است ولی هر دوی آنها در حافظه، بازنمایی های با ثباتی به حساب می آیند ( ولز، ۲۰۰۹). بنابراین سایر دانش ها، محصول پردازش فراشناختی هم زمان در موقعیت ها نمی باشند. پرسش درباره اتخاذ کدام رویکردها حائز اهمیت است، زیرا اگر باورهای منفی درباره خود به طور مکرر و طولانی توسط فراشناخت واره هایی که هدایتگر پردازش اطلاعات هستند ( نسخه سخت فراشناخت درمانی)، تولید می شوند، آنگاه برداشت ما از شکایت های بیماران مان که به صورت مکرر خود را بد می پندارند، احتمالا این حقیقیت خواهد بود که این احساس ها و شکایت ها محصول فراشناخت واره هایی است که این برونداد را تولید می کنند، اگر چه آنها قادرند به باورهای غلط شان آگاهی پیدا کنند. اما ارزیابی عقلانی الزاما باعث تغییر فراشناخت واره ها نمی شوند و فرایند تفکر، زمینه را برای تجربه ی این احساس ایجاد می کند (ولز، ۱۹۹۵).
در فراشناخت درمانی ” سخت ” تجربه احساس ناکارآمدی، نشان می دهد که که فراشناخت واره هایی که این اطلاعات را ایجاد کرده اند، هنوز وجود دارند ولی شخص با توانایی فراشناختی اکتساب شده خود به ارزیابی منطقی این پیامدها آگاه است ( یعنی منطقا می دانم که بد نیستم، ولی هنوز احساس بدی دارم”). بنابراین چالش شناختی با یک باور، ارزیابی فراشناختی را بر می انگزاند، ولی لزوما شیوه ی پردازش و شیوه تجربه افکار را تغییر نمی دهد. به عبارت دیگر اعتقادی جدای از عمل ارزیابی اعتبار فکر و یا معنای احساس به عنوان یک بازنمایی ثابت وجود ندارد ( ولز، ۲۰۰۹). شاید عاملی که موجب درک افکار یا واقعی شدن آنها برای ما می شود، کیفیت ناخواسته بودن آنها و یا شیوه ای که تجربه می شوند، باشد ربطی به اعتقاد ما به افکار و باور نداشته باشد. تغییر جنبه
های مزاحم و ناخوانده بودن افکار و سبک عینی تجربه آن فکر ( حالت عینی در برابر فراشناختی)، واقع گرایی آنها را تغییر می دهد. بنابراین تغییر مدل فراشناختی درونی بیمار از افکارش، به جای تغییر باورها، احتمالا عملی است که در بطن روان درمانی های موثر قرار دارد ( ولز، ۲۰۰۹).
۲-۷-۱۴- خلاصه ای از مدل درمانی فراشناختی
در مجموع درمان فراشناختی بر این اصل بنیادین استوار است که اختلال روانشناختی به دلیل اثرات سبک تفکر، یعنی، سندرم شناختی- توجهی بر تجارب هیجانی و دانش (باورها) تداوم می یابند. سندرم شناختی – توجهی از طریق مسیرهای خاص موجب تداوم احساس منفی فرد درباره ی خودش و ادراک تهدید می شود.
سندرم شناختی- توجهی با فعال سازی باورهای فراشناختی مثبت و منفی مرتبط است. جداسازی سطح فراشناختی از سطح شناختی متداول، این پیامد را در بردارد که ممکن است تجارب وقایع درونی ( مثل افکار، باورها و هیجان ها) در ذهنیت های شناختی و فراشناختی پردازش شوند. این مدل دامنه ای از روش درمانی احتمالی را ارائه می کند. این مدل دامنه ای از روش های درمانی احتمالی را ارائه می کند که متمرکز بر کنار نهادن سندرم شناختی- توجهی، اصلاح باورهای فراشناختی، شکل دهی شیوه های متفاوتی از تجربه و رابطه با وقایع درونی می باشند ( ولز، ۲۰۰۹).
۲-۷-۱۵- مدل بازسازی شده A-B-C
یکی از راه های درک مدل فراشناختی و فهم تفاوت موضع آن با نظریه های شناختی- رفتاری اولیه، بررسی تغییراتی است که مدل فراشناختی در الگوی استاندارد A-B-C که اساس کار شناخت درمانگران تلقی می شود، ایجاد نموده است. مدل استاندارد A-B-C در شکل ۲-۲ نشان داده شده است. واقعه ی فعال ساز (A) باعث راه اندازی طرحواره یا باور غیر منطقی (B) می شود که خود این باورها به پیامدهای هیجانی و رفتاری (C) دامن می زنند ( ولز، ۲۰۰۹).
همان طور که در ادامه اشاره می شود، مسأله ی مهم لاینحل در نظریه های شناختی اختلال روانشناختی تبیین ارتباط بین ارزیابی ها و باورهای منفی متداول با تداوم هیجان ها و افکار منفی می باشد. علاوه بر این، سؤال دیگری نیز در نظریه های شناختی بی پاسخ مانده است: چه چیز باعث می شود افراد مبتلا به مشکلات روانشناختی در کنترل الگوهای فکری مشکل پیدا کنند؟
پیشایند:
(برانگیزاننده ها)

تحقیق دانشگاهی – بررسی اثر درمان فراشناختی در افزایش عزت نفس و کاهش پرخاشگری نوجوانان بزه کار۹۲- …

۲-۲-۵-۱-سه وجه از عزت نفس پایین [۲۷]
اغلب ما تصویری از عزت نفس پایین داریم، اما باید توجه داشت این تشخیص همیشه آسان نیست. سه شکل مختلف از عزت نفس پایین را در زیر بررسی می کنیم.
فریبنده : فرد خوشحال و موافق رفتار می‌کند اما به راستی از شکست میهراسد. او در هراسی دایمی نسبت به آشکار شدن هویت واقعی خود به سر میبرد، این فرد جهت حفظ نقاب عزت نفس مثبت، نیاز به کامیابیهای مکرر دارد که این امور خود منجر به مشکلاتی چون کمالگرایی، تعلل در امور، رقابت و فرسودگی می‌شود.
عصیانگری: رفتار فرد به گونهای است که گویی مصلحت اندیش دیگران بوده و در همه موارد صاحب نظر می‌باشد. این افراد همانند افراد مهم و قدرتمند عمل می‌کنند. همواره از این مسأله که دیگران، « به اندازه کافی خوب نیستند» احساس خشم و عصبانیت می‌کنند. دایماً وانمود می‌کند قضاوت و انتقاد دیگران سبب آزارش نمی‌شود. در نهایت این حالات به مشکلاتی نظیر سرزنش بیش‌از حد دیگران، قانون شکنی یا مخالفت‌جویی می‌انجامد.
بازنده: فرد احساس بی‌فایدگی دارد و قادر به مواجهه با جهان نمی‌باشد. او در انتظار رسیدن یک ناجی یا فریادرس به سر می‌برد. وی برای مقابله با ترس ناشی از قبول مسئولیت تعیین زندگی خود، در دلسوزی برای خویش یا بی‌تفاوتی بسر می‌برد و جهت راهنمایی، پیوسته چشم به دیگران دوخته است. این دیدگاه به مسایلی نظیر کمبود مهارت‌های ابراز وجود، کم آموزی، اتکای بیش از حد به دیگران و … منجر می‌شود. (مصباح ، ۱۳۸۱).
آن دسته از تجارب دوران کودکی که به عزت نفس پایین منجر می‌‌شوند عبارتند از:
۱- به طرز ناخوشایندی مورد انتقاد قرار گرفتن.
۲- آماج داد و فریاد و ضرب و شتم دیگران قرار گرفتن.
۳- نادیده انگاشته شدن، مسخر یا تحقیر شدن.
۴- انتظار دیگران ازکودک، مبنی بر این که همه کارها را به بهترین شکل انجام دهد.
۵- تجربه شکست در ورزش یا مدرسه.
کسانی‌که دارای عزت نفس پایین هستند، مدام در معرض این پیام هستند که شکست در تجربه ها ( باختن در بازی ، گرفتن نمره پایین) به معنای شکست تمام وجود آنهاست.
همچنین ندای درونی این افراد، به شکل انتقاد کننده و تنبیه خود و ناچیز جلوه دادن کامیابی بروز می‌نماید (مصباح ، ۱۳۸۱).
هلیز ( ترجمه میرزایی و دیگران ، ۱۳۷۶ ) بیان داشته که عزت نفس در میان کسانی‌که در کودکی مورد بدرفتاری و تجاوز قرار گرفته‌اند و نیز در میان بیماران روانی، از جمله مبتلایان به افسردگی، اضطراب، الکلیسم و وابستگی به مواد مخدر، بیشتر دیده می‌شود.
۲-۲-۶-شکل گیری مفهوم خود و عزت نفس به مثابه صفات شخصیتی
دلیل عمده ایجاد مفهوم خود و عزت نفس را باید در رابطه فرد با جامعه‌اش بخصوص در دوران پر اهمیت کودکی و نوجوانی جستجو کرد. این رابطه را می‌توان به چند نوع بیان کرد که عبارتند از :
الف) واکنش دیگران: مهمترین منشا پدیدآمدن مفهوم خود و عزت نفس، رفتار و واکنش دیگران نسبت به فرد، بخصوص کودک است. این نظریه را آیینه خودنما مینامند.
نظریه مذکور معتقد است که برای دیدن خود به واکنش‌های دیگران توجه کرده، تصویر خود را در آن واکنش‌ها می‌بینیم. بسیاری از تحقیقات حاکی از این مطلب است که تصویر و پنداره ٔهر فرد از خود، وابسته به تصویری است که دیگران از او داشته‌اند و حتی در حال حاضر هم تصویر و تصور دیگران از یک فرد می‌تواند ارزیابی و تصویری را که از خود دارد، تغییر دهد.
اگر والدین به کودک بگویند او باهوش و زیرک است و یا اینکه قابل اطمینان نیست و جز اینها، این نوع مفاهیم به تدریج قسمتی از مفهوم خود و احساس ارزش خود در کودکان و نوجوانان می‌باشند کودکانی که طرد می‌شوند، بالمال به طرد خود می‌پردازند و احساس بی‌ارزشی می‌کنند (بیابانگرد، ۱۳۷۳).
این روند را بسیاری از روان‌شناسان درونی کردن نام نهاده‌اند که توسط آن کودک ادراکات، نگرش ها، و واکنش‌های دیگران را جزئی از ارزش‌های درونی خود می‌کند (شاملو، ۱۳۶۹).
ب) مقایسه با دیگران: به تدریج که کودک رشد می‌کند، خود را با دیگران مانند برادر، خواهر، دوستان، همسالان و… مقایسه می کند. این مقایسه یکی از منابع اصلی ایجاد مفهوم خود و عزت نفس در کودکان است. اگر برادر و خواهرهای کودک باهوش و زیرک باشند و او دائماً از آنها عقب بیفتد، کودک خود را کم هوش تصور می‌کند و یا اگر همسایه‌های کودک ثروتمند باشند وی خود را فقیر احساس می‌کند (شاملو، ۱۳۶۹).
ج) همانند سازی با الگوها: کودک با برخی از افراد مهم زندگی خود، همانند سازی کرده، آنها را به عنوان مدل یا الگوی رفتار خود بر می‌گزیند، آنها را می‌ستاید و میل دارد شبیه آنها شود. والدین، معلمان و مربیان مهمترین این الگوها هستند. شکل‌گیری خود ایده آل بر اساس درهم آمیختن ویژگی‌های این الگوها در ذهن کودک انجام می‌شود. بخش مهمی از نظام خود، از طریق همانند سازی کودک با والد همجنس خود شکل می‌گیرد، که در اصل نقش جنسی وی را تعیین میکند (ماسن و همکاران، ۱۹۸۴؛ به نقل از مهشید یاسایی، ۱۳۸۰).
د) نیاز به احساس ارزش و عزت نفس: همراه با زیستن در روابط اجتماعی، نیاز به احساس ارزشمندی به نحو سالم و متعادل آن در انسان به وجود می‌آید که برای نگهداری سلامت و تعادل روانی و حتی تکامل وجودی بسیار ضروری است. معمولاً اگر بر نیاز خللی وارد شود احساس حقارت و یا خود بزرگ بینی در فرد ایجاد می‌شود. بدین معنی که شخص یا بسیار خود کم‌بین و ناراضی از خود و متزلزل می‌شود و

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.

یا بسیار خود بزرگ‌بین، خودمدار و خودنما.
هر دوی این قطب‌های احساسی نشان دهنده این واقعیت است که فرد به علت ایجاداختلال در احساس ارزشمندی قادر به درک واقعیات و واکنش‌های دیگران نسبت به خود نیست. دلیل اصلی احساس حقارت و خود بزرگ بینی را می‌توان در طرد شدن مستمر ومداوم از طرف والدین و دیگران دانست .روان‌شناسان معتقدند که احساس بی‌ارزشی عمیق (یا فقدان عزت نفس)، ریشه بسیاری از نابهنجاری‌های روانی است (شاملو، ۱۳۶۹)
تحقیقات زیادی درباره عزت نفس به عنوان یک صفت شخصیتی شده است که همگی بر ویژگی‌های فرزند پروری تاکید می‌کنند. برای مثال تحقیقات کاپلان و همکاران (۱۹۷۱) روشن ساخته است بزرگسالانی که عزت نفسشان پایین است معمولاٌ تجارب کودکی آنها سرشار از رویداد‌های منفی نظیر مرگ پدر، بستری شدن یکی از والدین در بیمارستان‌های روانی، طلاق، ازدواج مجدد یکی از والدین، نگرانی در مورد پیشرفت تحصیلی، ترس از تنبیه والدین و تصور نادرست از ویژگی های بدنی است. تحقیقات دیگری مشخص کرده است که بسیاری از رخداد های منفی و ادراکات نادرست می‌توانند شخص را متقاعد سازند که او بی ارزش‌تر از دیگران است (بارون و بیرن[۲۸]، ۱۹۹۱).
همچنین بررسی‌های دیگری نشان داده‌اند که عزت نفس بالا مبتنی بر احساسات مثبت راجع به خود و ادارکات درست از خود می‌باشد. سوان و بارون[۲۹] (۱۹۶۶) بر اساس تحقیقا ت خود بیان می‌کنند که بسیاری از رویداد‌های استرس زا نظیر شکست در یک امتحان، از دست دادن شغل و عدم موفقیت در کار، برای کسانی که عزت نفسشان پایین است اثرات منفی بسیاری دارد. با توجه به اینکه این‌گونه افراد خودباوری مثبتی ندارند لذا در برابر رویدادهای مثبت زندگی نظیر ازدواج، ترفیع، موفقیت در کار یا تحصیل، دچار ناهماهنگی می‌شوند و این امر به نوبه خود استرسزا بوده و باعث اغتشاشات روانی در آنها می‌گردد (سوان و بارون، ۱۹۶۶).
استرومن و هاجینس (۱۹۸۸) در یک مطالعه دقیق بیان داشته‌اند، افرادی که عزت نفس پایین دارند معمولاٌ هیجان‌های منفی بیشتری گزارش می‌کنند و بیشتر افسرده می‌شوند. اما کسانی که از عزت نفس بالایی برخوردارند عملکرد بهتری در تحصیل دارند، جلوه‌های هیجانی مناسب‌تری نشان می‌دهند و رفتار خود را کارآمدتر می‌دانند.
۲-۲-۷-از عزت نفس » بالا یا پایین«چه استنباطی می‌شود؟
عزت نفس بالا به عنوان دیدگاهی سالم از خود، مورد بررسی قرار گرفته است، یعنی دیدگاهی که به طور واقع گرایانه کمبودها و نقاط ضعف را در بر می‌گیرد، ولی نه به آن شدتی که منجر به انتقاد شدید از فرد شود. شخصی که از عزت نفس بالا برخوردار است، خودش را به گونه مثبتی ارزشیابی کرده و برخورد مناسبی با نظریات مثبت خود و دیگران دارد. در مقابل کسی که به عزت نفس پایین مبتلا است، اغلب نوعی نگرش مثبت مصنوعی و کاذب نسبت به دنیا دارد و از ناامیدی تلاش می کند تا به دیگران و خودش نشان دهد که او شخص لایقی است و یا ممکن است به درون خویش انزوا گزیند و از ارتباط با دیگرانی که از آنها می‌ترسد، اجتناب نماید.
شخص مبتلا به عزت نفس پایین اساساً فردی است که احساس غرور کمی در خودش ادراک کرده است. اصولاً اگر شخص زمینه‌هایی را که در آنها فعالیت دارد با ارزش بداند، عزت نفس کلی او بالا خواهد بود، در حالی که اگر وی آن زمینه‌ها را بی‌ارزش بداند عقاید منفی راجع به خودش خواهد داشت.
برخی از افراد برای توانایی‌ها یا ظرفیت‌هایی که دارند، ارزش قائل نیستند و در مقابل برای آنچه که فاقد آن هستند و یا به نسبت کمتری از آن برخوردارند، ارزش فراوانی قائل میشوند. روشن است که این‌گونه افراد مشکلات بیشتری در ارتباط با عزت نفس کلی خواهند داشت (آلیس پپ و همکاران ۱۹۸۹) .
۲-۲-۸-دیدگاه متقدمان روانشناسی درباره عزت نفس
دیدگاه ویلیام جیمز: در بررسی عزت نفس اولین کار توسط ویلیام جیمز(۱۹۸۰) انجام شده است.
جیمز “خود” را به دو جز، جنبه کلی و اساسی تقسیم کرد من موضوعی یا مفعولی و من عامل یا فاعلی.
من موضوعی یا مفعولی عبارت از مجموعه چیزهایی است که فرد می‌تواند آنها را از آن خود بداند اینها عبارتند از: ویژگیهای مادی (بدنی، مالکیتها)، ویژگیهای اجتماعی ( ارتباطها، نقشها، شخصیت)، ویژگیهای معنوی ( شعور، افکار، مکانیسمهای روانی) که ترتیب یگانه و بیهمتای آنها معرف و شناساننده فرد است (محسنی، ۱۳۵۷).
یکی از دو جنبه اساسی در نظریه ی ویلیام جیمز “خود” به عنوان” فاعل” یا “من فاعل” است که نقش سازماندهی و تفسیر تجارب را ایفا می کند. اساس و جوهر خود به عنوان فاعل، ذهنیتی است با چندین هسته آگاهی، از جمله آگاهی به اختیار یا اراده فرد در حوادث زندگی، آگاهی بر یگانه بودن تجربیات شخصی، آگاهی بر تداوم وجود و آگاهی داشتن بر آگاه بودن خود.
دیدگاه آبراهام مازلو: مازلو هدف و آرمان اصلی انسان را تحقق خویشتن و یا خودشکوفایی می‌داند . وی مراتبی را برای دسترسی به این آرمان به صورت سلسله مراتب نیازها تدوین نموده که در یکی از این مراحل، احساس ارزش و احساس عزت نفس است، که در مرحلهٔ چهارم سلسله مراتب نیازها قرار گرفته است یعنی نیاز به احترام یا نیاز به عزت نفس.
نیازهای عزت نفس شامل نشان دادن کفایت‌ها، مورد تایید قرار گرفتن و شناخته شدن از طرف دیگران می‌باشد(اتکینسون و همکاران، ۱۹۹۸ ؛ترجمه ی براهنی و همکاران؛ ۱۳۸۰).
مازلو دو نوع نیاز ارزش و احترام را متمایز میسازد. نخستین آن احترا
م به خود یا عزت نفس است که مشتمل بر تمایل به شایستگی، چیرگی، پیشرفت، توانمندی، کفایت، اطمینان به خود، استقلال و آزادی می‌باشد. زمانی که این نیاز ارضا شود فرد احساس ارزشمندی، توانایی، قابلیت، مثمر ثمر بودن، اطمینان و قدرت می‌کند و وجود خو د را در دنیا مفید و لازم می‌داند . اما چنانچه این نیازها برآورده نشوند فرد احساس حقارت، درماندگی، ضعف، دلسردی و ناامیدی می کند. شق دوم نیاز به ارزش، احترام به دیگران و مورد احترام قرار گرفتن از سوی دیگران میباشد که مشتمل بر تمایل به شناخته شدن، مورد توجه و قدردانی قرار گرفتن، داشتن منزلتی اجتماعی، اشتهار و مقام می‌باشد . به بیان دیگر افراد نیاز دارند به خاطر آنچه که انجام می‌دهند از طرف دیگران مورد توجه و احترام قرار گیرند. مازلو در کاوش‌های آماری خود، درجه همبستگی عزت نفس را با زودرنجی برابر با ۳۹/۰-، با نگرش جنسی غیر اخلاقی ۸۵/۰-، با تعدادی از احساسات آگاهانه حقارت ۴۰/۰- با قابلیت‌های برآشفتگی در موقعیت‌های مختلف ۶۰/۰-، و با تعدادی از ترس‌هاس آگاهانه ۲۹/۰-، اعلام نمود (مازلو، ترجمه احمد رضوانی ۱۳۶۷).
دیدگاه راجرز: اصولا نام راجرز با مفهوم “خود” قرین است . پدیدارشناسان و دیدگاه انسان‌گرایی آنها بر خلاف روانکاوان که بر انگیزه‌های ناخودآگاه تکیه می‌نمودند، بر دیدگاه ذهنی فرد و درباره آنچه اکنون در حال وقوع است تاکید می‌ورزند.