293
فصلنامه علمي– پژوهشي رهيافتي نو در مديريت آموزشي، سال هشتم، شماره3، پاييز 96، پياپي31 شاپا چاپي:6369-2008 شاپا الکترونيکي: X 2423-723
http://jedu.miau.ac.ir

انتقال يافتههای تحقيقات کشاورزی با تاکيد بر مولفههای خلق
دانش و فناوری آموزش از دور
حبیب الله نجفی هزار جریبی *، شعبانعلی نوروزی
تاریخ دریافت:15/02/96 صص308-293 تاریخ پذیرش:25/06/96

چکيده
هدف پژوهش طراحی مدل مطلوب مدیریت دانش با تاکید بر مولفه خلق دانش و فناوری آموزش از دور که با بکارگیری مدلسازی ساختاری تفسیری در کنار مدلسازی معادلات ساختاری میباشد. روش انجام پژوهش ترکیبی میباشد. در مرحله اول جمعآوری اطلاعات از روش دلفی از متخصصین انتقال دانش ،شاخصهای اصلی استخراج و روایی آن تعیین گردید و در مرحله کمی پس از تعیین پایایی، پرسشنامه در اختیار آزمونشوندگان قرار گرفت. جامعه آماری1930 نفر شامل اعضای هیات علمی 325 نفر، مروّجان1300نفر و مربیان آموزشی 305 نفر از شاغلین موسسهها و مراکز تحقیقات کشاورزی بودهاند که بر پایه جدول مورگان حجم نمونه به تفکیک گروهها به نسبت جمعیتشان به شماره 641 نفر برآورد شد و نمونهها با استفاده از روش نمونهگیری طبقهای تصادفی گزینش شدهاند. به منظور بسط مفهوم مدیریت دانش از طریق آموزش از دور، پرسش پژوهش با استفاده از تحلیل عاملی و آلفای کرونباخ بررسی و استاندارد گردید در نتیجه یافتههای تحقیق، نشان میدهد که 8 مولفه در انتقال دانش از طریق آموزش از راه دور اثر گزارند که خلق دانش و فناوری آموزش از دور را به عنوان دو شاخص اصلی معرفی که نقش بسزایی در انتقال یافتههای پژوهشی از طریق از راه دور دارند و مدیران نظام دانش و اطلاعات کشاورزی باید به این دو مولفه نسبت به سایر مولفه ها، اهمیتی ویژه داشته باشند. پیشنهاد می شود ضمن مشارکت دادن کشاورزان در خلق دانش برای انتقال سریع یافتههای تحقیقات به بهرهبرداران از فناوریهای آموزش از راه دور استفاده شود.

کليد واژهها: فناوری های آموزش از دور، انتقال یافتهها، خلق دانش، مدیریت دانش، تحقیقات کشاورزی

مقدمه
قــرن بیســتویکم، قــرن تغییر از جامعــه صنعتی به فراصنعتی یا جامعه اطلاعاتی نامگذاری شده است و دانش و آگاهی اساســیترین دارایی انســانها، ملــل و جوامع را تشکیل داده و از شاخصهای اصلی توسعه یافتگی میباشد )2004Falloun et al, (. تکنولوژی اطلاعات، ابزارهای جدیدی برای انتقال دانش ایجاد کرده است به نحوی که اکنون دانش، سریعتر و در بین افراد بیشتری در سازمانها انتقال مییابد) 2010Fank, (. تاثیرگذاری تکنولوژی اطلاعات بستگی به نوع دانش انتقالی دارد. به طور کل از تکنولوژی اطلاعات در مدیریت و انتقال، ضبط، ذخیرهسازی و بازیابی دانش عینی استفاده میشود تا بدین ترتیب دانش عینی را در دسترستر و فرایند انتقال آن را آسانتر کند سوسانتی، هاندایانی و هنراوان )2012(. سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی سالانه بالغ بر7 هزار طرح تحقیقاتی کاربردی به اجرا میرساند که بالغ بر 2 هزار یافته از آنها منتشر میشود دسترسی 4.5 ملیون بهره بردار از طریق انتقال دانش به روشهای سنتی امکان پذیر نمیباشد. سوال اساسی این است ایا روش مناسب دیگری برای انتقال اسان، ارزان و فراگیر یافتههای پژوهشی نوین وجود دارد؟ و از آنجایی که رویکرد اصلی این پژوهش انتقال یافته-های تحقیقات کشاورزی با تاکید بر خلق دانش و فناوری آموزش از راه دور میباشد. در این راستا کرزویل روز یک انقلابی عظیم تا پایان قرن بیســتویکم را پیشبینی کرده اســت. انقلابــی که تنها به توســعه آمــوزش محدود نمیشود بلکه تمامی جنبههای جوامع بشری را در برگرفته و دچار تحول میسازد. فضاهای آموزشی متحول و در سال 9 201، محیطهای آموزشــی با مدرسین شبیه سازی شده مواجه و نرم افزارهای هوشــمند جایگزین معلم خواهند شد (1999 Cruzwil,) .
طبعاً راهبری این توســعه و تحول عظیم را فن آوری اطلاعات برعهده خواهد داشــت. که بنا به تعریف پلگرام، شــاخهای از فنآوری بوده که با اســتفاده از سختافــزار، نرمافزار و نرمافزار شــبکه امــکان مطالعه، کاربرد، پردازش، قابلیت ذخیره، انتقال، مدیریت، جابجایی، کنترل و تبدیل دادهها را فراهم میســازد )2012Pelegram, (. آموزش از دور مجازی عبارت اســت از یادگیری مبتنی بر وب، اینترنت و به صورت انعطافپذیر که از طریق ابزارهای الکترونیکی ارائه و به شیوههای مختلف از جمله یادگیرنده محور و مدرس محور اجرا میشــود. این آموزش از طریق ســاختارهای گوناگون همچون دورهها و پودمانها بدون هرگونه محدودیت زمانی و مکانی به شکل همزمان و غیر همزمان اجرا میشود و به طور خلاصه رویکرد اساســی در این آموزشها، آوردن یادگیری برای افراد به جای آوردن افراد برای یادگیری است )2007Mehdizadeh et al, (. قدرتمندترین ابزار ایجاد این تغییــر، آموزش بر مبنای فــنآوری اطلاعات و ارتباطات از طریق ایجاد و توســعه محیطهای آموزشی مجازی است که محدود به هیچ زمان و موقعیت جغرافیائی خاصی نیســتند
.) Lee, 2000(
دور

به طوری که در ســالهای اخیر با توجه به اهمیت حذف محدودیتهای زمانی و مکانی درآموزش و نیاز به توسعه ابزارهایی متحول کننده در سیستمهای آموزشی، تاکید بر روی سیستم-هایی بوده است که فن آوری هوشمند و تار جهانگســتر را پشتیبانی کردهاند ) Rokou et al, 2007(. بــا توجه به وجود انبوه منابع رســانههای متنوع در عصــر انفجار اطلاعات و تاکید اساســی بر اقتصــادی بودن، یکپارچــه ســازی و کاربرد هرچه موثرتــر اطلاعات و دانش حاصل از ایــن منابع، هدایت جویندگان دانش از هر قشــر و با هر رده ســنی به منظور دسترســی مناســب و آسان با کمتریــن صرف وقــت و هزینه به اطلاعــات و دانش مورد نیــاز اهمیتی عمده دارد )2003Brown, (. عصر ما دانش و فناوری با یکدیگر هم مسیر شدهاند و نمیتوان یکی از این دو را بدون دیگری به راحتی بهدست آورد. فضای مجازی با منابع و امکانات شگفت و عظیمی که در زمینه علم و دانش در اختیار کاربرانش قرار میدهد و با ویژگیهایی چون بیزمانی و بیمکانی، تعاملی بودن قابلیتهای زیادی در زمینه آموزش و تعلیم و تربیت در اختیار کاربرانش قرار میدهد) 1999Moore, (.

پيشينه پژوهش
استقرار هر نظام آموزشی به طور عام و آموزش از دور اثر بخش به طور خاص مستلزم تعامل و همکاری مولفه های متعدد میباشد. آموزش از دور اثر بخش در عصر فناوری اطلاعات و ارتباطات نیازمند توجه به ملاحظات مربوط به زیرساختهای فناورانه، زیرساخت پداگوژیکی، زیر ساخت اجتماعی- فرهنگی، مدیریتی، اداری-پشتیبانی و اقتصادی میباشد) 2014Najafi et al, (. گسترش فناوری در آموزش عمومی، آموزش عالی و آموزش بزرگسالان جهت روبرو شدن با چالش افزایش تقاضا برای آموزش بدون افزایش منابع مالی و سازمانهای آموزشی بسیار سازنده است )2013Keshavarzi etal, (. بنا به گفته لیاو چنانچه سیاســتگذاران، برنامهریزان و مجریان ذیربط، دیدگاه و گرایش مثبتی در این خصوص از خود نشان دهند تحقــق این امر را امــکان پذیر و اجرای آن را ســرعتی بی نظیر خواهند بخشــید )2004Liav, (. تحقیقات انجام شــده در داخل و خارج از کشــور )2004Fathi, (؛ )2003Nasiri, (؛ )2002Hasanzadeh, (؛ )Sadri Tabatabai,
2001(؛ )2002Esfijani, (؛ )2001Majdolashrafi, (؛ )2007Yaghobi, (؛ )2005Kim & Ori, ( ؛ )2003Kilinjer, (؛ )2003Alharti, (؛ )2001Almoghbal, (؛ )2002Alsaleh, (؛ )2003Vilham, ( و )2000Zehang,(. امکانپذیر بودن اجرای این امر مهم را برای قشــرهای مختلف جامعه، تایید نمودهاند. شــاغلین بخش کشاورزی در کشور ما که تولید و بهره وری تولید در این بخش بدون شک بر دانش، تجربیات، نوآوریها منتج از یافتههای پژوهشی موسسات و مراکز تحقیقات کشاورزی و تلاشهای بیوقفه آنان تکیه دارد، از این مقوله مســتثنی نبــوده، میتوانند بــا بهرهگیری از سیســتمها و رویکردهای این رهآورد نوین هزاره ســوم ضمن بهرهمندی از ابعاد مفید اقتصادی و آموزشــی این سیســتمها از جمله، کــم هزینهتر بــودن، امکان کنتــرل بهتر فرآینــد یاددهی –یادگیری، دریافت ســریع محتوا و منابــع یادگیری و در نهایت دسترسپذیری مواد و محتوای آموزشی در هر زمان و مکان )004Esmit, (. بلاک1 در تحقیق خود با عنوان مقایسه روشهای ترکیبی، آنلاین و سنتی ارائه دروس نشان داد که فراگیران دورههای ترکیبی، آموزشهای ارائه شده به صورت آنلاین یا سنتی را یه تنهایی بیشتر میپسندند ضمن این که با افزایشهای ICT فراگیران، رضایت و تمایل آنها در استفاده از شیوههای آنلاین و ترکیبی افزایش مییابد. اولولاب 2و همکاران در تحقیق خود با عنوان مشکلات ICT و آموزش از راه دور در کشور آفریقایی نیجریه مهمترین چالشهای کشور نیجریه در حوزه آموزش از راه دور را شامل: سیاستهای دولت، فقدان بودجه و سرمایه، مشکلات سازمانی، مشکلات زیر ساختاری و مشکل سرمایه انسانی ذکر کرده است. اسچونوالد به ابعاد اجرای پایدار یادگیری الکترونیکی اشاره نموده است که مهم ترین آنها عبارتند از: فناوری ) زیر ساخت نرمافزاری و سختافزاری برای یادگیری الکترونیکی، آشنایی آموزشگران و فراگیران با فناوری، سازماندهی، فرهنگ، ارتباطات، راهبرد و مدیریت سرمایهگذاری در پروژه یادگیری الکترونیکی را مهم تلقی کردند. براودبنت به فرهنگ، محتوا و منابع مالی در به کارگیری یادگیری الکترونیکی توجه نموده است. زائو و زنج در نتایج تحقیقی با عنوان عوامل موثر بر استفاده فراگیران دورههای آموزش از راه دور از منابع اطلاعاتی نشان داد که اینترنت به عنوان مهمترین منبع اطلاعاتی فراگیران میباشد. علاوه بر این محققان به منظور طراحی محیط آموزش و تعامل، محققان درک نیازهای جامعه، ویژگیهای فراگیران از قبیل انگیزش، باورها و جلب اطمینان آنها را در ایجاد و توسعه آموزش الکترونیکی ضروری میدانند. اکپابیو در تحقیق خود با عنوان کارمندان ترویج کشاورزی و کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در نیجریه سطح ارتباطات را مورد بررسی قرار داد و نتایج نشان داد استفاده از ارتباطات رایانهای به دلیل سرعت دسترسی به اطلاعات فنی کشاورزی در بین کارمندان خصوصی نسبت به کارمندان دولتی بیشتر است. این تحقیق گسترش دامنه استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات را در بین پرسنل ترویج پیشنهاد مینماید .

1 Black
ویلسون در بررسی عوامل مرتبط با توجه متخصصان ترویج و آموزش کشاورزی برای ثبت نام دربرنامه برخط اختلاف عمدهای را بین مروّجان ترویج و آموزشگران ترویج در مورد سیستمهای عامل رایانهای مورد استفاده در محل کار، دسترسی به دیسکهای فشرده، استفاده از جستجوگرهای شبکه و سخت افزار مشاهده نمود. امسکان در تحقیق خود با عنوان اثر بخشی آموزش ضمن خدمت از طریق آموزش از دور نشان داد که پرسنل ترویج نسبت به آموزشهای اینترنت محور مطلوبتر است.
آگاهی محققان کشاورزی از زیر بنای دانشی کـاربران، شـبکهسـازی بـا بهـرهبـرداران نهایی فناوری و تمرکز بر پیگیری و مـستندسازی بـه عنـوان اصـول ترجمـان دانـش مطـرح هستند.
گراهام وجود دانش درباره پذیرندگان فناوری و محیط پذیرنده آن سبب افزایش چرخـه عمـر فناوری میشـود )2002Torentezeski et al, (.
رمازمی3 مهمترین عامل موثر در انتقال دانش را اعتماد بین تولیدکننده دانش و مصرفکننده دانش ذکر کرد، همچنین نیاز سنجی از دانش مورد نیاز کشاورز و ارتباط بین کنشگران نظام دانش کشاورزی در خلق و انتقال دانش موثر را میداند.

روش پژوهش
در این پژوهش برای جمعآوری اطلاعات مربوط به ادبیات موضوع و پیشینه تحقیق از کتب، پایانامهها، مقالات و پایگاههای اطلاعاتی و از روش دلفی برای استخراج مولفهها و زیر مولفههای مدل مدیریت دانش استفاده شد. برای آزمون شاخصها و نشانگرهای مدل مدیریت دانش از روش میدانی پرسشنامهای با استفاده از سوالات بسته محقق ساخته استفاده شده است. برای محاسبه هماهنگی درونی ابزار اندازگیری )پرسشنامه( با استفاده از نرم افزارSPSS از طریق آزمون الفای کرانباخ اقدام که ضریب الفای کرونباخ 88 درصد به دست آمد. برای تجزیه و تحلیل دادههای به دست آمده از روشهای آمار توصیفی و تحلیل عاملی اکتشافی، بارتلت و تاییدی نوع اول از طریق نرم افزار SPSS و Lisrel استفاده شد. باید خاطر نشان کرد بار عاملی مؤلفههای تأیید شده از چرخش واریماکس در ادامه از طریق نرم افزار SMART-PLS نیز مورد تأیید قرار گرفته است.

يافته های پژوهش
برای دستیابی شاخصهای اصلی پس از بررسی مقالات و ادبیات موضوع و همچنین استفاده از نظرات پیشتازان دانشگاهی که سابقه مدیریت دانش از طریق آموزش از دور داشتهاند ،با روش دلفی11شاخص اصلی و 70 زیر شاخص شناسایی شد به منظور تعیین اعتبار مولفههای مطرح در پرسشنامه از روش تحلیل عاملی استفاده شده است .پس از ارائه پرسشنامه به افراد نمونه و جمع-آوری ،دادهها با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفته است که 8 مولفه و 32 زیر مولفه مورد تایید قرار گرفت )شکل 1(.

شکل 1. مدل مدیریت دانش تحقیقات کشاورزی از طریق آموزش ار دور

از میان مولفههای 8 گانه مدل، 2 مولفه بر اساس موضوع مقاله که خلق دانش و فناوریهای نوین آموزش از دور بود مورد تاکید بیشتری قرار گرفتند. که مولفه خلق دانش به ترتیب شامل زیرمولفه تولید دانش اثرگذار مستقیم بر کمّیت و کیفیت تولید بهرهبرداران 77/0 تناسب دانش تولیدی با فناوریهای موجود بهرهبرداران و به روز بودن یافتهها 67/0 اعتماد بین انتقالدهنده و دریافتکننده یافتههای پژوهشی به صورت الکترونیکی 66/0 شاخص مشارکت محققان و مروّجان در فرایند انتقال یافتههای پژوهشی 65/ 0 نیازسنجی دانش مورد نیازکشاورزان و تدوین طرح هایپژوهشی بر مبنای آن63/0 و مولفه فناوری های نوین آموزش از دوربه ترتیب شامل زیر مولفه های ،آموزش ازطریق ویدئو و وب کنفرانس و برقراری ارتباط صوتی و تصویری بین مربی و دانش پذیر 74/،0 آموزش پیامکی از طریق موبایل با توجه دسترسی همگانی 74/0 آموزش ازطریق شبکه های اجتماعی و دسترسی همگانی و رایگان و سرعت رسانش)71/0( ارائه آموزش با لوح فشرده )70/0(، ویکی ها ، وبلاگها و وب سایتها را در انتقال یافته های پژوهشی )67/0( ترکیبی از شیوههای آموزش حضوری و شیوههای نوین آموزشی غیر حضوری )58/0( و ارسال محتوای آموزشی از طریق پست الکترونیک و مکاتبه مستمر بین مربی و دانشپذیر 57/0میباشند که بیانگر ضریب همبستگی مثبت و بالا میباشد.
نتیجه تحلیل عاملی اکتشافی که به منظور تأیید روایی شاخصهای پرسشنامه انجام شده در جدول 1 آمده است. از نتایج جدول شماره) 1( پیداست که 78/0≥KMO. بنابراین میتوان به یافتهها اعتماد کرد و تحلیلهای تأییدی را روی آن انجام داد که این به منزله تأیید روایی سازهای پرسشنامه تحقیق میباشد. در خروجی تصویر داده شده از آنجا که میزان sig کمتر از 5 درصد می-باشد. بنابراین میتوان چنین استنباط نمود که در سطح خطای 5 درصد و یا سطح اطمینان 95 درصد فرض صفر تایید نشده و بنابراین فرض یک یعنی کفایت مدل پذیرفته میشود.

جدول1. آزمونKMO و بارتلت در مورد شاخصهای پرسشنامه
Kaiser-Meyer-Olkin Measure of Sampling Adequacy. .789
Bartlett’s Test of Sphericity Approx. Chi-Square 7.281E3
Df 435
Sig. .000

جدول2. نتایج تحلیل عاملی برای انتخاب دو شاخص اصلی مرتبط با مدیریت دانش ازطریق آموزش از دور
بعد از چرخش واریماکس
همبستگي زير مولفه ها مولفه
0/55 1-الزام دستگاه های اجرایی به استفاده از نتایج تحقیق چقدر در انتقال یافته-های پژوهشی مهم میدانید؟ 0/66
0/63
0/67 2-اعتماد بین انتقالدهنده و دریافتکننده یافتههای پژوهشی به صورت الکترونیکی
نیازسنجی دانش مورد نیازکشاورزان و تدوین طرحهای پژوهشی بر مبنای آن
تناسب دانش تولیدی با فناوریهای موجود و به روز بودن یافتهها خلق دانش
0/77 5- تولید دانش اثر گذار مستقیم بر کمیت و کیفیت تولید بهرهبرداران 0/65 6- مشارکت محققان و مروّجان در فرایند انتقال یافتههای پژوهشی 0/56 7- مشتری مداری در اجرای طرحهای پژوهشی چقدر در انتقال یافتههای پژوهشی مهم می دانید؟ 0/57 8- ارسال محتوای آموزشی از طریق پست الکترونیک و مکاتبه مستمر بین مربی و دانشپذیر 0/74
0/58
0/74 آموزش ازطریق ویدئو کنفرانس وبرقراری ارتباط صوتی و تصویری بین مربی ودانش پذیر
ترکیبی از شیوههای آموزش حضوری و شیوههای نوین آموزشی غیر حضوری
آموزش پیامکی از طریق موبایل با توجه دسترسی همگانی فناوری آموزش از دور
0/67 12- ویکیها، وبلاگها و وب سایتها را در انتقال یافتههای پژوهشی 0/71 13- آموزش ازطریق شبکههای اجتماعی و دسترسی همگانی ،رایگان و سرعت رسانش 0/70 14- ارائه آموزش با لوح فشرده
پس از تحلیل عاملی، مولفه اصلی خلق دانش با 5 زیرمولفه و مولفه فناوری آموزش از دور 7 زیر مولفه، مورد تأیید قرار گرفته و این شاخصها بر اساس چرخش واریماکس در دو بعد دسته-بندی شده ست. از ترسیم ماتریس نهایی حاصل از چرخش واریماکس چشم پوشی شده است اما ابعاد دو گانه و مؤلفههای قرار گرفته در هر بعد در جدول 2 آمده است.
نتایج ماتریس تحلیل عاملی که در جدول) 2( ارائه شد نشان داد مولفه اول که بیشترین مقدار واریانس) 90/11 درصد ( را تبیین میکند شامل 7 زیرشاخص به شرح زیر میباشد و با توجه به ماهیت این متغیرها، به عنوان عامل تولید و خلق دانش نام گذاری گردید. در این عامل توجه به تولید دانش اثرگذار مستقیم بر کمیت و کیفیت تولید بهرهبرداران و تناسب دانش تولیدی با فناوریهای موجود بهرهبرداران و به روز بودن یافتهها بیشترین ارتباط و الزام دستگاههای اجرایی بهاستفاده از نتایج تحقیق و همچنین مشتری مداری در اجرای طرحهای پژوهشی کمترین ارتباط را در انتقال دانش از موسسات پژوهشی کشاورزی به بهرهبرداران از طریق آموزش از دور داشتهاند.
نتایج ماتریس تحلیل عاملی که در جدول) 2( ارائه شد نشان داد مولفه دوم که مقدار واریانس )80/11 درصد( را تبیین میکند شامل 7 زیر مولفه به شرح زیر میباشد و با توجه به ماهیت این متغیرها، به عنوان عامل فناوری آموزش از راه دور نامگذاری گردید. در این عامل آموزش از طریق ویدئو کنفرانس با توجه برقراری ارتباط صوتی و تصویری بین مربی و دانش پذیر و آموزش پیامکی از طریق موبایل با توجه دسترسی همگانی بیشترین ارتباط و ارسال محتوای آموزشی از طریق پست الکترونیک و مکاتبه مستمر بین مربی و دانشپذیر و همچنین ترکیبی از شیوههای آموزش حضوری و شیوههای نوین آموزشی غیرحضوری مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات کمترین ارتباط را در انتقال دانش از موسسات پژوهشی کشاورزی به بهره برداران از طریق آموزش از دور داشتند .

شکل شماره 1. خروجی نتایج تحلیل عاملی تائیدی در صفحه گرافیکی لیزرل

KC: مولفه خلق دانش، DET : مولفه فناوری آموزش از دور ،14-1SC : زیر مولفهها )مطابق جدول 2(

شکل 2. خروجی محاسبه t-value معناداری ضرایب مسیر یا بار عاملی شکل شماره 1 را نشان می دهد
KC: مولفه خلق دانش، DET: مولفه فناوری آموزش از دور، 14-1SC : زیر مولفه ها )مطابق جدول 2(
همانطور که از جدول فوق استنباط میشود، مدل از نظر شاخصهای برازش در وضعیت مناسبی میباشد. شاخصهای برازندگی مدل پژوهش در جدول 4 آورده شده است.

جدول 3. شاخصهای برازندگی مدل پژوهش
شاخص تناسب SRMR GFI IGFI NFI NNFI CFI
شاخص برازندگي 0/05 0/90 0 /90 0/90 0/90 0/90
نتيجه 0/035 0/94 0 /95 0/96 0/96 0/97

همان طوری که یافتههای جدول) 3( نشان میدهد در هر یک از شاخص برازندگی مانند نیکویی برازش) GFI(، شاخص برازش تطبیقی) CFI(، شاخص برازش هنجار شده یا شاخص برازش بنتلر- بونت) NFI(، شاخص توکر- لویس یا شاخص برازش هنجار نشده )NNFI( مقدار مشاهده شده بیشتر از شاخص در نظر گرفته شده است، لذا مدل از نظر برازش در وضعیت مناسب قراردارد.

بحث و نتيجهگيری
با توجه به اینکه سوال اصلی تحقیق بررسی عوامل موثر بر انتقال یافتههای پژوهشی مراکز تحقیقات کشاورزی از طریق آموزش از راه دور بود که منجر به شناسایی عوامل موثر از جمله فناوری آموزش از دور و خلق دانش شد که این مولفهها پیش زمینههای اصلی مدیریت دانش تلقی میشوند بر اساس نظرات مدرسان و مروجان و محققان دورهای اموزشی اینترنت پایه نظیر ویدئو و وب کنفرانس شبکههای اجتماعی وبسایت، ویکی، وبلاگ، پست الکترونیکی، لوح فشرده وآموزش پیامکی مورد توجه بوده است، این نتیجه با نتایج به دست آمده از مطالعات کرزوی1 ، نجفی و همکاران )2014(، مهدی زاده) 2009(، خرازی )2010(، کشاورزی) 2013(، رکو2 )2000(، مور 3)1997(، اسمیت4 )2010(، ویلسون5 )2009(، بلاک6 )2012(، زائو و زانگ7 )2011(، لیاو 8
)2014( در مولفه فناوری آموزش از دور همسو است. همچنین در مولفه خلق دانش ،محققان ،مروجان و مدرّسان به تولید دانش مورد نیاز، مشارکت و اعتماد بین کنشگران دانش، تولید دانش زود بازده و متناسب با فناوری مورد نظر بوده است. این نتیجه با مطالعات فالون و همکاران 9)2004(، نجفی و همکاران )2014( ،گراهام 10)2006(، رمازمی 11)2006( و حسینی و همکاران
)2007( همسویی دارد. مهمترین مزیت آموزش باز و از دور این است که به شرکتکنندگان اجازه میدهد تا برنامههای خود را تنظیم نمایند. انعطافپذیری به شرکتکنندگان این فرصت را میدهد که تصمیم بگیرند چه زمانی و کجا به مطالعه بپردازند و چه مدت زمانی را صرف یادگیری نمایند .
همچنین آموزش باز و از دور با ایجاد شرایط یکسان برای تمام فراگیران، به نوعی عدالت و برابری بین اقشار مختلف در مکانهای متفاوت را برقرار مینماید .
با استفاده از این شیوه آموزشی، کشورهای کمتر توسعه یافته میتوانند شکاف خود را با کشورهای صنعتی کم کنند.

Kerozwil
Rokou
Moor
Esmit
Vilson
Block
Zaou & Zang
Liav
Falon & et al
Geraham
Ramazmi
از طرفی سهولت دسترسی به حجم بسیار بالایی از اطلاعات و دانشهای موجود در مراکز تحقیقات کشاورزی و در سطح جهانی و دسترسی سریع و به موقع به اطلاعات در زمان بسیار اندک، از مزیّت دیگر این نوع آموزش محسوب میشود. نتایج یافتههای تحقیقات صورت گرفته در داخل و خارج بیانگر آن است که رویکرد آموزش از دور، به علت حذف محدودیتهای )زمان و مکان( انتقال دانش و اطلاعات مراکز تحقیقات کشاورزی با استقبال مخاطبان به ویژه نسل حاضر روبرو شده است. لذا نتایج پژوهشهای اخیر و این تحقیق بر این واقعیت است که اجرای این آموزش درمیان کنش گران نظام دانش و اطلاعات کشاورزی با استقبال و اقبال گسترده روبرو شده است.
این ادعا از میزان علاقمندی بالای مروجان و کشاورزان و محققان در تحقیق حاضر به خوبی روشن میباشد و اجرای آن را به هشت مولفه خلق دانش، فناوری آموزش از دور، تامین مالی، تولید محتوا، فناوری، فرهنگ سازمانی و سیاستگذاری وابسته دانستهاند.
با توجه به نتایج پژوهش پیشنهاد میشود برای ارائه سریع بیش از دو هزار یافته تحقیقاتی در سال به چهار میلیون بهرهبردار در بخش کشاورزی از مدل مدیریت دانش از طریق آموزش از دور استفاده گردد و پیشبینی میشود با انتقال سریع و فراگیر یافتههای تحقیقاتی از طریق آموزش از دور شرایط اقتصادی کشاورزان با افزایش تولید بهبود یابد، دسترسی به دنیای دانش و اطلاعات مراکز تحقیقات کشاورزی کشور و تمام نقاط دنیا با هزینه اندک و آسان میسر شود همچنین با دسترسی کشاورزان به دانش روز مراکز تحقیقات کشاورزی مصرف سموم وسایر نهاده کاهش یافته و حفاظت از منابع پایه تولید و محیط زیست به نحو بهتری انجام می پذیرد .
به متولّیان نظام دانش و اطلاعات کشاورزی پیشنهاد میشود نسبت به تدوین نظام دانش و اطلاعات کشاورزی الکترونیکی به همراه تجهیز کلیه مراکز خدمات کشاورزی به فناوری اطلاعات و ارتباطات اقدام نمایند. همچنین به محققان آتی پیشنهاد میشود مقایسهای بین انتقال دانش از طریق آموزش از راه دور در بخش کشاورزی در بین کشور های توسعه یافته مبادرت ورزند.

شکل4. دو مولفه و زیر مولفههای اساسی مدل انتقال یافته در تحقیقات کشاورزی

نتایج عاملی تاییدی در صفحه گرافیکی لیزرل و ساختار دلون و مکلین رابطه هر یک از شاخصها و زیرشاخص های تولید و خلق دانش و فناوری آموزش از راه دور را به شرح زیر و مطابق شکل تایید کرد .شاخص فناوری آموزش از راه دور با 7 مولفه به ترتیب 57/0 ، 69/0 ، 67/0 ، 66/0 ، 60/0 ، 66/0 ، 69/0 ضرایب مسیر یا بار عاملی مورد تائید قرار گرفت. شاخص تولید و خلق دانش با 7 مولفه به ترتیب 54/0 ، 56/0 ، 51/0 ، 63/0 ، 74/0 ، 73/0 ، 60/0 ضرایب مسیر یا بار عاملی مورد تایید قرار گرفت .

References

Akpabio,I. (2007). Agricultural Extension Officials and Utilization of Information and Communication Technologies In the Niger Delta, Nigeria . journal of Extension Systems, 23, 23-28.
Aries, S., Naniek U. H. and Mahardian Y. H. (2012). Key Success factors that Influence Knowledge Transfer Effectiveness: A Case Study of Garment Sentra at Kabupaten Sragen. Procedia Economics and Finance.4, 23-32.
Black,G.(2002).Acomparsion of traditional, Online and hybrid methods and of course delivery . Available online at: http://Jbao.atu.edu/Spring2002/black.pdf Broadbent, B. (2003). Selecting training to deliver in an e-learning model. Retrieved May 20, Available online at www. E-learning hub.com/articles/selecting-training.html.
Falon,K.(2004).Estandards of Electeronic Learning , Translator:Bagheri , F. & Kouchak,M,Tehran:Association of development of Educational Technology of Export Schooles.
Graham, I. D., Logan, J., Harrison, M. B., Straus, S. E., Tetroe, J. and Caswell, W. (2006). Lost in knowledge translation: Time for a map? The Journal of Continuing education in the Health Professions, 26(1), 13–24.
Keshavarzi,M.H & et.al .(2013). Feasibility study of e-learning deployment in Marvdasht Islamic Azad University, Faculty of Education and Psychology, in 2012,Megazine of Academic E-Learning 4(1)20-27.
Kurzweil , R. (1999). The age of spiritual Machine, When Computer Exceed Human Intelligence, Viking press . 388-389.
Lee, In – Sook. (2000). Imagings of virtual university: based banathy’s imagebuilding Sejong university.
Mahdizade, H., Biemans , H. and Mulder, M. (2008). Determining Factor of The Use of E-Learning Environments by University Teacher .Computers and education. 51(1), 142-154.
Moore, M. (1989). Three types of interaction. American Journal of Distance Education. 3(2), 1-6.
Najafi,H. & et.al.(2014). A Review of the Cost-Effectiveness Analysis Method in Far Eastern Higher Economics , Megazine of Letters of Higher Education,7(26)77-.49
Phang, M. M.S and Foong, S.Y. (2010) . Information Communication Technologies (ICTs) and Knowledge Sharing: The Case of Professional Accountants in Malaysia, World Journal of Science, Technology and Sustainable Development. 7(1), 35-.94
Schonwald, I.(2003). Sustainable implementation of e-learning as a change process at universities. Available online at: http;//e-learning reviews.org/publication/docs/2003-
12-online-educat-schoenawld.pdf
Smith, A. D. and Rupp, W.T. (2004). Managerial Implications of Computer – Based online /Face to Face Business Education: a Case Study. “Online Information Review. )2(2 , 9-10.
Tornatzky, L. Fleischer, M. and Gray, D. (2002). Knowledge and Technology transfer in cooperative research settings. Retrieved Feb 2009. www.invent.ucsd.edu.
Wilson, E. (2004). Factors Related TO The Internet OF Professional In Agricultural And Extension Education To Enroll IN An On-line Master’s Degree Program , journal of Agricultural Education, 45, 96-15.
Zao, I. and Y. Zheng (2004). Factor Influencing Distance-Education Graduate
Students’ Use Of information Sources: A User Study The Journal Of Academic Librarianship,30(1), 24-35.



قیمت: تومان

دسته بندی : مدیریت

پاسخ دهید