1
فصلنامه علمي– پژوهشي رهيافتي نو در مديريت آموزشي، سال هشتم، شماره2، تابستان 96، پياپي30 شاپا چاپي:6369-2008 شاپا الکترونيکي: X 2423-723
http://jedu.miau.ac.ir

اعتباريابي کيفي مدل مفهومي مدرسه سالم با تاکيد بر سلامت سازماني
حمید رحیمیان، عباس عباس پور، محمدرضا مهرگان، فرشته هدایتی*
تاریخ دریافت: 2/2/95 صص30-1 تاریخ پذیرش: 3/10/95

چکيده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل تشکیلدهنده، ارائه مدل مفهومی و اعتباریابی کیفی مدرسه سالم با تاکید بر بعد سلامت سازمانی صورت گرفت. راهبرد این پژوهش کیفی برای شناسایی عوامل ایجاد مدرسه سالم از روش تحلیل مضمون استفاده شده است. جامعه تحقیق شامل اسناد، مدارک، متون و صاحب نظران حوزه مدیریت آموزشی به ویژه در مدارس بود. برای نمونهگیری از روش هدفمند استفاده گردید؛ بدین معنی که منابعی انتخاب گردیدند که بیشترین اطلاعات و داده را برای پاسخ به سوال تحقیق فراهم نمودند. نمونه گیری تا نقطه رسیدن به حداکثر اطلاعات، یا نقطه اشباع صورت گرفت. بر این اساس از 51 متن و 15 مصاحبه تخصصی برای گردآوری دادهها استفاده گردید. نتایج نشان داد که مضامینی همچون مدیر آموزشی، رهبری آموزشی، ویژگی های دموگرافیک مدرسه، ویژگی های معلمان، فرهنگ مدرسه، تعهد سازمانی معلم، رفتار شهروندی، خشنودی شغلی معلم، پیشرفت تحصیلی و سلامت دانش آموزان از مهمترین عوامل تشکیل دهندهی مدرسه سالم میباشند. جهت اعتباریابی الگوی مفهومی مدرسه سالم از تکنیک دلفی استفاده شده است. مقدار ضریب توافق در راند اول تکنیک دلفی 624/0 و در راند دوم 703/0 و در راند سوم 765/0 به دست آمد که وحدت نظر بالایی میان دیدگاه صاحبنظران را نشان داد. همچنین مقدار معناداری در هر دو دور نیز 000/0 بدست آمد بنابراین فرضیه هماهنگی بین نظرات مورد پذیرش قرار گرفت. بدین ترتیب 9 عامل که میانگین بالای 7 را کسب نمودند، مورد توافق قرار گرفتند.

کليد واژهها: اعتباریابی کیفی، مدرسه سالم، سلامت سازمانی، تحلیل مضمون، تکنیک دلفی

مقدمه
از دیدگاه اسلام هدف از خلقت انسان، تقرب به خداوند است و راه اصلی تحقق این هدف، تقواست. امکانات محیطی اعم از سازمانی، اجتماعی، طبیعی، اقتصادی و غیره نعمتهای الهی بوده و وسایل لازم برای رشد و کمال به شمار میروند. بر این اساس آدمی در طلب هدفی بزرگ است که با تلاش در جهت آن حرکت میکند)1997Bani asadi, (. از آنجایی که آدمی در معرض انواع تهدیدات درونی و بیرونی است، لذا برای کمک به او در رویارویی مناسب با مخاطرات، باید جریان اجتماعی از بیرون و توسط خیرخواهان جامعه و با فراهم آوردن زمینه مساعد از جمله محیط نسبتاً سالم او را در حرکت آگاهانه به سوی کمال شایسته یاری دهد. بر این اساس فرایند تربیت با زمینه-سازی شکوفایی فطرت و رشد همه جانبه استعدادهای طبیعی، بهعنوان جزء لاینفک زیست انسانی به شمار می رود)2011Supreme Council of the Cultural Revolution, (. در جوامع امروز جریان تربیت کودکان در خانواده آغاز میشود ولی به زودی سازمانی اختصاصی، یعنی مدرسه مسئولیت ایفای این وظیفه را رسماً بر عهده میگیرد و ادامه امر تربیت، عمدتاً در شرایط و وضعیتهای سازمان یافته، طبق برنامههای مشخص و به منظور تحقق هدفهای معینی صورت می-
پذیرد)7Alaghehband, 2007, p (. در جمهوری اسلامی ایران، نظام تعلیم و تربیت، نهاد اجتماعی و فرهنگی سازمان یافتهای است که به عنوان مهمترین عامل انتقال، بسط و اعتلاء فرهنگ عمومی در جامعه، مسئولیت فراهم آوردن زمینه نظاممند و عادلانه کسب آمادگی دانشآموزان جهت تحقق
مرتبهای از حیات انسانی در همه ابعاد را بر عهده دارد)Supreme Council of the Cultural 2011Revolution, (. حیات انسانی، زندگی در سایه عقلانیت است که حرکت به سوی آن، از بستر حیات طبیعی ممکن است و در مسیر این حرکت به سلامت و سعادت خواهد رسید)Hasni 2011Baferani and Mahdavi Rad, (. مدارس در افق چشم انداز 1404 جلوهای از تحقق حیات انسانیاند و بهعنوان کانون عرضه خدمات و فرصتهای تعلیم و تربیتی مسیر این حرکت را باید
هموار نمایند)2011Supreme Council of the Cultural Revolution, (. بر این اساس مدارس در صورتی خواهند توانست وظیفه خطیری را که به دوش آنهاست به نحو احسن انجام دهند که سازمان های سالم و پویایی باشند)2005Jahed, (. سازمانهای سالم و انسانهای سالم دو مفهوم مکمل هم هستند. انسان سالم کسی است که علاوه بر فقدان علایم بیماری، برای حرکت در مسیر
تحقق بیشترین سرمایهها و نیروهای بالقوه خویش در تلاش باشد)Hasni Baferani and Mahdavi 2011Rad, ( و سازمان سالم جایی است که افراد میخواهند در آنجا بمانند و کار کنند و خود افرادی سودمند و موثر باشند)2005Jahed, (. به زعم سیندر و اندرسون)1980(، در سیستمهای سالم همه نیروها ضمن داشتن زندگی جاری و پویا در حال فعالیت به سمت هدف مشترک هستند و دائماً پاسخگوی بازخوردها و نیازها می باشند)1998Frueauff, (. مفهوم سلامتی در یک سازمان توجه را به شرایطی جلب می کند که رشد و توسعه سازمان را تسهیل کرده و موجب پویایی سازمانی است. در واقع می توان ادعا کرد که سازمان سالم دارای جوی مطلوب و سالم بوده و موجبات انگیزش و علاقمندی به کار را در کارکنان سازمان فراهم کرده و از این طریق اثربخشی سازمان را بالا میبرد)2010Soleimani, (. به زعم مایلز)1969( سازمان سالم، سازمانی است که علاوه بر دوام و بقاء خود در محیط، در دراز مدت از عهده حفظ آن برآمده و همواره توانمندیهای خود را توسعه بخشد)1998Frueauff, (.امروزه تبدیل مدارس به یک مکان سالم، زنده، پویا و مهیج یکی از بزرگترین چالشهای مربیان محسوب میشود)1991Hoy et al., (. مدرسه سالم مکانی است که فرصتهایی برای ارتقاء سلامتی فراهم نموده و به برقراری تعادل انرژی در زندگی دانشآموزان کمک مینماید)2013American School Health Association, (. مدرسه سالم به فرایند شادتر شدن، سالمتر شدن، آمادهتر شدن کودکان برای یادگیری کمک میکند)2013Hantsweb, (. مدرسه سالم پیشرفت تحصیلی و فرصتهای انتخاب در زندگی را با ارائه یک برنامه جامع شخصی ،اجتماعی، بهداشتی، درمانی، فعالیت بدنی، تغذیه سالم و آموزش ارتباطات صحیح توسعه می-بخشد)2004Department of Health, (. هوی و تارتر)1992( مدرسه سالم را یک مکان لذتبخش یادگیری معرفی کردهاند. مکانی که مربیان و دانشآموزان همدیگر را دوست داشته و نسبت به نیازهای اجتماعی و عاطفی فراگیران حساسیت نشان داده میشود)2009Pretorius & Elsabe, (.
مدیر، معلم، دانشآموز در یک مدرسه سالم هرکدام نقش ممتازی را ایفا میکنند. مدیریت یک مدرسه سالم رهبری است که هر دو سبک رهبری وظیفه مدار و رابطه مدار را بکار میگیرد. چنین رفتاری از جانب مدیریت، باعث حمایت از معلمان و ایجاد تعهد در آنان میشود. دانشآموزان نیز با انگیزه روی تکالیفشان کار میکنند و به دانشآموزان دیگر احترام میگذارند)1999Freiberg, (.
بنابراین مدرسه سالم فرایندی تکاملی در پاسخ درست به هدف نهایی تعلیم و تربیت خواهد بود که با بنیان نهادن سلامت در شخصیت اعم از انسانی و سازمانی همراه خواهد بود. سلامتی انسانی توسط سازمان بهداشت جهانی)1946(، رفاه کامل جسمی، روانی و اجتماعی تعریف شده است و نه صرفاً عدم بیماری یا داشتن معلولیت. سلامتی فرایندی است برای خود پاداشدهی مورد نیاز برای زندگی مهیج، خلاق و رضایت بخش)2000Nakamura, (. سلامتی در واقع رفاه مطلوب و بهینهای است که به کیفیت زندگی کمک میکند و سلامتی احساس فرد را نسبت به زندگی با توجه به تواناییاش جهت عملکرد موثر منعکس میکند. سلامتی مفهومی چند بعدی است. ابعاد سلامتی عبارتند از سلامتی عاطفی، فکری، جسمی، اجتماعی و معنوی)2010Corbin et al., (.

جدول1. ابعاد سلامت انسانی)2010Corbin, (.

ابعاد توضيح درباره ابعاد
عاطفی توانایی کنار آمدن با شرایط زندگی روزانه و مقابله با احساسات شخصی به شیوه ای مثبت، خوش بینانه
فکری توانایی لازم برای یادگیری و استفاده از اطلاعات به منظور ارتقاء کیفیت زندگی روزانه و عملکرد مطلوب
جسمی توانایی یک شخص برای عملکرد موثر در رفع خواسته های روزانه وتوان استفاده مطلوب از اوقات فراغت
اجتماعی توانایی یک فرد برای برقرای ارتباط و تعامل موفق با دیگران بوده معنوی فرایندی پویاست در جستجوی انسجام عقاید و اعمال

هوی و همکاران)1990(، واژه سلامت سازمانی را برای توصیف محیط عمومی ترجیح دادهاند .
مایلز)1969( سلامت سازمانی مدرسه را شکل تکامل یافتهی جو سازمانی میداند. او به عنوان نخستین نظریهپرداز سلامت سازمانی مدرسه، معتقد است که سلامت سازمانی به ویژگیهایی نظیر دوام و بقای مدرسه در محیط، سازگاری مدرسه با محیط و گسترش توانایی آن برای سازگاری بیشتر اشاره دارد. هوی و فیلدمن)1999(، مدرسه با جو سالم را مدرسهای میدانند که به صورت موفق با محیط تطابق پیدا کرده است و از منابع خود استفاده میکند و سعی دارد به اهدافش برسد. چارچوبهای مختلفی برای تشریح سلامت سازمانی ارائه شده است. یکی از پرکاربردترین طبقهبندی ابعاد سلامت سازمانی مدرسه توسط هوی و فیلدمن)1985(، تارتر و کاتکمپ)1991( ارائه و توسعه داده شد. سلامت سازمانی در این طبقهبندی بوسیله هفت الگوی تعامل در مدارس تعریف میشود. این اجزای حیاتی نیازهای پایه ای سیستم اجتماعی را پاسخ گفته و سه سطح مسئولیت و کنترل در مدرسه را نشان میدهند.

جدول 2. ابعاد سلامت سازمانی هوی و فیلدمن)1991Hoy et al. , (

ابعاد توضيح درباره ابعاد
یگانگی توانایی مدرسه برای سازگاری با محیط و مدیریت خود، با حفظ انسجام و تمامیت برنامه نهادی های آموزشی
نفوذ مدیر مسائلقابلیت مدیر مدرسه برای تاثیرگذاری بر کارگزاران فرادست خود و ترغیب آنها به توجه بیشتر به
ملاحظهگری رفتار معلمان رهبرینشان میمدیر دهدکه. دوستانه، حامی و همکارانه است و توجه واقعی او را نسبت به رفاه

پشتیبانی تدارک لوازم و مواد آموزشی در دسترس به منظور اجرای موثر معلم و پاسخ سریع به منابع درخواستهای معلم
رفتار ساختمند و وظیفه مدارانه مدیر در مشخص کردن مناسبات کاری و روابط کاری با
معلمان ساخت دهی
وجود حس گروهی دوستانه، صمیمانه، اشتیاق، و اعتماد در مدرسه ، علاقه معلمان به یکدیگر و به شغلشان روحیه
تاکید علمی مدرسه برتری علمی و فرهنگی را خواهان است و برای رسیدن به آن کوشش میکند.

سطح نهادی1، سازمان را با محیط خود ارتباط میدهد. مشروعیت داشتن و مورد حمایت واقع شدن از سوی جامعه برای مدارس بسیار مهم است. کادر حرفهای مدرسه باید حمایت شوند تا بتوانند عملکردهای خود را به صورت هماهنگ و بدون مداخله از خارج از مدرسه انجام دهند. سطح مدیریتی2، تلاشهای داخل سازمان را اصلاح و کنترل میکند. فرایند اداری ،همان کارکرد مدیریتی را تشکیل میدهد، فرآیندی که از نظر کیفی با تدریس تفاوت دارد. مدیران به عنوان روسای مدارس باید روشهایی برای ایجاد تعهد و اعتماد در معلمان پیدا کنند و ضمن ایجاد انگیزه، کارها و فعالیتهای آنان را هماهنگ نمایند. کارکرد فنی، فرآیند یاددهی- یادگیری محسوب شده و معلمان مستقیماً مسئول آن هستند. روحیه و تاکید تحصیلی دو عنصر کلیدی در سطح فنی هستند)Hoy 2013and Miskel, (. بنابراین سلامت سازمانی برای هر سازمانی از جمله مدارس یک دارایی محسوب میشود که فینفسه ارزشمند بوده و به طور مستقیم و غیرمستقیم متغیرهای دیگری مانند یادگیری سازمانی، اثربخشی سازمانی و … را تحت تاثیر قرار میدهد)Ghashgai Zadeh et al., 2013(. تحقیقات انجام شده در حوزه سلامت سازمانی مدارس اغلب به صورت جزیی و با بررسی رابطه متغیر سلامت سازمانی مدرسه با یک یا دو متغیر صورت گرفتهاند و به ارائه مدل جامعی که پیشآیندها و پسآیندهای اثرگذار بر سلامت سازمانی مدرسه را در نظر بگیرند، کمتر پرداخته شده است. زمانیان) 1379(، در پژوهشی نشان داد که بین سلامت سازمان و الگوهای رفتار سازمانی رابطه معنیداری وجود دارد. همچنین مدیران مدارس با سلامت سازمانی بالا، الگوی انجمنی را نسبت به الگوی خودکامه ترجیح میدهند)2000Zamanian, (. پژوهش دارابی)1380( نشان داد که بین سلامت سازمانی و عملکرد مدیران رابطه مثبت و معنیداری وجود دارد به طوری که 60% از سلامت سازمانی ناشی از عملکرد مدیران است)2001Darabi, (. نتایج پژوهش سلیمانی) 1387(

Institutional
Managerial
نشان داد که میزان سلامت مدارس با توجه به نوع مدرسه، مانند غیر انتفاعی بودن یا دولتی بودن ،جنسیت و مقطع متفاوت است)2010 Soleimani,(. بابلان و همکاران)1387( نشان دادند که سلامت سازمانی مدرسه تأثیر تعیینکننده بر تعهد سازمانی معلمان خواهد داشت)Zahed babolan 2008et al., (. میرکمالی و ملکی نیا)1387(، نتایج نشان دادند که رابطه بین مشارکت و سلامت سازمانی رابطه مثبت و معنیداری وجود دارند. در واقع مشارکت کارکنان از طریق افزایش حس مسئولیتپذیری، پاسخگویی و افزایش تعهد میتواند منجر افزایش سلامت سازمانی گردد)2008Mirkamali & Malekinia, (. زین آبادی و همکاران)1391( به بررسی سلامت سازمانی مدرسه و پیشرفت تحصیلی پرداختند. نتایج نشان داد که سلامت سازمانی مدرسه بر پیشرفت تحصیلی با میانجیگری احساس کارآمدی، خشنودی شغلی و رفتار شهروندی سازمانی موثر است)2012Zinabadi & Rezaei , (. هوی، تارتر و بلیز)1990( به بررسی جو سازمانی سلامت مدرسه و اثربخشی آن پرداختند. یافتهها نشان میدهد که در بهترین حالت، مدیریت تاثیر غیرمستقیم بر پیشرفت تحصیلی و تاثیر مستقیمی بر تعهد معلمان از طریق ایجاد جو سالم سازمانی خواهد داشت)1990Hoy, Tarter & Bliss, (. فروآوف)1998(، تحقیق خود را با هدف شناسایی عواملی که سلامت سازمانی مدارس را تقویت و همچنین محدود میکنند، انجام داد.
عواملی نظیر حمایت گسترده توسط والدین و جامعه، شبکه قوی از ارتباطات درون و بیرون مدرسه ،جو خوشایند، محیط حمایتکننده، ارائه لوازم و مواد مناسب، اعتماد، صداقت و تعهد، و تمرکز روی اهداف تحصیلی باعث ارتقاء سلامت سازمانی و عواملی مانند کاهش حمایت والدین و جامعه ،ارتباطات کم و منفی درون و بیرون مدرسهای، جو عدم حمایتی، مواد و لوازم ناکافی، عدم اعتماد و غیره باعث تضعیف سلامت سازمانی میگردند. کوت سولک) 2004( به مطالعه سلامت سازمانی مدرسه، امنیت و ایمنی مدرسه و نقش مدیر در مدارس متوسطه قرن 21 پرداخت. نتایج نشان می-دهد که مدیران به روشهای متعددی میتوانند موجب ارتقاء سلامت سازمانی شوند)CooteSolek, 2004(. بروسناهان)2011( به بررسی مقایسه میزان سلامت سازمانی مدارس در 25 مدرسه با عملکرد تحصیلی ریاضی و مهارت خواندن دانشآموزان پرداخت. همبستگی پیرسون نیز رابطه بین سلامت سازمان و پیشرفت تحصیلی ریاضی و خواندن را نشان داد)2011Brosnahan, (. رامداس و لیوایس)2012(، در پژوهشی به ارائه مدلی در جهت تحقیق پیرامون اثرات عوامل سلامت سازمان مدارس ابتدایی، با توجه به تاکید مدیران، معلمان و دانشآموزان بر اهمیت محیط سالم مدارس پرداختند. مدل پیشنهادی شامل روابط بین عوامل بیرونی، عوامل سطح مدرسه و پیامدهای مدرسه) موفقیت تحصیلی و جو مثبت( بوده است. آنها عبارتند از رهبری مدیران، محیط روانی اجتماعی، روابط مدرسه- خانه- جامعه، ویژگیهای معلم، کیفیت برنامه درسی و فرهنگ مدرسه.
متغیر های برونزا عبارتند از نوع مدرسه، اندازه مدرسه، جمعیت مدرسه، طراحی مدرسه، موقعیت مدرسه و خدمات حمایتی مدرسه و همچنین پیامدهای مدرسه عبارتند از موفقیت تحصیلی و جو
مثبت)2012Ramdass & Lewis ,(. بدین ترتیب بهبود سلامت سازمانی مدارس نه فقط بهخودی-خود برای فهم شرایط آموزشی و پویایی آن اهمیت دارد، بلکه پیشبینیکننده شاخصهای اثربخشی نظام آموزش مدرسهای میباشد. لذا براساس آنچه بیان شد، این پژوهش در پی پاسخگویی به این سوال بود که با تاکید بر مفهوم سلامت سازمانی مدارس، عوامل ایجاد مدرسه سالم کدامند؟ این پژوهش درصدد است پس از واکاوی پیرامون عوامل ایجاد مدرسه سالم، مدل مفهومی مناسب مدرسه سالم را طراحی و ارائه نماید .

روش شناسي تحقيق
الف( تکنيک تحليل مضمون
تحلیل مضمون تکنیکی است برای شناخت، تحلیل و گزارش الگوهای موجود در دادههای کیفی است)2006Braun & Clarke, (. اجرای تکنیک تحلیل مضمون در طی شش گام اجرا صورت گرفت:
گام اول. آشنايي با دادهها 1
قبل از شروع فرآیند تحلیل، اقدام به جمعآوری دادهها از روی اسناد، مدارک، متون و مصاحبه-ها نمودیم .با استفاده از روخوانی مکرر غوطهوری در دادهها به دست آمد زیرا در این حالت احتمال بیشتری وجود دارد که برخی از ایدهها و الگوها شناسایی شوند.
گام دوم. ايجاد کدهای اوليه 2بعد از آشنايي نسبت به دادها
گام بعدی کاهش داده میباشد. این قسمت با کالبدشکافی بخشهای معنیدار متن ،به همراه یک چارچوب کدگذاری اجرا گردید. از عبارتها، نقل قولها، کلمات واحد برای تحلیل استفاده شد. کدها باید محدود به قلمروی تحقیق باشد و بهطور روشن بر موضوع، تمرکز داشته باشد تا از کدگذاریِ هر جمله از متنِ اصلی، اجتناب شود.

familiarising with data
generating initial codes
گام سوم. جستجوی مضامين 1
در این مرحله دادهها کدگذاری گردید و یک فهرستی از کدهای مختلفی که در میان مجموعه دادهها شناسایی شده، تهیه گردیده است. سپس ترکیب کدهای مختلف در قالب یک مضمون فراگیر را مورد بررسی قرار گرفت. از نمایشهای بصری)نقشه مضمونی2( برای تسهیل مرتبسازی کدهای مختلف درون مضامین استفاده شد .
گام چهارم. ترسيم شبکه مضامين
مضامینِ شناخته، منبع اصلی تشکیل شبکههای مضامین است. دادههای درون هر مضمون باید به لحاظ معنی و مفهوم، با هم انسجام و همخوانی دارند.
گام پنجم. تعريف و نامگذاری مضامين
با رسم نقشههای مضمونی رضایتبخش از دادهها ،تعریف و پالایش مجدد مضامین؛ مضامین تعریف و نامگذاری گردید.
گام ششم. تهيه گزارش
با در اختیار داشتن مجموعۀ سنجیده از مضامین تحلیل نهایی ،نگارش گزارش صورت
.)Abedi jafari et al. , 2011(گرفت

ب( تکنيک دلفي
دلفی، رویکرد یا روشی نظاممند در تحقیق برای دریافت نظرات و درخواست قضاوتهای حرفه-ای از یک گروه متخصصان در مورد موضوعی میباشد. بر این اساس این روش با مشارکت افراد صاحب نظری انجام شد که در موضوع پژوهش تخصص و دانش داشتند. معیارهای انتخاب صاحب-نظران تسلط نظری، تجربه عملی، تمایل و توانایی مشارکت در پژوهش و دسترسی بوده است. دانهام )2002(، پاول )2003(، لندتا )2006(، هوآنگ )2008(، ویندل )2004( در مطالعات خود، اجزای اصلی دلفی را شامل تکرار یا بازگویی، پرسشنامه، متخصصین، بازخورد کنترل شده، گمنامی، آنالیز نتایج، اجماع، زمان و تیم هماهنگکننده دانستند. معیار “اتفاق نظر” در روش دلفی.

searching for themes
Thematic map
defining and naming themes
producing the report

در روش دلفی، اغلب برای تعیین میزان اتفاق نظر میان اعضای پانل، از ضریب هماهنگی دبلیو کِِندال استفاده میشود. مقدار آزمون دبلیو کِِندال بین “صفر” تا “یک” در نوسان است که مقادیر نزدیک به صفر نشان از توافق کمتر و مقادیر نزدیک به یک نشان از توافق بیشتر بین پاسخدهندگان
.)Habib pour gatabi & Safari shali, 2009(درخصوص متغیرهای مورد نظر دارد

ج( جامعه و نمونه تحقيق
جامعه تحقیق بخش کیفی تحلیل مضمون شامل اسناد، مدارک، متون و صاحبنظران حوزه مدیریت آموزشی به ویژه در مدارس بود. برای نمونهگیری از روش هدفمند استفاده گردید .بدین معنا که منابعی انتخاب گردیدند که بیشترین اطلاعات و داده را برای پاسخ به سوال تحقیق فراهم نمودند. همچنین از رویکرد اشباع نظری برای تعیین کفایت نمونهگیری استفاده گردید. بر این اساس از 51 متن و 15 مصاحبه تخصصی برای گردآوری دادهها استفاده گردید. از آنجاییکه هیچ قانون صریحی در مورد نحوه انتخاب و تعداد متخصصین در تکنیک دلفی وجود ندارد، تعداد معمولاً کمتر از 50 نفر و اکثراً 15 تا 20 نفر می باشد، تعداد متخصصین در اجرای روش دلفی در راند اول 20 نفر بود.

يافتهها
سوال اصلي: عوامل ايجاد مدرسه سالم با تاکيد بر سلامت سازمان کدامند؟
جهت رسیدن به پاسخ این سوال ،اسناد منتشر شده، پایان نامه، کتاب، مقالههای علمی-پژوهشی مرتبط مورد بررسی قرار گرفتند و همچنین با وجود اشباع نظری موجود و رسیدن به تکرار برای تایید بیشتر شواهد بهدست آمده 15 مصاحبه نیز با متخصصین مدیریت آموزشی که حضور در مدرسه جزو تجربههای کاریشان بود، انجام گرفت .

الف( عوامل اثرگذار)پيشايندها( بر سلامت سازماني مدرسه کدامند؟
در تحلیل مضمون بعد از کدگذاری اولیه ابتدا مضامین پایه که مبین نکته مهمی در متن بودند، شناسایی شدند و سپس با ترکیب آنها مضمونهای سازماندهنده ایجاد گردید. سپس مضمون فراگیر چگونگی شکلگیری سلامت سازمانی مدرسه یا پیشایندهای سلامت سازمانی مدرسه در کانون شبکه مضامین قرار گرفت. با توجه به آنکه مضمون بهطور ضمنی و تا حدی مبین تکرار بوده و تکرار به معنی مشاهده شدن در دو یا چند مورد در متن می باشد؛ بر این اساس موردی را که صرفا یکبار در متن دادهها ظاهر شد را نمیتوان مضمون به حساب آورد مگر آنکه نقش برجستهای
؛)Hoy & Tarter& Kottkamp,1991 (در تحلیل دادهها داشته باشد. با بررسی پژوهشهایDepartment of Education (؛)Blum, 2007( ؛)American School Health Association, 2013(
National Council of Educational Research and Training, (؛)Connecticut State, 2007
؛)World Health Organization, 2004 (؛)Scandinavian School Of Brusseis,2011 (؛)2005 Massachusetts (؛)Society of State Leaders of Health and Physical Education, 2014( Harris, (؛)Ramdass & Lewis, 2012 (؛)Berry, 2002 (؛)Department of Public Health, 2012
Leithwood and Jantzi, (؛)Sergiovanni, 1995 (؛)Fullan, 2001 (؛)Dixon, 2014 (؛)2000
؛)Frueauff, 1998 (؛)Barth, 2001 (؛)Gettys, 2003 (؛)Wang and Walberg, 1997 (؛)2009
Davoudi et (؛)Alaghehband, 2007 (؛)MacNeil & et al , 2009( ؛)Pretorius& Elsabe, 2009( مضامین پایه و سازماندهنده زیر در راستای )Darbei, 2001( ؛)Kakia, 2009( ؛)al., 2013 .چگونگی شکلگیری سلامت سازمانی شناسایی شدند

جدول 3. مضمون سازماندهنده محیط فیزیکی سالم مدرسه
تعريف سازماندهنده

رديف

پايه

مضمون

رديف

پايه

مضمون

تهیه و تدارک نیازهای اساسی مانند سرپناه، گرمایش و سرمایش، آب، نور 1 نیازهای اساسی
به معنی حفاظت در برابر عواملی غیر بهداشتی، یا بیماری های واگیردار، حیوانات و حشرات خطرناک ،شپش، سوسک… 2 حفاظت از تهدیدات زیست محیطی
فیزیکی محیطسالم حفاظت از خطرات فیزیکی مانند خشونت، جرم ،رفتارهای غیراخلاقی 3 حفاظت از خطرات فیزیکی
حفاظت در برابر تهدیدات شیمیایی مثل آلودگی هوا ،آفت کشها، زباله 4 حفاظت ازخطرات شیمیایی
عبارت است از تعمیر و نگهداری شرایط فیزیکی 5 حفاظت از فرسایش
محوطهسازی، رنگ، آثار هنری، فضاهای طراحی شده 6 تهیه ویژگیهای زیبایی

جدول 4. مضمون محیط روانی اجتماعی سالم مدرسه
سازماندهنده تعريف

رديف



قیمت: تومان

دسته بندی : مدیریت

پاسخ دهید