321
فصلنامه علمي– پژوهشي رهيافتي نو در مديريت آموزشي، سال هشتم، شماره2، تابستان 96، پياپي30 شاپا چاپي:6369-2008 شاپا الکترونيکي: X 2423-723
http://jedu.miau.ac.ir

طراحي الگوي مناسب ارزشيابي پيشرفت تحصيلي رشتههاي گروه فني و مهندسي بر اساس تجارب زيسته اساتيد و دانشجويان سيدعبداله حجتي*، محمدحسين يارمحمديان، نرگس کشتي آراي تاریخ دریافت:1/10/95 صص338-321 تاریخ پذیرش:31/2/96

چکيده
هدف کلی از انجام این پژوهش طراحی الگوي مناسب ارزشيابی پيشرفت تحصيلی رشتههاي گروه فنی و مهندسی براساس تجارب زیسته اساتيد و دانشجویان میباشد. از این رو در مقاله حاضر مبتنی بر پژوهش پدیدار شناختی به توصيف، تبيين و تفسير تجارب زیسته اساتيد رشتههاي فنی و مهندسی درخصوص ارزشيابی پيشرفت تحصيلی در جهت ارائه الگو اقدام گردید. شرکتکنندگان در این پژوهش اساتيد رشته-هاي فنی و مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بناب بودند که با روش نمونهگيري هدفمند طبقهاي انتخاب شدند. ابزار گردآوري اطلاعات مصاحبه عميق نيمه ساختار یافته بود. روش تجزیه و تحليل اطلاعات روش کدگذاري موضوعی و استفاده از روش هفت مرحله-اي کلایزي بود، براي تعيين اعتبار یافته از روش سه سوسازي و روایی بازسازي واقعيت و براي افزایش پایایی پژوهش مصاحبهها با یک برنامه قبلی در یک فضاي مناسب و رعایت شرایط مصاحبه با راهنماییهاي لازم و به دور از سوگيري و اعمال نظر خاصی انجام می-گرفت. نتایج براساس تجارب زیسته اساتيد و دانشجویان نتایج نشان داد که اساتيد نقش بیبدیل آزمون ميان ترم در ارزشيابی عملکرد تحصيلی، الزامیبودن آزمونهاي کوتاه کلاسی، ارزشيابی کنش متقابل، صریح نبودن معيارهاي ارزشيابی ،رهایی از حصار ارزشيابی پایانی، ارزشيابی مستمر شرط تحقق ارزشيابی جامع ،ارزشيابی مهارتی، تنوع و تعدد در ارزشيابی، ارتباط ارزشيابی با حجم محتوا و غيره جزو تجارب خود قلمداد نمودند. درنهایت براساس تجارب زیسته اساتيد ودانشجویان الگوي اختصاصی ارزشيابی پيشرفت تحصيلی رشتههاي فنی و مهندسی ارائه شد.

واژههاي کليدي: تجارب زیسته، ارزشيابی پيشرفت تحصيلی، طراحی الگو، پدیدار شناختی

مقدمه
ارزشيابی یکی از جنبههاي مهم در فرایند فعاليتهاي آموزشی است و این امکان را فرراهم مریسازد تا براساس نتایج آن نقاط قوت و ضعف را مشخص نمود، با تقویرت جنبرههراي مببرت و رفرعنارساییها، در ایجاد تحول و اصلاح نظام آموزشی گامهاي مناسبی برداشته شود. ارزشيابی دانشرجونيررز برره عنرروان یکرری از مهمترررین ارکرران ترردریس و آمرروزش دانشررگاهی قلمررداد مرری گررردد) 2002komeili,rezayi,( بنابراین بررسی وقایع ارزشيابی عملکرد دانشجو در دانشگاهها و بره ویرژه دررشتههاي فنی و مهندسی به دليل نقرش خیيرر ایرن رشرتههراي تحصريلی در تربيرت مهندسرينمتخصص و کار آمد به عنوان یکی از چالشهاي زمان حال حاضر نيازمند بررسی و تحقيق میباشد .
واقعيت مهم این است که بيشتر پيشرفتهاي شرگفت انگيرز و توسرعه روزافرزون دنيراي امرروززایيده یادگيري است. متخصصان آموزشی بر این باورند کره افرراد فعرال و علاقمنرد در فراینردهايیرررررررادگيري احتمررررررر ال موفقيرررررررت و پيشررررررررفت فرررررررزون ترررررررري دارنرررررررد .
.)Khanmohammadi,pourebrahim,2010(
بنابر این یک ارزشيابی پيشرفت تحصيلی موثر میتوانرد هرم در غربرالگري درسرت دانشرجویانمفيد واقع شود و هم میتواند سیح انگيزه و تلاش آنها را جهرت یرادگيري بيشرتر و عميرقترر درآینده افزایش دهد.
لذا هرگونه ارزشيابی از فرایند تدریس– یرادگيري مریتوانرد اطلاعرات مهمری را برراي اسراتيد، دانشجویان و مدیران درباره پيشرفت تحصيلی فراگيران، اثربخشی برنامهها، هم جهت بودن فعاليت-هاي آموزشی و یادگيري با مقاصد و اهداف آموزشی از پيش تعریفشده فراهم آورد.
بنابراین این ارزشيابی پيشرفت تحصيلی جز مهمی از جریان آموزش بوده و به عنروان فراینرديقابل اعتماد جهت بررسی ميزان یادگيري دانشجویان مورد استفاده قررار مریگيررد. در آمروزش برهشيوهي سنتی ميزان یادگيري دانشجویان توسط امتحانات شفاهی و کتبی ارزیابی میشود که یکریاز مهمترین معایب این روش آن است که دانشجویان تنها بر محفوظات خود تکيه میکنند و توانایی ادغام دانستههاي نظري و مهارتهاي عملی آنها سنجيده نمیشود. ) 2010Saburi ,et al,(.
با توجه به اینکه اساتيد با انجام وظایف خود درصدد ایجاد جو یادگيري در کلاس هستند. نوع و چگونگی انجام هرکدام از وظایف و بخصوص ارزشيابیهاي استاد از دانشجویان بر جو یرادگيري و درنهایت بر نتایج و ماحصل آموزش تاثير میگذارد. کيفيت در ارزشيابیهاي کلاسی با افزایش دانش و عملکرد و بهبود نگرشها مشخص میشود. بنابراین سنجش و اندازهگيري از مهارتها و نگرشها در حين آموزش و در پایان آموزش ميزان تحقق اهداف آموزشی را مشخص خواهد کرد. ارزشيابیهرايپيشرفت تحصيلی با توجه به نحوه جمرع آوري اطلاعرات و چگرونگی اسرتفاده از آنهرا بره دو دسرتهارزشيابی مستمر)تشخيصی و تکوینی ( و پایانی) نهایی یا تراکمی ( تقسيم میشوند. ارزشريابی هرايپایانی، کمی و نتيجهمدار و به منظور ارتقا به کلاس بالاتر انجام میشود ولی ارزشيابیهاي مسرتمر،کيفی و فرایندمدار بوده و به قصد بهبود فرایند یاددهی– یرادگيري انجرام مریشرود و برا توجره برهتفاوتهاي فردي از روشهاي متعدد و متنوعی استفاده میکنند تا حداکبر فرصت را براي یادگيري
.)Rajayipour ,et al ,2006(ایجاد نمایند
در دهه هفتاد هجري شمسی کيفيت آموزش، تحت تاثير شرایط جهانی و همچنين چالشهرايپيش روي نظام آموزشی، یکی از مسایل اساسی نظام آموزشری شرد و ضرروري مرینمرود ، تصرميمگيرندگان و سپاسگزاران نظام در مواجه با این مساله به دو سوال اساسی زیر پاسخگو باشند و برر اي آن چارهجویی نمایند:
چگونه اساتيد یا معلمان میتوانند بهتر آموزش دهند ؟
چگونه دانش آموزان بهتر یاد میگيرند ؟
کيفيت و محتواي آموزشی همه نظامهاي آموزشی تا حدود زیادي متراثر از کيفيرت و محتروايارزشيابی است و از آن جا که تعریف یادگيري و به تبع آن، ارزشيابی تحصيلی دگرگون شده اسرت،توصيهي یونسکو به نظامهاي آموزشی جهان، استفاده از روشها و رویکردهاي فرایندي و کيفری براابزارهاي متنوع است. درحقيقت توجه به کبرت روشهاي ارزشيابی و ابزارهاي آن به معناي دميدن روح سرزندگی و پویایی به فعاليتهاي آموزشی و تربيتی، در راستاي تربيت بهترر نسرل جدیرد برهویژه در رشتههاي فنی– مهندسی است)2012Bustani,et al,(.
لذا بر همين اساس و با توجه به اهميت رشتههاي فنی– مهندسی و نياز مبرم به برآورد تجرارباساتيد و دانشجویان رشتههاي فنی– مهندسی در خصوص ارزشريابی پيشررفت تحصريلی و فقردانالگوي اختصاصی ارزشيابی فنی– مهندسی، عنوان این پژوهش “تجارب زیسته اساتيد و دانشجویان رشتههاي فنی– مهندسی در خصوص ارزشيابی پيشرفت تحصيلی به منظور ارائه الگوي اختصاصریارزشيابی فنی– مهندسی” انتخاب گردیده است تا در همين راستا به دو سوال اصلی پژوهش حاضر که عبارتند از اینکه:
آیا براساس تجارب زیسته اساتيد و دانشجویان رشتههاي فنی– مهندسی میتوان یک الگوي اختصاصی ارزشيابی پيشرفت تحصيلی براي رشتههاي فنی– مهندسی ارائه داد؟

سوابق و پيشينه تحقيق
 پيشينه خارجي
خوان وانگ و همکاران ) 016( پژوهشی را تحت عنوان “توسرعه اسرتانداردهاي ارزیرابی بررايآموزشی تجربی حرفهاي دانشجو معلمان” انجام دادهاند. هردف ایرن تحقيرق توسرعه اسرتانداردهاي ارزیابی، شاخصها و معيارها و شيوهاي از ارزیابی براي آموزش تجربی دانشجو معلمان میباشد.
پاسري و همکاران 2)2016( پژوهشی را تحت عنوان “پيشرفت دانشرجوی ان پزشرکی در شريوهي ارزیابی دانش، مهارت و نگرشها” انجام دادهاند. در این پژوهش شيوهي جایگزین بر راي ارزیر ابی برهنام ارزیابی دانش، مهارت و نگرشها پيشنهاد گردید، پژوهشگران در این پژوهش احساس کردند که ساختار ابزار ذکر شده جامعتر از آزمایش بالينی ساخت یافته عينی است، چرا که این شريوه شراملدو حوزهي دیگر دانش و نگرش نيز هست. تصور محقق بر این اسرت کره شريوه ي ارزیرابی دانرش،مهارت و نگرش، فراتر از اینکه یک ابزار ارزیابی براي سنجش عملکررد دانشرجویان اسرت، بلکره آنهمچنين دامنهاي از آموزش و پرورش و فرایند یادگيري را نيز در بر میگيرد.
رامون– موناز )2015( پژوهشی را تحرت عنروان “ارزیرابی یرادگيري، میالعره مروردي برر رويسنجش مستمر و موفقيت آکادميک دانشجویان” انجام داده است. هدف از انجام این میالعه تحليل چگونگی تاثيرگذاري سنجش مستمر بر روي موفقيرت آکادميرک دانشرجویان در طرول یرک دهرهگذشته بوده است. این پژوهش بر روي درس تاریخ اقتصادي جهان که یکری از دروس الزامری ارائرهشده در دانشکده اقتصاد و بازرگانی در دانشگاه بارسلون متمرکز شده است به ارائره شرواهد کمری وکيفی جدید درخصوص این مساله پرداخته و متفاوت از سایر پژوهشهرا ، رویکرردي طرولانی مردتبراي تجزیه و تحليل روشهاي سنجش و موفقيت تحصيلی اتخاذ نموده است. نتایج پژوهش مذکور به شرح ذیل میباشد:
الف ( سنجش مستمر میتواند به بهبود پيشرفت تحصيلی دانشجویان یاري رساند.
ب( ساز و کارهاي بهبود پيشرفت تحصيلی از طریق سنجش مستمر به نظر میرسد که بريش از حد انتظار پيچيده باشند. میابق با اطلاعرات در دسرترس، نمررات پایرانی دانشرجویان در سرنجش مستمر بيش از نمرات آنها مربوط به تکاليف و آزمونهاي کلاسی آنها بهبود یافته است.
ج( تاکيد ویژهاي باید بر روي عدم چشمگيربودن بهبود نمرات مربوط به آزمرون هراي کلاسری وسایر تکاليف انجام شده در طی فرایند سنجش مستمر اعمال شود.

سيروتوا)2015 ( پژوهشری را تحرت عنروان “ویژگری هراي انگيزشری در دانشرجویان دانشرگاه وعملکرد آنها در فرایند ارزیابی نتایج فعاليرت یرادگيري” انجرام داده اسرت. وي معتقرد اسرت کرهآموزش دانشگاه شامل فعاليتهاي مختلفی میباشد، یکی از مهمترین فعاليتها ارزیابی نترایج شرانمیباشد. بخش جداییناپذیر در ارزیابی، سنجش سیح علمی دانشجویان میباشد. این فرایند که نرهفقط به موقعيت دانشجو بستگی دارد. بلکه همچنرين بره اسرتاد) آمروزشدهنرده( دانشرجویان نيرزبستگی دارد. نتایجی که از بررسیها به دست آمده، نشان میدهد که در فرایندهاي میررح ، اسراتيددانشگاه تلاش میکنند فاکتورهاي نظري را که براي فراینردها ضرروري مریباشرد ، تخمرين بزننرد، بنابراین نتایج یک فاکتور انگيزشی براي دانشجویان این را منعکس میکند که کار برراي هر کردام از دانشجویان میباشد، آنها به دانشجویان پيشنهاد میکنند که در کار خودشان قادر باشند به صورت مداوم راههایی که، فرایند ارزیابی را بهبود می بخشند، جستجو کنند.
تزار)015Tezar,( پژوهشی را تحت عنوان دیدگاه دانشآموزان نسبت به مسائل ارزشيابی آموزش ریاضی انجام داده است که پس از مصاحبه دیده شد، بيشتر دانشآموزان بيان میکنند که به علت روشهاي غيرعادلانه ارزشيابی ورقههاي امتحانی دچار مشکل هستند، همچنين مشکل آن-ها مربوط میشود به نمرهدهی به یک سوال بدون تاکيد بر روشحل آن بلکه تاکيد محض بر حل آن و پاسخ به آن و همچنين سوالات دشوار میباشد.
آکامی 2)2015( پژوهشی را تحت عنوان”روش میلوب از ارزشيابی دانشجویان در آموزش عالی” انجام داده است هدف از این میالعه، بررسی تکنيکهاي ارزیابی انتخاب شده توسط استادان در رشتههاي مختلف علوم دریایی براي سنجش تعيين نوع آزمون که منجر به نتایج مربوطه میشود .نتایج حاصل از این میالعه، نشان میدهد از آنجا که فعاليت دانشجو در طول هر ترم مورد بررسی قرار میگيرد، ما آنرا به عنوان یک سیح مرجع علم دانشجو، صرفنظر از امکان مختل شده توسط عوامل خارجی در روز امتحان در نظر میگيریم، براي برنامه درسی مهندسی، مانند ناوبریو یا مهارت در دریانوردي، آن مربوط به آزمون دانش با استفاده از آزمونهاي عملی یا شفاهی است در حالی که براي موضوعات نظري سوالات چندگزینهاي و سوالات انشایی مناسبتر میباشد.

 پيشينه داخلي
ميرعرب رضی و حسينیجو)2016Mirarab razi ,hoseinijoo,( پژوهشی را تحت عنوان “عوامل موثر بر نمرهگذاري پایانی ارزشيابیهاي آموزشی در آموزش عالی” انجام دادهاند، نتایج این پژوهش نشان میدهد که نمرات و ارزشيابیهاي آموزشی تحت تاثير نيروهایی غير از تدریس و یادگيري قرار دارند، این یافتهها بدین معنی است که عواملی تاثيرگذار که بر نمرات استادان وجود دارد که میتواند نمرات را دچار نوعی بینظمی و بی معنایی کند.
صالحی و همکاران) 2015Salehi , et al,( پژوهشی را تحت عنوان “بازنمایی ادراکرات و تجراربزیسته معلمان از آسيبهاي احتمالی ناشی از اجراي برنامه ارزشيابی توصيفی در مردارس ابتردایی” انجام دادهاند. یافته هاي این پژوهش نشران داد کره معلمران مرورد میالعره، آسريبهراي متعردد ومتفاوتی را از اثرات اجراي ارزشيابی توصيفی، تجربه کردهاند و در مجموع با چالشهاي مضاعفی در فرایند یاددهی– یادگيري روبرو هستند.
شهرآبادي و همکاران)2013Shahr Abadi ,et al,( پژوهشی را تحت عنوان پيشبينی ارزشريابیپيشرفت تحصيلی براساس تجربه دوره تحصيلی در دانشرجویان دانشرگاه علروم پزشرکی رفسرنجانانجام دادهاند، نتایج این پژوهش حاکی از آن است که از متغيرهاي تجربره دوره تحصريلی، ضررورتتوجه استادان به شيوه ارزیابی مناسب)تاکيد اخص بر فهرم میالرب ترا محفوظرات( و ارائره اهردافروشن و استاندارد جهت ارتقاي ارزشيابی پيشرفت تحصيلی و عملکرد دانشجویان، از اهميت ویژهاي برخوردار بودند. استادان مربوطه بایستی بتوانند با مداخلات آموزشی لازم، زمينره ارتقرا و پيشررفتدانشجویان را فراهم نمایند.
برهرانی و همکراران) 2013Borhani ,et al,( پژوهشری را تحرت عنروان “ترلاش برراي عردالتآموزشی: تبيين فراین ارزشيابی بالينی دانشجویان پرستاري”، یک میالعه تئوري انجام دادهانرد. برراساس این پژوهش فرایند ارزشيابی بالينی با مراحل احترام، شناسایی، ارائه، درک، قضراوت و پاسرخدر واقع تلاشی در راستاي عدالت آموزشی است. لذا در این فرایند اسرتاد و دانشرجو هرر دو در ایرنجهت تلاش میکنند که ارزشيابی منصفانه انجام شود که در نهایت به عردا لت آموزشری کره هردفغایی و اصلی هرگونه فعاليت آموزشی است، برسند.
دیبا و همکاران)2013Diba ,et al,( پژوهشی را تحت عنوان تاثير روشهراي مختلرف ارزشريابیپيشرفت تحصيلی روي نتيجه آزمون نهایی دانشجویان پزشکی مقیع علوم پایه انجام دادهاند. نترایجحاصل از این میالعه موید تاثير قابل توجه حداقل یکی از روشهاي ارزشيابی مسرتمر روي ارتقرايامتحان ميان ترم و همچنين امتحان پایانی بود.

اهداف پژوهش
ارائه الگوي اختصاصی ارزشيابی پيشرفت تحصيلی رشتههاي فنی– مهندسی مبتنی برر تجراربزیسته اساتيد و دانشجویان

سوالات پژوهش
از تجارب زیسته اساتيد و دانشجویان رشتههاي فنی- مهندسی چگونر ه مری تروان یرک الگروياختصاصی ارزشيابی پيشرفت تحصيلی براي رشتههاي فنی– مهندسی ارائه داد؟

روش پژوهش
موضوع پژوهش تجارب زیسته اساتيد رشتههاي فنی و مهندسی در خصوص ارزشيابی پيشررفت تحصيلی و ارائه الگو میباشد لذا به منظور بررسی عميق ترر تجرارب زیسرته اسراتيد و دانشرجویانرشته هاي فنی و مهندسی از روش تحقيق کيفی اسرتفاده شرده اسرت. ابرزار گررد آوري اطلاعرات استفاده از میالعات ميدانی و کتابخانه اي به منظور بررسی و تحليرل منرابع نظرري مررتبط شراملمیالعه و بررسی کليه منابع، تئوريها و پژوهشهاي در دسترس مرتبط با موضوع که از سایتهرايمعتبر و ناشران علمی تهيه شده اسرت و همچنرين ادامره از مصراحبه نيمره سراختاریافته پدیر دار شناسی با اساتيد رشتههاي فنی– مهندسی، آن هم از نوع یک به یک)یک پژوهشگر و یک مصاحبه شونده( که در آن سوالات محوري و اصلی پژوهش میرح گردید، استفاده شد.
این پژوهش در دانشگاه آزاد اسلامی واحد بناب صرورت گرفرت و تمرامی اسراتيد و دانشرجویان رشتههاي فنی– مهندسی واحد مذکور محيط پژوهش، تحقيق حاضر را شامل میشود.
در این پژوهش از روش نمونهگيري هدفمند طبقهاي استفاده شده اسرت کره در پرژوهشهراي کيفی مورد استفاده است. شرکتکنندگان در پژوهش شامل کليه اساتيد و دانشرجویان رشرتههرايفنی– مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بناب بودند که با توجه به نوع دیدگاه و نظري که مبتنر ی بر تجارب زیستهشان در خصوص ارزشيابی پيشررفت تحصريلی داشرتند، بره روش توصريفی مروردمصاحبه قرار گرفتند .
تعداد مواردي که در این پژوهش مورد مصاحبه قرار گرفتند بالغ بر 6 نفر از اسراتيد رشرته هرايفنی و مهندسی و حدود 10 نفر از دانشجویان بوده است. محقق براي انتخاب نمونه، ابتدا نمونهها را به دسته اساتيد طبقهبندي نموده و سپس اساتيد رشتههاي فنی و مهندسی براي نوع رشته و سابقه تدریس طبقهبندي نموده و تحت پوشش مصاحبه قرار گرفتند .
مصاحبهها از تاریخ 20/1/95تا 25/2/95 به طول انجاميد. مصاحبهها برين 20 الری 35 دقيقره طول کشيد و تمامی مصاحبه در دانشگاه آزاد اسلامی واحد بناب انجام شد از ميان شرکتکننردگاناساتيد یک نفر از رشته مهندسی برق و یک نفر از رشته مهندسی صنایع، یک نفر از رشته مهندسی مکانيک، یک نفر از رشته مهندسی عمران، یک نفر از رشته مهندسی هوا و فضا و یک نفرر از رشرتهمهندسی شهرسازي بودند.
جدول 1. مشخصات کد مصاحبههاي اساتيد
مدت زمان اشتغال مرتبه علمي رشته تحصيلي کد
10 سال استادیار مهندسی مکانيک – طراحی کاربردي 1
7 سال استادیار مهندسی صنایع 2
12 سال مربی مهندسی عمران – نقشه برداري 3
13 سال استادیار مهنسی شهرسازي 4
12 سال استادیار مهندسی برق – مخابرات 5
8 سال استادیار مهندسی هوا و فضا 6

جدول 2. مشخصات کد مصاحبههاي دانشجویان
ورودي مقطع رشته تحصيلي کد
مهر 1391 کارشناسی مهندسی هوا و فضا 1
مهر 1392 کارشناسی مهندسی برق – مخابرات 2
مهر 1389 کارشناسی مهندسی صنایع 3
مهر 1393 کارشناسی مهندسی کامپيوتر – نرم افزار 4
مهر 1391 کارشناسی مهندسی کامپيوتر – نرم افزار 5
مهر 1391 کارشناسی مهندسی صنایع 6
مهر 1391 کارشناسی مهندسی عمران – عمران 7
مهر 1393 کارشناسی مهندسی عمران – نقشه برداري 8
مهر 1390 کارشناسی مهندسی مکانيک 9
مهر 1391 کارشناسی مهندسی صنایع 10
در این پژوهش مرحله تجزیه و تحليل دادهها از زمانی که پژوهشگر مصاحبهها را ضربط کررد وسپس روي کاغذ آورد، شروع شد. بنابراین در پژوهش حاضر به منظور توصيف عميق ساختار مر ورد میالعه بعد از انجام مصاحبه با شرکتکنندگان) اساتيد و دانشجویان رشتههراي فنری– مهندسری( مراحلی صورت گرفت که به طور خلاصه در زیر نشان داده شده است.
پيادهکردن متن هر مصاحبه
جملات استخراج شده
مفاهيم خلاصه شده
مفاهيم استخراج شده
کد مفاهيم هم دسته شده
مفاهيم جایگزین شده

توصيف جامع تجارب زیسرته اسراتيد و دانشرجویان رشرتههراي فنری– مهندسری در خصروصارزشيابی پيشرفت تحصيلی جهت تجزیه و تحليل اطلاعات این پژوهش، روش هفت مرحله کلایزي به عنوان یک روش مناسب تشخيص داده شد که مراحل آن به شرح ذیل میباشد:
همه توضيحات شرکتکننده، )به طور مرسوم پروتکل ها ناميده میشود( براي کسب یک معنریبراي آنها خوانده میشود .
به هر توضيح برگردید و از آنها عبارات یا جملاتی که به طرور مسرتقيم بره پدیرده مرورد نظررمربوط است را استخراج کنيد، این را استخراج جملات مهم می نامند .
سعی کنيد معنی هر توضيح مهم را بيرون آورید، اینها به عنروان معرانی مرنظم شرده شرناخته میشوند .
مورد بالا را براي هر توضيح تکرار کنيد و معنی فرموله شده غنی را به صورت خوشه موضروعاتسازماندهی کنيد.
نتایج هر چيزي در یک توضيح جامع از موضوعات مورد بررسی جمعآوري میشود .
کوشش میشود هرچه ممکن است توضيح جامعی از پدیده مورد بررسی در یک بيان بدون ابهام از تعيين ساختار اساسی آن منظم شود. اغلب این تحت عنوان ساختار ذاتی پدیرده نرام گر ذاري میشود.
روایی نهایی میتواند با رجوع به هر شرکت کننده به دسرت آیرد و در یرک جلسره مصراحبه، ازشرکتکنندگان در مورد یافتهها سوال میشود)2006Holloway,(.
در اینجا بعد از مراجعه به مصاحبه شوندگان و تایيد آنها جملات مهم استخراج شرده و جهرتبيرون کشيدن مفاهيم و تجربههاي مهم در یک جدول قرار میگرفت و سروال اس اسری پرژوهش برراساس روش هفت مرحلهاي کلایزي تحليل گردیرد و سرپس بعرد از انجرام مصراحبه وجمرعبنرديمفاهيم خلاصه شده که در زیر چند نمونه از آن اشاره شده و همچنرين یرک سرري مفراهيم اصرلیاستخراج شده و در یک نمودار به ترتيب قرار دادهایم.

1611122213316

جدول3. تجارب زیستهي اساتيد رشتههاي فنی و مهندسی در خصوص ارزشيابی پيشرفت تحصيلی ارزشيابي پيشرفت تحصيلي رشته هاي فني و مهندسي نقش بي بديل آزمون ميان ترم در ارزشيابي عملکرد سطح انتظار ارزشيابي ارزشيابي متوالي
الزامي بودن آزمون هاي کوتاه کلاسي ارزشيابي کنش متقابل
صريح نبودن معيارهاي ارزشيابي رهايي از حصار ارزشيابي پاياني ارزشيابي مستمر شرط تحقق ارزشيابي جامع فرصت هاي ارزشيابي ارزشيابي مهارتي
تنوع و تعدد در ارزشيابي
ارزشيابي پيشرفت تحصيلي رشته هاي فني و مهندسي نقش بي بديل آزمون ميان ترم در ارزشيابي عملکرد سطح انتظار ارزشيابي ارزشيابي متوالي
الزامي بودن آزمون هاي کوتاه کلاسي تعميق فرايند ارزشيابي ارزشيابي ديسيپليني
ارزشيابي مبتني بر جذب و انطباق
تقدم و تاخر در تصحيح سوال به سوال يا ورقه به ورقه ارزشيابي متمايز نسبت به ساير رشته هاي تحصيلي
ارزشيابي بهينه از طريق لحاظ کردن مراحل ارزشيابي ارتباط ارزشيابي با حجم محتوا ارزشيابي تقليل يافته

ارزشيابي مبتني بر حضور و غياب ارزشيابي و جو آرام

1592834201280

جدول4. تجارب زیسته اساتيد و دانشجویان رشتههاي فنی و مهندسی در خصوص ارزشيابی پيشرفت تحصيلی ارزشيابي پيشرفت تحصيلي رشتههاي فني– مهندسي ارزشيابي مرحلهاي و کاهش استرس نقش تقويتي آزمون ميان ترم
متکي نبودن به ارزشيابي پاياني
ارزشيابي پاياني مستلزم ارزشيابي مستمر
مهارت آموزي در خصوص ارزشيابي ارزشيابي انطباقي
لزوم ايجاد معرفت در اساتيد نسبت به فرايند ارزشيابي وجود تنوع و تفاوت در ارزشيابي
تاثير روابط حاکم بين استاد و دانشجو در فرايند ارزشيابي ارزشيابي پيشرفت تحصيلي همگون
کاربردي نمودن ارزشيابي پيشرفت تحصيلي
ارزشيابي پيشرفت تحصيلي مبتني بر تجربه و دانش
همسويي ارزشيابي پيشرفت تحصيلي با شيوه تدريس ارزشيابي پيشرفت تحصيلي تناسبي
جامع نبودن ارزشيابي مبتني بر جزوه ي کلاسي
نقش نگرش و عواطف در ارزشيابي پيشرفت تحصيلي
غير منطقي بودن نتايج ارزشيابي ناشي از تفاوت در سطح انتظار دانشجو و استاد
لزوم برگزاري دوره هاي ضمن خدمت با عنوان شيوه هاي ارزشيابي پيشرفت تحصيلي
دقت،مهارت در تصحيح پاسخ ها غير اصولي بودن ارزشيابي
گرايش به مدرک گرايي ناشي از ارزشيابي غير منطقي
جايگزين شدن ارزشيابي مبتني بر کميت بجاي ارزشيابي مبتني بر کيفيت
ارزشيابي منعطف
ارزشيابي باز دارنده

يافتههاي تحقيق
با توجه به برآورد تجارب زیسرته اسراتيد و دانشرجویان رشرتههراي فنری و مهندسری در خصوص ارزشيابی پيشرفت تحصيلی، الگوي مناسب ارزشيابی پيشرفت تحصيلی برراي رشرته
هاي فنی و مهندسی به شرح ذیل ارائه میشود:
الف( اصول:
تنوع و تعدد در ارزشيابی  کاربردي نمودن ارزشيابی
ارزشيابی مبتنی بر تجربه و دانش
همسویی ارزشيابی با شيوه ي تدریس
انصاف و عدالت در ارزشيابی
دقت و مهارت در تصحيح پاسخها
انعیاف در ارزشيابی
ارزشيابی و جو آرام

ب( اهداف:
بهبود مداوم یادگيري از طریق ارزشيابی متوالی
فراهم آوردن فرصتهاي ارزشيابی
تاکيد به ارزشيابی مهارتها
متمایز نمودن شيوهي ارزشيابی نسبت به سایر رشتهها
ایجاد معرفت در اساتيد نسبت به فراین ارزشيابی
ایجاد نگرش مببت در فراگيران نسبت به یادگيري از طریق ارزشيابی صحيح

ج( انواع:
ارزشيابی مبتنی بر حضور و غياب
ارزشيابی مستمر
ارزشيابی مرحلهاي
ارزشيابی مبتنی بر کویيزها
ارزشيابی مهارتی
ارزشيابی کنش کتقابل
ارزشيابی دیسيپلينی
ارزشيابی جذب و انیباق
ارزشيابی پایانی

د( روشها:
آزمون کتبی
تکليف کلاسی
پروژه هاي درسی
آزمونهاي کارگاهی و آزمایشگاهی

ه( رويکردها:
تئوريگرا
عملیگرا
ترکيبی

شکل 1. الگوي اختصاصی

بحث و نتيجهگيري
تجارب زیستهي اساتيد و دانشجویان رشتههاي فنی و مهندسی درخصوص ارزشيابی پيشرفت حاکی از آن است که هر دو طيف به ارزشيابی مستمر، برگزاري کوئيزهاي کلاسی، ارائه تکليف و تمرین کلاسی، پروژهي درسی همچنين آزمون ميانترم و امبال اینها در کنار آزمون نهایی اعتقاد داشته و از هرگونه ارزشيابی که منجر به بهبود فرایند یاددهی و یادگيري باشه و پيشرفت تحصيلی دانشجویان را تضمين کند، به شدت استقبال میکنند و هر دو طيف به آن دسته از ارزشيابیهایی که مبتنی بر قابليتها و توانایی عملی و واقعی دانشجویان باشد و دانشجویان را به سمت یادگيري-هاي کاربردي سوق دهد، تمایل بيشتري داشتند.
نتایج بيانگر آن است که اساتيد رشتههاي فنی و مهندسی ارزشيابی مستمر، مداوم و متوالی لازمهي تحقق یک ارزشيابی فراگير و همهجانبه قلمداد میکنند.
باریو و همکاران)2014Bario,et al,( پژوهشی را تحت عنوان اثر ارزشيابی در فرایند آموزش – یادگيري در آموزش عالی انجام دادهاند، نتایج این پژوهش هم بيانگر آن است که ارزشيابی مستمر و مداوم از عملکرد تحصيلی دانشجویان به طریق مهمی بر فرآیند آموزش– یادگيري اثر میگذارد و منجر به بهبود عملکرد دانشجویان میشود.
نتایج بيانگر آن است که اساتيد رشتههاي فنی و مهندسی به ارزشيابیهاي مبتنی بر سنجش تواناییهاي فنی و مهارتی دانشجویان تاکيدي خاصی دارند.
ساليا)2013 Salia,( پژوهشی را تحتعنوان ابزارهاي ارزشيابی آموزشی براي یک نظارت عادلانه انجام داده است، وي چند استراتژي ارزشيابی)ارزشيابی شفاهی، ارزشيابی تحقيق و ارزشيابی آزمایشگاهی( در آموزش عالی پيشنهاد دادهاند، با اجراي این روش بازخورد دانشجویان نشان داد که آنها راضی و خشنود هستند، احساس میکنند که میتوانند چه بخشهایی از درس را انتخاب و میالعه کنند و به جاي حفظ آن درس آن را ادراک کنند و بفهمند، طوري که آنها میتوانند تصميم بگيرند که چه چيزي در مورد عملکردشان بهتر است .
نتایج بيانگرآن است که دانشجویان رشتههاي فنی و مهندسی بر این باورند که در برخی کلاس هاي درسی سیح ارزشيابی اساتيد از عملکرد تحصيلی دانشجویان با سیح تدریس اساتيد همخوانی
لازم را ندارد.
سندرز و همکاران)1997 Sanderz ,et al,( پژوهشی را تحت عنوان تاثير استاد و شرایط کلاس درس بر موفقيت دانشجویان انجام دادهاند که نتایج این پژوهش نشان میدهد که تاثير استاد در پيشرفت تحصيلی دانشجویان قابل توجه است.
نتایج پژوهش فوق هم بيانگر تاثير سیح علمی، رفتاري و اخلاقی استاد بر ميزان پيشرفت تحصيلی و در واقع نتایج میلوب ارزشيابی عملکرد تحصيلی دانشجویان میباشد .

پيشنهادات کاربردي
با توجه به اینکه یکی از عناصر اصلی برنامره درسری ارزشريابی هسرت و از آنجرایی کره نحروهي ارزشيابی عملکرد تحصيلی در تحقق اهداف برنامه درسی نقش مهمری ایفرا مریکنرد ، بنرابراین لازماست در طراحی شيوههاي ارزشيابی پيشرفت تحصيلی رشرته هراي فنری و مهندسری بره تجربره ي زیست شده دانشجویان و اساتيد این رشته توجه گردد.
نگرش مببت دانشجویان و اساتيد به آزمون ميان ترم و نارضرایتی برخری از دانشرجویان از عردمبرگزاري ميان ترم مبتنی بر تجربهي زیست شده نشانگر آن اسرت کره اسراتيد رشرته هراي فنری ومهندسی بایستی توجه ویژهاي به آزمون ميان ترم داشته باشند.
پيشنهاد میگردد شيوه هاي ارزشيابی که جهت سنجش عملکرد دانشجویان رشرته هراي فنری ومهندسی به کار گرفته میشود حتما با محتواي درسی، ماهيرت رشرته تحصريلی همخروانی داشرتهباشد.
لازم هست ارزشيابی در این رشتهها مبتنی بر سروالات کراربردي بروده ترا بتروان از ایرن طریرقدانشجویان را به طرف یادگيري هاي عملی، فنی و مهارتی سوق داد.
به تجربيات آزمونیها در فرایند ارزشيابی پيشرفت توجه گردد.
ارزشيابی مستمر در قالب کوئيزها، تکليفها و تمرینهاي کلاسی، پروژههراي درسری لازم هسرت
جهت رسيدن به نتایج میلوب ارزشيابی در طول ترم صورت بگيرد.
با توجه به تفاوتهاي فردي دانشجویان ارزشيابیهاي متنوع و متعدد میتواند راهگشا باشد.
از آنجا که یکی از عوامل ارزشيابی میلوب ناشی از روابط حاکم بين اسرتاد و دانشرجو در کرلاسدرس هست، لذا پيشنهاد میگردد، جهت تسهيل فرایند ارزشيابی و بهبود نتایج ارزشريابی عملکرردتحصيلی دانشجویان، رابیه بين استاد و دانشجو تعدیل یابد.

References
Acomi N.( 2014). The optimum method of students` evaluation in higher education. Journal of Procedia –Social and Behavioral Sciences, 149: 4-7.
Barrio M, Escamilla A, Garcia M, Fernandez M.(2015). Influence of assessment in the teaching-learning process in the higher education. Journal of Procedia –Social and Behavioral Sciences, 176: 458-465.
Calsyn R, Kenny D.(1977). Self-concept of ability and perceived evaluation of others: cause or effect of academic achievement?Journal of Educational Psychology,No. 69(2): 136-145.
Diba, Jabari gharabakh D, yekta Z, roshan Milan SH.( 2013). Effect of different methods for evaluating the academic achievement of medical students on the outcome of the final Test of Basic Science, The Journal of Medical Education Development, No 2.10
Glassick C, Huber M , Maeroff GI. (1997). Scholarship assessed: evaluation of the professoriate. specialreport.1st ed. Sanfrancisco: Jossey Bass, 130p.
Harlen W.( 2007).Criteria for evaluating systems for student assessment.Studies in Educational Evaluation, 33: 15-28.
Holloway A. (20065). Qualitative research methods in nursing. Translate H – Ali Abedi, the Ravanipour, the Holy God, and Yousefi A, Tehran: Bashiri.
Khuanwang W, lawthong N, Suwanmonkha S. (2016). Development of evaluation standards for professional experiential training of student teachers.Procedia –Social and Behavioral Sciences, 217: 878-886.
Khan Mohammadi A, Ebrahim poor M. 1389. Comparison of personality characteristics and learning styles in students of Science, Engineering and Humanities, Islamic Azad University of Mazandaran province, Journal of Educational Psychology (Psychology and Education), No 16:6.
Komeili Gh ,Rezaei Gh. (2002). Student Evaluation by Faculty of Science University of Medical Sciences Iranian Journal of Medical Education, Vol 4.
Mahajur S. (1997). Educational Evaluation, theories, concepts, principles and Algvhha, Tehran, S. publication. G. Mahdavi, M. Najafi M. Khosravi. (2011). The relationship between test anxiety, perfectionism and achievement motivation and academic achievement, New Thoughts on Education, Faculty of Education and Psychology at the University of 8, No 3.
Marsh H. (1987). Students’ evaluations of university teaching: research findings, methodological issues, and directions for future research.Reports –
Evaluative/Feasibility,30p.
Marshall K, Ras man G. (1998). Qualitative research methods. (F) the Arabs as Parsaeian translator, publisher Cultural Research Bureau.
Mir arab razi R , Hoseini joo S. (2016). Grading factors affecting the final evaluation of teaching in higher education, Iranian Journal of Engineering Education, Vol. XVIII, No. 9.
Mrvyt G, Burg V, Vgal J. (2008). Research Methods in Psychology quality and quantity. Translate in Nasr et al., Tehran: side, martyr Beheshti University.
Passeri S, Nadruz J, Bicudo A.( 2015). Medical students progress in the practice assessment of knowledge, skills, and attitudes. Creative Education, 6(8):805-810.
Ramon-Munaz R.( 2015). The evaluation of learning: a case study on continuous assessment and academic achievement. Journal of Procedia –Social and Behavioral Sciences, 196:149-157.
Sadeghi N. (2013). necessity of assessing learning outcomes in higher education, the Seventh Conference of the university systems of quality assessment, quality assessment centers Tehran University.
Saburi A, Vahid dastjerdi A , mahdiyan M, Kharazi fard M, (2010). Beheshti University Dental School Students’ Attitudes specialized in the examinations in school year(2010 – 2009), Beheshti University of Medical Sciences Journal of Dental School, Vol 28, No 2.
Salehi K, Bazarghan A, Sadeghi N,shukuhi yekta M .(2015). Perceptions and Experiences of Teachers representation of the possible damage caused by the implementation of the program in primary schools descriptive evaluation, measurement and evaluation of Educational Studies, Issue 9.
Sirotova M.( 2015). Causal Attributes of university students and their preferences in the process of evaluation of their learning activity results. Journal of Procedia – Social and Behavioral Sciences, 174: 2361-2367.
Shahr abadi A, Rezaeian M , Haghihgat doost A. (2013). Forecast Evaluation Based on the experience of academic achievement among students of Rafsanjan University of Medical Science, The Journal of Medical Education Development, Vol 10, No 4. – -Suknaisith A. (2014). The results of self-directed learning for project evaluation skills of undergraduate students. Journal of Procedia –Social and Behavioral Sciences, 116: 1676-1682.
Terzer M, Ozrecberoglu N.( 2015). Students` view of the problems faced with the measurement and evaluation system in the primary school mathematics education system. Journal of Procedia – Social and Behavioral Sciences, 186: 856-.168
Udoukpong B, Okan C.( 2012). Perception of formative evaluation practices and students`academic performance in junior secondary certificate examination in social studies.- International Journal of Business and social science, 3(15): 204- .212 – Wright S, Horn S, Sanders W. (1997). Journal of Personnel Evaluation in Education, 11: 57-.76



قیمت: تومان

دسته بندی : مدیریت

پاسخ دهید