برآورد هزینه هاي زیست محیطی سدهاي برقابی
(مطالعه موردي سد برقابی سیاه بیشه)

زینب شمس هگانی1* zgshams@gmail.com عبدالرضا کرباسی2 سعید سلطانعلی3
چکیده
زمینه و هدف
احداث یک سد، تا چه حد موجب تخریب محیط زیست میشود و چگونه می توان هزینه هاي زیست محیطی سدهاي برقابی را محاسبه نمود؟ هدف این تحقیق شناخت محدوده تحت تاثیر در بالادست و شناخت روش هاي درونی نمودن هزینه هاي زیست محیطی تولید برق در صورتحساب مشترکین می باشد. در این روش میزان برق تولیدي در طول عمر سد تقسیم بر میزان تخریب منابع می شود تا هزینه هاي زیست محیطی هرMW برق بدست آید.
روش تحقیق
در این تحقیق اثرات زیست محیطی سدهاي برقابی به تفکیک تاثیرات بر زمین منطقه، جابهجایی و اسکان مجدد جمعیت موجود در منطقه، خسارات جانی احتمالی ناشی از بروز حوادث ناگوار و میزان انتشار گازهاي گلخانهاي در جو توسط مخازن سد، از طریق روابط ریاضی موجود در نرم افزار کد نویسی شده سیمپک پیش بینی شده است. تاکید بر بررسی و برآورد میزان انتشار گازهاي گلخانهاي می باشد. پس از بهدست آوردن مقادیر فیزیکی اثرات زیست محیطی ناشی از احداث سد، میزان خسارات اقتصادي وارده بر هر بخش بر حسب دلار برآورد گردید.
بحث و نتیجه گیري
سد تلمبه اي ذخیره اي سیاه بیشه در شمال کشور ایران و در حدود 10 کیلومتري تونل کندوان به عنوان یک مورد مطالعاتی انتخاب شد. در سد سیاه بیشه براي تولید هرMW برق، میزان 9/57 دلار به محیط زیست خسارت وارد می شود و بیشترین سهم هزینه هاي زیست محیطی را خسارت به اراضی(4/53 دلار)، بهخصوص اراضی جنگلی و کمترین هزینه ها را خسارات جانی تشکیل میدهد.

واژهاي کلیدي: سدهاي برقابی، تحلیل هزینه- منفعت، هزینه هاي زیست محیطی، جابهجایی

1- مقدمه
طرفداران انرژي برقابی به مزایاي قابل توجه پروژه هاي برقابی، از قبیل انرژي پاك و تجدید شـــدنی، کنترل ســـیلاب، افزایشمحصـ ولات کشـ اورزي به کمک آبیاري و تامین آب براي مصـ ارف خانگی، اشـ اره می کنند. مخالفان، مزایا را با اثرات گوناگون و ناسازگار اقتصادي، اجتماعی و محیط زیستی مقایسه می نمایند. WCD بهوسیله جمع آوري اطلاعات، بررسی، بازدید و تجدیدنظر

1 – کارشناس ارشد مهندسی محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران
دکتراي مهندسی محیط زیست،عضو هیات علمی دانشگاه تهران
دکتراي مهندسی شیمی، عضو هیات علمی پژوهشگاه صنعت نفت

۱

در مورد 125 سد بزرگ موجود، دریافت که سدهاي بزرگ اثرات منفی گ سترده اي بر رودخانهها، آبخیزها و اکو سی ستم ها دارند.
همچنین تغییرپذیري قابل توجهی در رس یدن به مزایاي وعده داده ش ده وجود دارد. علاوه بر آن، محاس به هزینه هاي اجتماعی و محیط زی ستی ب سیار ضعیف انجام می شود [1]. بحث انگیزترین اثر، که بی شترین صداهاي مخالفت در مورد آن شنیده می شود،جابهجایی اجباري مردم براي س اختن مخزن س د اس ت. بیش از 400000 کیلومتر مربع زمین، در س راس ر جهان (تقریبا معادلم ساحت کالیفرنیا)، بهو سیله مخازن آب ان سان ساز به زیر آب رفته ا ست. اگرچه این عدد ک سر کوچکی از م ساحت تمام خ شکیهاي دنیا را نشــان می دهد، با این حال خســارات قابل توجه و مهمی به حوزه آبگیر رودخانه ها نظیر حاصــلخیزترین زمین هايکشاورزي و متنوع ترین جنگل ها و تالاب ها و اکوسیستم ها وارد می شود. گذشته از این، برخی افراد محلی که تابعیت کشور یامدارك شناسایی قانونی ندارند، در بیشتر اوقات بعنوان افراد تحت تأثیر پروژه محسوب نمی شوند و در آمار و ارقام منتشر شده ازحضور آنها چشم پوشی می شود. بهعلاوه، اکثر اوقات آمار رسمی با آمار انجمن هاي غیر دولتی ((NGOs اختلاف دارند. این انجمن ها ادعا میکنند اثرات جابهجایی بهطور قابل ملاحظه اي بیشتر است.WCD برآورد کرده است که در تمام دنیا، 80 – 40 میلیون نفر جابهجا می شوند . بع ضی ازNGO ها تعداد افرادي را که به طور جاري در هر سال جابجا می شوند، 2 میلیون نفر برآورد کرده اند [2]. در جابهجایی فیزیکی افراد، باید این موضوع مورد مطالعه قرار گیرد که آیا در این تغییر مکان وسیله معاش افراد مهیاستیا افراد دچار محرومیت و حرمان خواهند ش د. خیلی اوقات بهعلت بی کفایتی و ض عیف بودن برنامه هایی که در نظر گرفته ش ده،مردمی که براي ا سکان مجدد و یا جبران خ سارت تعیین شده اند، قبل از د ستر سی به امکانات وعده داده شده، از دنیا می روند.گاهی هم افراد بعد از اسکان مجدد به سرنوشتی وخیم تر از قبل دچار میشوند [3]. سایر اثرات زیست محیطی شامل خساراتوارده به تنوع زی ستی، خ سارت به ماهیگیري، تغییر منابع آب، صدمه به منابع فرهنگی، تاریخی و معدنی، زیان هاي وارده به مکانهاي باس تانی ، خس ارت به زیبایی منظر و مکان هاي توریس تی و غیره میباش د [8-4]. بعض ی از مطالعات، اثرات را به دو بخش مربوط به فاز ساختمانی و فاز آب گیري تقسیم می کند. در این تقسیم بندي اثراتی همچون تاثیرات ناشی از تغییر کیفیت ، سرعت و حرکت جریان آب، تاثیرات بر فرآورده هاي آبی و اثر بر چ شم انداز مانند تاثیر بر میزان گردش گري مد نظر ا ست .[11-9]. سایرتحلیلگران بین اثرات مستقیم و غیر مستقیم تفاوت قایل می شوند . اثرات غیر مستقیم اساسا اثرات منفی مشاهده شده یا موردانتظار سد ها می باشد [13و12].
همچنین، اثرات را میتوان براساس اثر بر محیط فیزیکی و شیمیایی، پوشش گیاهی و حیات جانوري و محیط اقتصادي اجتماعی (مانند اثرات تجمعی)، گروهبندي کرد [15و14]. سایر نویسندگان ترجیح میدهند که اثرات را بهصورت اثر بر بالادست رودخانه و اثر بر پایین دست رودخانه طبقهبندي نمایند و تفاوتی بین اثرات اولیه و اثرات ثانویه قایل شوند [17و16]. در تحقیق حاضر، سد برقابی سیاه بیشه به کمک نرم افزار سیمپک که در محیط اکسل کد نویسی شده است، مورد مطالعه قرار گرفته است. مقادیر عددي و ورودي این نرم افزار جهت ارزیابیها، اطلاعات وزرات نیرو در سال 1382می باشد [18]. برق حاصل از سد تلمبه اي ذخیره اي سیاه بیشه با ظرفیت 1000 مگاوات، در زمان هاي اوج مصرف برق بهکارگرفته می شود [19]. بهطور کلی در ایران سدهاي برقابی نقش مهمی در تولید برق ایفا نمینمایند[21و20].
2- روش تحقیق
در تحقیق حاضر، مشخصات سد برقابی سیاه بیشه (مثل ارتفاع سد، عوارض و شکل زمین، تراکم جمعیت و پوشش زمین) مورد توجه قرار گرفته است. سپس از روابط زیر جهت بهدست آوردن مساحت نهایی مناطقی که توسط مخزن سد زیر آب میروند، به کیلومتر مربع (IARS) استفاده شد:

49618848759

tanα= 0.5 1000×H×DW[mRS]−Max [km]
۲
50003180680

tanβ= 1000H×DL[RSm[]km]

IARS =

(H [m])2 (3)

با دانستن مساحت منطقه اي که در اثر آبگیري مخزن سد زیر آب میرود، می توانیم جمعیتی را که بهطور فیزیکی جابهجا خواهند شد ((POPDIS تخمین بزنیم. علاوه بر اینکه جابهجایی فیزیکی افراد، وابسته به اندازه مخزن سد ((IARS است، میتوان آن را تابعی از تراکم جمعیت بر حسب تعداد افراد بر کیلومتر مربع ((POPDensity در منطقه تحت تأثیر دانست. ارتفاع سد 104 متر و کل مساحت مناطق زیر آب در سد سیاه بیشه 113کیلومتر مربع محاسبه شد. تراکم جمعیت در منطقه 7 نفر، تعداد افراد جابهجا شده 792 نفر و هزینههاي این جابهجایی 48/6 دلار به ازاي هر مگاوات برق تولیدي می باشد.

POPDIS =IARS [km2]×POPDensity personskm2  (4)
رابطه( 5) انرژي جنبشی آب را به انرژي الکتریسیته تبدیل می کند و آن را به صورت تابعی از ظرفیت برنامه ریزي شده تاسیسات براي تولید برق بر حسب مگاوات برق (P) بیان میکند، آب در توربینهاي مرکب برحسب متر مکعب بر ثانیه جریان می یابد ((Qw. کل تغییرات راندمان تولید، به صورت مخرج کسر در رابطه نشان داده شده است. براي سادگی کار فرض میکنیم که انرژي هدر رفته در سراسر سیستم (شامل تمام خسارات مربوط به آب) مساوي% 10 است.

Head =

P MW[] 1000×3 (5)
9.81sm2 ×0.9×Qw ms 

در طراحی و مکان یابی بعضی نیروگاه ها براي افزایش میزان برق تولیدي، محل نیروگاه را در پایین دست سد در نظر می گیرند .
در این وضعیت، باید رابطه (5) را با در نظر گرفتن اضافات تاج بر حسب متر( ΔH) تنظیم نماییم. رابطه اي که براي تنظیم نمودن میزان واقعی تاج بهکار میرود، بدین صورت است .در سد مورد نظر، نیروگاه و ژنراتور در 15 متري پایه سد قرار گرفتهاند.

HD =Head m[ ]−∆H m[ ] (6)

ΔH فاصله عمودي بین پایه سد و محل قرارگیري نیروگاه یا ژنراتور است. در بعضی موارد ΔH میتواند چندین برابر HD باشد. از اینرو، در برآورد ارتفاع سد با استفاده از الگوریتم بالا، در نظر گرفتن ΔH بسیار مهم است. در غیر این صورت، ممکن است کاربر ارتفاع سد را بیش از ارتفاع واقعی آن برآورد نماید. در سد ما، تاج غیرواقعی 330 متر محاسبه شده است.
جدول (1)- انتشارات هنگام ساخت سد جدید
Table 1 – Emissions when building new dams
NOx
(g/kwh) SO2
(g/kwh)
CO2 (g/kWh)

سدهاي خاکی سدهاي بتونی میزان انتشار
۳
0/003 0/008 1/00 0/10 کم
0/013 0/100 5/90 1/00 زیاد
0/006 0/035 2/733 0/55 متوسط

عوامل انتشار که در جدول (1) آمده بر پایه چرخه حیات انتشارات در طول عمر 100 سال درنظر گرفته شده است. براي محاسبه انتشارات سالیانه بر حسب تن در سال، لازم است که ما میانگین تولید نیروي الکتریسیته را براي هر واحد یا دستگاه بدانیم. طبق رابطه( 7) ، مدل از مقادیر عوامل انتشار بر حسب گرم بر کیلووات ساعت ((EFconstr (که در جدول بالا آمده)، ظرفیت نیروگاه معادل مگاوات برق (P) و میانگین ظرفیت فاکتورها برحسب درصد (CF) براي محاسبات خود استفاده میکند. در سد سیاه بیشه، P برابر 1000 مگاوات و CF 25 درصد میباشد.

1964436-145887????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????,???????????????????????????????? = ????????????????

????????????????????????????????????????????????1000???????????????????????????????? (۷)

پر کردن مخزن آب و غرقاب کردن زمین به مدت طولانی در بسیاري از موارد منجر به غوطه ور شدن میزان قابل توجهی از توده زیستی میگردد. این موضوع مخصوصا در مناطق استوایی و گرمسیري ثابت شده است. در یک حالت غرقابی، توده زیستی (پوشش گیاهی و خاك) و کربن وارد شده از مناطق حوزه آبخیز، بهوسیله میکروب هاي هوازي و بی هوازي در یک فرآیند زیستی تجزیه میشوند. در بهره برداري از یک سد سه مرحله مهم وجود دارد: 1) فاز اول که 3-1 سال بعد از آبگیري طول میکشد. 2) فاز فرسایش که بیش از 10-7 سال طول می کشد و 3) فاز متعادل که 30-10 سال است [22]. بهعلاوه، شواهد محکمی مبنی بر تفاوت فصلی و سالیانه میزان انتشارات وجود دارد [23].
جدول(2)- انتشار گازهاي گلخانهاي در طول بهره برداري از مخازن آب موجود
Table 2 – Greenhouse gas emissions during the operation of existing water reservoirs
مناطق شمالی
CH4 CO2 مناطق استوایی
CH4 CO2 انتشار
1/8 183 1/5 150 کم
13/5 1350 40 4000 زیاد
6/9 693 18 1798 متوسط
تمام ارزش ها بر حسب ton/km2/year می باشد. فرض بر اینست که% 1 انتشارات به فرم متان است.

براي برآورد انتشارات کلی سالیانه هر دو گاز گلخانهاي برحسب تن در سال، مدل طبق رابطه زیر از مناطق پوشیده شده از آب بر حسب کیلومتر مربع ((IARS و عوامل انتشار در طول بهرهبرداري برحسب تن برکیلومتر مربع در سال ((EFoperat استفاده میکند.
در سد سیاه بیشه IARS برابر با 10/113 محاسبه شده است.
???????????????????????????????????????????????????????????????? ????????????????????????????????????????????????????????,???????????????????????????????? = ????????????????????????????????[????????????????2] ∗ ????????????????????????????????????????????????????????????????????????

????????????????2????????????????????????−???????????????????????????????? (8)

علاوه بر این، مدل کل انتشارات گازهاي گلخانهاي، کربن را که به صورت بالقوه در گرمایش جهانی در ترکیبات متان ((GWPCH4 و کربن مولکولی و دي اکسید کربن بهکار می روند، تعیین میکند. ما در محاسبات خود GWPCH4 را 21 و قیمت کربن را 12 دلار براي هر تن در نظر گرفتیم.
(9)
49133860∗
12
44

12

44

????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????
????????????????????????????????????????,????????????????????????????????????????,???????????????????????????????? = ????????????????2,????????????????????????????????????????

???????????????????????????????? + ????????????????2,????????????????????????????????????????????????????????

???????????????????????????????? + ????????????????????????????????????????4 ∗ ????????????????4,???????????????????????????????????????????????????????? ????????????????????????????????
رابطه نهایی براي خسارت جانبی هر حادثه ((LIVESLost,Acc ، تابعی از جمعیت در معرض خطر ((POPRisk، زمان اعلام خطر
((TIMEWarn و عوارض زمین (TER) بهصورت زیر میباشد:

(10)
????????????????????????????????????????????????????????[????????????????????????????????????????????????????????]

????????????????????????????????????????????????????????????????????????,???????????????????????? = (1 + 5.207) × (5.838 × ????????????????????????????????????????????????????????????????[ℎ????????????????????????????????] −????????????????????????)
???????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? = 4.012
???????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? = 0
از آنجا که هیچ کس در حوزه دریاچه سد زندگی نمیکند، پسجمعیت در معرض خطروخسارات جانبی حادثه به صفرمیرسد.
خسارات جانی هرسددرسال ((ExpLives Lost,Year، بهصورت ترکیبی از میانگین میزان شکست سدها ((FRD و ارزش قراردادي
4-E1، به کمک رابطه زیر پیش بینی میشود:
(11)
????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????,???????????????????????????????? = ???????????????????????? × ????????????????????????????????????????????????????????????????????????,????????????????????????
براي سادگیکار، ما باید محاسبات هزینه جابهجاییجمعیت را بر مبناي دلار امریکا ((Cost DIS که ازالگوریتم مارکاندیا1بهدست آمده، انجام دهیم. در اصل ما فرض را بر این گذاشته ایم که هزینه اسکان مجدد هر شخص، تابعی است از درآمد سرانه ملی (GDP) که بهصورت زیر بیان میشود .ما در اینجا GDP ایران را در سال 2007، 12300 در نظر گرفتیم. (12)
????????????????$
???????????????????????????????????????????????????????? = ????????????????????????????????????????????????[????????????????????????????????????????????????????????] × 1.33 × ????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????[

????????????????????????????????????????????????????????]
به علت اینکه بیشتر اوقات هزینه اسکان مجدد، داخلی است، ما مؤلفه هاي بیرونی هزینه هاي جابهجایی را بر حسب دلار امریکا
((Cost DIS,EXT و مبتنی بر بخشی از مردم که مجبور به جابهجایی شدهاند ولی توسط مسوولین پروژه مجددا اسکان نیافتهاند یا
خساراتشان جبران نشده است ((Fraction DIS,NOTRES ، محاسبه می کنیم. (13)
????????????????????????????????????????????????????????,???????????????????????? = ????????????????????????????????????????????????????????[????????????????$] × ????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????,????????????????????????????????????????????????
چون این پرداخت فقط یکبار انجام می شود، لازم است که هزینه ها در طول عمر اقتصادي پروژه (ELife) بر پایه دو عامل میزان سود تعیین شده براي مصرفکننده2 (IR) و هزینه هاي بیرونی به ازاء هر مگا وات ساعت برق تولید شده توسط نیروگاه برقابی ،هم تراز شوند. پس رابطه زیر را جهت محاسبه نسبت هم ترازي هزینه هاي بیرونی جابهجایی بر حسب دلار امریکا به مگاوات ساعت
.به کار میبریم (Cost DIS, MWh, EXT)

(14)

۱ Markandya
۲ User – Specified Interest Rate (IR)
???????????????? × (1 + ????????????????)????????????????????????????????????????
????????????????????????????????????????????????????????,????????????????????????[????????????????$] × ????????????????????????????????????????
(1 + ????????????????)− 1
1004316-128333

????????????????????????????????????????????????????????,????????????????ℎ,???????????????????????? =????????????????[%] ???????????????????????? ???????????????? > 0
????????[????????????????????????] × 8760 ×
100
پر کردن مخزن سد منجر به خسارات اقتصادي زمین میگردد. براي سادگی کار، به سه نوع از کاربري اراضی براي زمینهاي زیر آب رفته، بسنده میکنیم که عبارتند از جنگل، زمین کشاورزي و سایر موارد ((IARS,i . اگر زمین ملک خصوصی افراد باشد و سند قانونی داشته باشد، احتمالا مسوولین پروژه، خسارات آنها را جبران میکنند. با این حال، بعضی مردم براي زمین شان سند قانونی ندارند یا ممکن است یک زمین بزرگ عمومی باشد (و سند مشاع داشته باشد) .براي اینکه محاسبه هزینه کاربري اراضی (Cost (LandUse, i حقیقی بوده و وجهه قانونی داشته باشد، میتوان به کمک رابطه( 15) هزینه هاي بیرونی را بر حسب دلار امریکا
((CostLandLoss,EXT و با در نظر گرفتن کسري از هزینه ها که قبلا درونی شده اند (FIC) درونی کرد. رابطه( 16) هزینههاي بیرونی را هم تراز نموده و بر حسب دلار براي هر مگاوات ساعت بیان میکند. در مورد میزان سود صفر، معادله بهصورت رابطه( 17) تنظیم میشود [24].

(15)

????????????????????????????????????????????????????????,????????????????????????[????????????????$]
????????????????????????????????????????????????????????,????????????????ℎ,???????????????????????? =

???????????????????????? ???????????????? = 0
????????????????[%]
????????[????????????????????????] × 8760 ×× ????????????????????????????????????????[????????????????????????????????????????]
100

(16)

???????????????? × (1 + ????????????????)????????????????????????????????????????
????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????,????????????????????????[????????????????$] × ????????????????????????????????????????
(1 + ????????????????)− 1
1263396-125165

????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????,????????????????ℎ,???????????????????????? = ???????????????????????? ???????????????? > 0
????????????????[%]
????????[????????????????????????] × 8760 ×
100

(17)

????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????,????????????????????????[????????????????$]
????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????,????????????????ℎ,???????????????????????? =

????????????????[%] ???????????????????????? ???????????????? = 0
????????[????????????????????????] × 8760 ×× ????????????????????????????????????????[????????????????????????????????????????]
100

در این بخش میخواهیم خسارات جانی سالیانه ناشی از شکست سدهاي آبی را به هزینه هاي بیرونی تبدیل کنیم. براي این منظور، ما به مقادیر آماري نفوس نیاز داریم. براي سازگار بودن این مدل با سایر مدلهاي دیگر، از ارزش1/3 میلیون 95ECU ، که اتحادیه اروپا در پروژه ExternE به کار برده، استفاده میکنیم. این ارزش را می توان معادل 3627 میلیون یورو یا 3264300 دلار امریکا در سال 2000 دانست. میتوان به کمک نسبت GDP به برابري قدرت خرید، یا همان درآمد سرانه ملی ((GDPppp، این ارزش را به واحد پول سایر کشورها تبدیل نمود. ما باید درآمد سرانه ملی کشور مورد نظر ((GDPppp,countryX را پیدا کنیم و با در نظر گرفتن درآمد سرانه ملی اروپا که 20269 دلار می باشد، ارزش آماري نفوس را در کشور مورد مطالعه محاسبه نماییم. به کمک رابطه( 18) و با استفاده از قیمت هاي تنظیم شده، می توان براي آمار نفوس کشور مورد نظر ((VSL Country X، هزینه خسارات جانی ناشی از سوانح مربوط به سد را، برحسب دلار امریکا به ازاء هر مگاوات ساعت برق تولید شده ((Cost LossLife,MWh,EXT بهدست آورد [15].

(18)

????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????,???????????????????????????????? × ????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????
122771021735

????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????,????????????????ℎ,???????????????????????? =
????????????????[%]
????????[????????????????????????] × 8760 ×
100

رابطه( 19) ارزش اقتصادي خسارات وارده بر محصولات کشاورزي و دامپروري را تخمین میزند. براي تعیین هزینه هر واحد از محصولات خسارت دیده کشاورزي (AGMV) و دامپروري (LSMV) از قیمت هاي بازار استفاده میشود. به کمک رابطه( 19) خسارات اقتصادي، به صورت دلار به ازاء هر مگاوات ساعت برق تولیدي ((CostLoss Agliv , MWh , EXT برآورد میشود. هزینه خسارات وارده به محصولات کشاورزي و دامپروري 94/3 دلار براي هر مگاوات ساعت برق تولیدي میباشد. هزینههاي بیرونی خسارات وارده بر محیط بهصورت سالیانه به 62/8 دلار میرسد.
(19)

????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????,????????????????ℎ,???????????????????????? = ∑????????????????=1 ????????????????????????????????????????????????????????[????????????????????????????????] × ???????????????????????????????????????? ????????????????=1????????????????????????????????????????????????????????[????????????????????????????????????????] × ???????????????????????????????????????? ????????????????????????????????????????????????$
????????
[
????????????????????????
]
×
8760
×
????????????????
[
%
]
100

????????

[

????????????????????????

]

×

8760



قیمت: تومان


پاسخ دهید