صفحات 29 – 36
نشریه هنرهای زیبا – معماری و شهرسازی دوره 17 شماره2 تابستان 1391
98920811650

بررسی تأثیر حس تعلق مکانی بر سرمایه
989207494578

اجتماعی و مشارکت در محلات شهر مشهد
محمدرحیم رهنما1*،محمد محسن رضوی2
1دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد،ا یران.
2دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
)تاریخ دریافت مقاله: 9/9/90، تاریخ پذیرش نهایی: 6/3/19(
چکیده
مکان علاوه بر بعد مادی، از بعد غیرمادی نیز برخوردار بوده و احساساتی در ساکنان خود ایجاد میکند. به واسطه این
احساسات، نوعی تعلق به مکان در افراد ایجادشده که منجر به شکلگیری هویت مکانی میشود که همگام با برنامهریزی پست
مدرن عمدتاً در سطح محلات شهری مطرح است. این حس تعلق مکانی بر مشارکت و سرمایه اجتماعی تأثیر میگذارد، که تحلیل این فرآیند هدف این مقاله است و هدف دیگر معرفی کاربرد مدلهای ساختاری )به علت چند بعدی بودن ابعاد بررسی و وجود متغیرهای مکنون( در حوزه مطالعات شهری است. در این تحقیق تحلیلی و همبستگی، نمونهای 500 نفری از ساکنین محلات منطقه 4 و 11 شهر مشهد به عنوان نمونه انتخاب شده و هر یک از متغیرهای سهگانه تحقیق، که عبارتند از حس تعلق مکانی ،مشارکت و سرمایه اجتماعی، با استفاده از روش تحلیل عاملی اکتشافی مورد بررسی قرار گرفت و سپس چهار مدل از چگونگي روابط متفاوت میان متغیرها تهیه شد. که نتایج آنها نشان ميدهد؛ مدل تأثیرگذاری حس تعلق مکانی در افزایش سرمایههای اجتماعی از طریق متغیر واسطهای مشارکت بهتر از بقیه این روابط را تبیین ميکند، به عبارت دیگر در یک رابطه علی غیرمستقیم ،تقویت حس تعلق مکانی باعث افزایش مشارکت و افزایش سرمایه اجتماعی میگردد.
واژه های کلیدی
حس تعلق مکانی، مشارکت، سرمایه اجتماعی، مدل سازی معادلات ساختاری، شهر مشهد.

.E-mail: razavi.m@hotmail.com ،0511-8832374 :نویسنده مسئول: تلفن: 09153103347، نمابر *
347207209649

3557207209649

مقدمه
یکی از عوارض منفی الگوی طرحهای جامع سنتی، گرایش به کلیت گرایی و یکسانسازی روشها و راه حلها بوده و در واکنش نسبت به جبران این کمبود اساسی است که برنامهریزی راهبردی به برنامهریزی و طراحی در مقیاسهای کوچک و موضوعات محسوس و مشخص انسانی در قلمرو اجتماعات محلی1 روی آورده است )مهدی زاده ،1385، 312(، بنابراین امروزه توجه و تأکید برنامهریزی و مدیریت شهری به سطوح پایینتر و خردتر
3472073574344

و عینیتری از زندگی شهری معطوف شده است Friedman,) 43 ,1993(. در این رابطه آنتونی گیدنز معتقد است که پدیده مدرنی چون پدیده شهروندی، ارتباط ناگسستنی و دوسویهای با جامعه دارد )گیدنز،1379، 37(. اجتماع محلیّ، مناسبترین بستر برای دستیابی به توسعه پایدار شهری است، چرا که روابط بوم شناسانه با تجارب جمع و تحت میثاق اجتماعی و تعهدات اخلاقی اعضاء، ارج گذاشته خواهد شد و شیوه معیشت و بهبود سطح زندگی، هماهنگ با ظرفیتهای محیط و با دلسوزی نسبت به یکدیگر و نسلهای آینده برگزیده خواهد شد )صرافی ،9731، 137(. در جریان گذر از مفهوم سنتی برنامهریزی شهری، مفاهیم جدیدی شکل گرفته که ماهیتاً از تبار علومی چون جامعهشناسی و حتی روانشناسی است و بدینسان زایش معنی میان رشتهای برنامهریزی شهری را سبب گردیده است )خاکپور و دیگران ،1388، 64(، که از جمله آنها میتوان به سرمایههای اجتماعی2، حس تعلق مکانی3 و مشارکت4 اشاره نمود، به طوری که امروزه پیگیري رویکردهاي مبتني بر افزایش میزان سرمایه اجتماعي در جوامع و همچنین استفاده از آن در سطوح مختلف فعالیتهای برنامه ریزی و طراحي شهری به عنوان یک راه حل موثر در
1. مبانی نظری
1. 1. حس تعلق مکانی
در گذشته بسیاری از جغرافیدانان، هدف و موضوع اصلی جغرافیا را مطالعه مکان و فضا میدانستند، ولی امروزه بسیاری به اهمیت فضا و مکان در فرایندهای اجتماعی توجه و آن را تجزیه و تحلیل میکنند، این چرخش را میتوان در آثار علمی گیدنز، فوکو، بوردیو، لوفور، هاروی، گریگوری، سوجا و دیگران مشاهده کرد )رضوانی و احدی ،1388، 46(. مقصود از مکان ،جای خاصی است در سطح زمین که محدود به موقعیتی است با هویت و شناسایی شدنی که ارزشهای ویژه و معینی با خود دارد )هاگت ،1373، 16(. مکان علاوه بر بُعد مادی، از بُعد غیرمادی نیز برخوردار بوده و احساساتی در ساکنان خود ایجاد میکند .به واسطه این احساسات، نوعی تعلق به مکان در افراد ایجاد شده که منجر به شکلگیری هویت مکانی میشود. این نیروی معنوی حس مکان نامیده میشود. حس مکان از اصطلاحاتی است که به صورت آزادانه در رشته مختلف علوم انسانی، علوم اجتماعی ،کاهش هزینههایا جتماعي و در نتیجها رتقاي کیفیت زندگي شهريشناخته میشود )داداپور،1391، 32(. از طرف دیگر، پژوهشهای برنامهریزی شهری همانند بسیاری از تحقیقات انسانی باید با یک چارچوب نظری یا مدل مفهومی مناسب پشتیبانی شود. در این چارچوب نظری و مدل مفهومی، متغیرها و عوامل موثر بر موضوع شناسایی و روابط آنها مشخص میشود. برای سنجش اعتبار و روایی این گونه مدلها، تکنیکها و ابزار کمّی و کیفی متفاوتی وجود دارد. مدل سازی معادلات ساختاری5 یکی از این ابزارهای کمّی و چند متغیره است که به بررسی و برازش مدل پرداخته و امکانات انجام برخی اصلاحات در مدل را فراهم میکند )پوراحمد و قاسمی ،1389، 11(.
مسئلهای که در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته است ،این است که نخست، آیا حس تعلق مکانی بر میزان سرمایه اجتماعی و مشارکت عمومي مردم اثرگذار است؟ و دوم این که، ماهیت این رابطه چگونه است؟ آیا سرمایه اجتماعی میانجي رابطه میان حس تعلق مکانی و مشارکت عمومي میباشد؟ آیا مشارکت عمومي میانجي رابطه میان حس تعلق مکانی و سرمایه اجتماعی میباشد؟ بین این سه مفهوم ارتباط وجود دارد و اینکه کدامیک بر دیگري اثرگذار هستند؟ در این راستا، از روشهای مدلسازی معادلات ساختاری بهره گرفته شده است . روشنشدن ماهیت این روابط به برنامهریزان و تصمیمگیران محلی کمک ميکند، تا تصمیمات بهتري براي بهبود این سه متغیر اتخاذ کنند. در این رابطه به نظر میرسد حس تعلق مکانی از طریق برانگیختن مشارکت ساکنان باعث افزایش سرمایههای اجتماعی )اعتماد( شهروندان میشود.
آموزش و جغرافیا استفاده میشود Semken & Freeman,) 2008,11043( . مفاهیم مکان، احساس مکانی و بیمکانی6 از مفاهیم اصلیای هستند که جغرافیدانان اولیه نظیر ییفو تواین و ادوارد رلف در حوزه جغرافیای انسانی مطالعه کردهاند.
58233966945355

اهمیت بحث هویت مکان از آنجا ناشی میشود که انسان با عدم ادراک خود و رابطهاش با جهان پیرامون دچار هراس میشود .تعلق خاطر در این میان، ملجأ و پناهگاهی است تا انسان را از تعلیق رهایی بخشد )قاسمي و نگیني ،1389، 114(. لینچ، ادراک و تصور ذهنی مردم از شهر را به دلیل همین رابطه، بسیار مهم دانسته و اعتقاد دارد که حس مکان عاملی است که میان انسان و مکان ارتباط برقرار میکند و وحدت به وجود میآورد. در نتیجه مکان دارای سلسله مراتبی از بیتفاوتی نسبت به مکان تا فداکاری نسبت به مکان است. در مجموع حس مکان به معنای ادراک ذهنی مردم از محیط و احساسات کم و بیش آگاهانه آنها از محیط خود است که شخص را در ارتباطی درونی با محیط قرار میدهد ،به طوری که فهم و احساس فرد با زمینه معنایی محیط پیوند خورده و یکپارچه میشود. این حس عاملی است که موجب تبدیل یک فضا به مکانی با خصوصیات حسی و رفتاری ویژه برای افراد خاص میگردد. حس مکان علاوه بر این که موجب احساس راحتی از یک محیط میشود، از مفاهیم فرهنگی مورد نظر مردم ،روابط اجتماعی و فرهنگی جامعه در یک مکان مشخص حمایت کرده و باعث یادآوری تجارب گذشته و دست یابی به هویت برای افراد میشود )فلاحت ،5831، 75(.
به عبارت دیگر در دوران تاری خياي که ساختارزدایي گسترده سازمانها، ویژگي اصلي آن است، هویت، به اصليترین و گاه تنها سرچشمه معنا تبدیل ميشود. مردم هر روز بیش از گذشته معاني خود را ، نه براساس اعمال، بلکه بر اساس هویت خود یا آنچه که گمان ميکنند هویتشان است، سامان ميدهند )کاستلز ،1831، 72( و مفهوم حس مکان به شاخص و اصطلاحی رایج در برنامه و طراحی اجتماعات محلی بدل میشود Bott, Banning, Wells,) Haas, & Lakey, 2006(. به طوری که در مقیاسهای متفاوتی که این مفهوم مطرح میشود، حدود 70 درصد این تحقیقات مربوط به واحد همسایگی میباشد )سرمست و متوسلی ،1389، 331(.
1. 2. مشارکت اجتماعی
مشارکت در واقع نوعی رفتار اجتماعی، مبتنی بر اعتقاد و منافع شخصی یا گروهی است. مشارکت عبارت است از میزان دخالت اعضای نظام در فرآیند تصمیم گیری. در حقیقت جوهر مشارکت ،منابع مشترک گروه در جامعه و منافع مشترک فرد در گروه است )لهسایی زاده ،1383(. مشارکت، سهمی در چیزی داشتن و از آن سود بردن و یا در گروهی شرکت جستن و بنابراین با آن همکاری داشتن است. به همین جهت از دیدگاه جامعه شناسی باید بین مشارکت به عنوان حالت یا وضع )امر شرکت نمودن( و مشارکت به عنوان عمل و تعهد )عمل شرکت( تمیز قائل شد .مشارکت در معنای اول از تعلق به گروهی خاص و داشتن سهمی در هستی آن خبر میدهد و در معنای دوم داشتن شرکتی فعالانه در گروه را میرساند و به فعالیت اجتماعی انجام شده نظر دارد )بیرو ،1370(. مشارکت اجتماعی به آن دسته از فعالیتهای ارادی دلالت دارد که از طریق آن اعضای یک جامعه در امور محله، شهر و روستا به طور مستقیم یا غیرمستقیم در شکل دادن حیات اجتماعی مشارکت دارند )محسنی تبریزی ،5731(. اندیشمندان بسیاری از جمله لیپست، مک کللند، هانتینگتون، هیگن ،لرنر، دورکیم، دال، میل براث و… همچنین صاحبنظران علوم اجتماعی ایرانی از جمله توسلی، بشیریه، ملک پور و علوی تبار ابعاد مختلف مشارکت اجتماعی را بررسی نمودهاند، که در ارتباط با مباحث این تحقیق میتوان از همبستگی مشارکت با احساس وابستگی به محیط )کلدی ،1380(، احساس تعلق اجتماعی )کلدی ،1380 و توسلی ،1382(، اعتماد اجتماعی )ملک پور ،1381( و محل سکونت )عنبری ،1377 و توسلی ،1382( نام برد.
مشارکت اجتماعی، عامل تقویت همبستگی در شبکههای اجتماعی است. حضور افراد در فعالیتها و تصمیم گیریهای اجتماعی در بلند مدت، موجب تعمیق روابط بین اعضای جامعه ،افزایش احساس یگانگی، سعةصدر و تسامح و تساهل گردیده ودر نتیجه به توسعه نهادهای مدنی و دموکراتیک خواهد انجامید.
1. 3. سرمایه اجتماعی

سرمایه، ثروتی است مولد یا منبعی است که شخصی جهت ایجاد درآمد به کار میبرد، اما میتوان از سرمایه برداشت وسیعتری نیز ارایه داد. سرمایه یک منبع عام است که میتواند شکل پولی و غیر پولی و همچنین ملموس و غیرملموس به خود گیرد )برغمدی ،1387، 267(. اخیرا مفاهیمی مانند اعتماد و تعاون به مفهومی با عنوان سرمایه اجتًماعی تبدیل شده است Das,) 65 ,2005( ، سرمایه اجتماعی اولین بار در کتاب زندگی و مرگ شهرهای بزرگ آمریکایی7، توسط جین جیکوبز وارد برنامه ریزی شهری شد )شریفیان ثانی ،1380، 11( و توسط کلمن، بارت، پانتام و پرتز، بسط داده شد. جیکوبز در کتاب خود، سرمایه اجتماعی را شبکههای اجتماعی فشردهای میداند که در محدودههای قدیمی شهری در ارتباط با مسایلی که کیفیت زندگی8 را تحت تأثیر قرار میدهد، تصمیمگیری کرده، واکنش نشان میدهد )حاجی پور ،1385، 43(. وی مفهوم سرمایه اجتماعی را در ارتباط با مباحث فضایی-کالبدی شهر و محلات شهری مطرح نمود )شریفیان ثانی،11،1380(. نحوهی اندازهگیری سرمایه اجتماعی با مشکلاتی روبه رو بوده است. حداقل در یک دهه گذشته تحقیقات تجربی ،از روشهای بسیار متفاوتی برای اندازهگیری سرمایه اجتماعی و پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی آن استفاده کردهاند )همتی ،1386، 7(. تا جایی که از نظر فوکویاما، سنجش آن به دلیل بعد کیفیتی آن، مشکل است. به نظر او به جای سنجش سرمایه اجتماعی به عنوان یک ارزش مثبت، میتوان نبود آن را از طریق وجود برخی پدیده های اجتماعی از قبیل میزان جرم و جنایت، فروپاشی خانواده، مصرف مواد مخدر و موارد مشابه به روشهای مرسوم اندازهگیری کرد )فوکویاما ،1379(. به هر حال این تحقیق برای سنجش میزان سرمایه اجتماعی از شاخصهای اعتماد اجتماعی در قالب اعتماد بین شخصی، اعتماد تعمیم یافته و اعتماد به سازمانها )شهرداری( استفاده گردیده است9. اعتماد یکی از جنبههای مهم روابط انسانی است و زمینهساز مشارکت و همکاری میان اعضای جامعه میباشد. توکوویل معتقد است مشخصه جوامع شهری، اعتماد اجتماعی بنیانی به هم و همکاری با هم و وابسته به فعالیتهای عام که روح شهروندی را ایجاد میکند Tocqueville,1968)(، است و زیمل اعتماد را معادل کلمه ایمان به کار میبرد و به اعتقاد وی نوعی ایمان و اعتقاد به افراد جامعه است.
1. 4. رابطه بین حس تعلق مکان ،مشارکت اجتماعی و سرمایه اجتماعی

50220014632355

در این تحقیق میزان مشارکت و سرمایههای اجتماعی به عنوان یکي از پیامدهای حس تعلق مکانی مطرح شده است. مفهوم حس تعلق مکانی در میزان و نوع روابط بین افراد جامعه تأثیر میگذارد و این رابطه در گروههای اجتماعی که به مکان خاصی اختصاص دارند، باعث افزایش سرمایههای اجتماعی و اعتماد
آنان میگردد CURDS, ICCHS & BR&C, 2009, 8)(. همچنین به نظر میرسد، سرمایه اجتماعی )اعتماد(، نقشی مؤثر در مشارکت عمومی مردم داشته باشد. در مدل علی پوتنام نیز اشاره شده است که، مشارکت در فعالیتهای اجتماعی، سطح بالاتری از
ععتماد و درگیر شدن اجتماعی را تولید میکند Mohan & Mo-)
.(han, 2002, 198 دلیل این امر آن است که مردم در زمانی که به مسئولیت پذیری و پاسخگوبودن مقامات دولتی اعتماد داشته باشند، تمایل بیشتری به مشارکت در اداره امور خواهند داشت .بالعکس زمانی که شهروندان یک جامعه اطمینان از اثرگذاری مشارکت خود بر تصمیمات و اقدامات دولت و دولتمردان از دست بدهند، جامعه نخست با پدیده بی اعتمادی مواجه میشود )منوریان و دیگران ،1389، 261(. در این زمینه، سام دونگ، تأثیرات سرمایه اجتماعی را در نهادینه کردن مشارکت شهروندان در هنگکنگ بررسی کرده و به این نتیجه میرسد که افزایش سرمایه اجتماعی شهروندان به نهادینه سازی مشارکت کمک میکند Wong, 2008)(، همچنین رابطه مثبتی بین مشارکت سیاسی و سرمایه اجتماعی در نیوزلند اثبات شده استMcVey) & Vowles, 2005(. یا گل) 1387( با دستهبندی انواع فعالیتها و بررسی رابطه بین فعالیتهای اجتماعي و شرایط کالبدي نتیجه میگیرد که میزان بروز فعالیتهای اجتماعي با شدتي کمتر از فعالیتهای انتخابي به کیفیت کالبدي محیط وابسته است. عارفي با مطالعه برخي از محلههای مرکز شهر لوسآنجلس شواهدي بر نقش شتاب دهنده بهسازي کالبدي – حتي اگر ناچیز باشد- در تولید سرمایه اجتماعي جدید در آن اجتماعات محلي ارائه داده است Arefi, 2003, 391)(. بوتول وگیدنز راههایی را براي تولید سرمایه اجتماعي با تاکید بر سرمایه کالبدي بررسي کردهاند. آنها استدلال میکنند آن گونه طراحي که کنشهای متقابل اجتماعي را تسهیل کند، میتواند با باززنده سازي محلهای اجتماع باعث تقویت سرمایههای اجتماعي شود )باقري ،6831(.
1718670337400

2. روش تحقیق
از آن جایی که هدف پژوهش، تعیین روابط علیّ میان متغیر حس تعلق مکانی، سرمایه اجتماعی و مشارکت عمومی میباشد ،پس تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر نحوه گردآوری اطلاعات، توصیفی و پیمایشی و از نوع، تحلیلی و همبستگی و به طور مشخص مبتنی بر مدل معادلات ساختاری است. برای جمعآوری اطلاعات از تکنیک تکمیل پرسشنامه استفاده شده است. پرسشنامة محقق ساختة این پژوهش، مبتنی بر اعتبار محتواست و چندین بار توسط اساتید و دانشجویان کارشناسی ارشد مورد بازبینی قرار گرفت و برای بررسی پایایی پرسشنامه و نیز تعیین حجم نمونه، تعداد 66 پرسشنامه به عنوان پایلوت در محلات مورد بررسی تکمیل گردید. میزان آلفای کرونباخ این پایلوت ،0,724 میباشد و بر اساس انحراف معیار حاصله از پایلوت و فرمول زیر با دقت 95 درصد حجم نمونه برابر است با:

سپس با استفاده از روش نمونه برداری طبقهای10 و براساسجمعیت محلات، حجم نمونه 500 نفری در سطح محلات مطابقبا جدول زیر توزیع گردید و در هریک از محلات از روش نمونهگیری ساده تصادفی استفاده گردید.

پس از تحلیل نتایج پرسش نامهها، تأثیر حس تعلق مکانی در مشارکت و سرمایه اجتماعی ساکنین با استفاده از روش مدل-سازی معادلات ساختاری تحلیل گردید. مدل معادلات ساختاری یک رویکرد آماری جامعی برای آزمون فرضیههایی درباره روابط بین متغیرهای مشاهده شده11 و متغیرهای مکنون12 میباشد. از طریق این رویکرد میتوان قابل قبول بودن مدلهای نظری را در جوامع خاص آزمون کرد و از آنجایی که اکثر متغیرهای موجود در تحقیقات برنامهریزی شهری به صورت مکنون یا پوشیده و پنهان میباشد، ضرورت استفاده از این مدلها روز به روز بیشتر میشود )پوراحمد و قاسمی ،1389، 11(. زمانی که از الگوی معادلات ساختاری استفاده میشود، یک مؤلفة مهم، تحلیل ارزیابی چگونگی برازش مدل فرضیهای با دادههای مشاهده نشده، است )شوماخر و لومکس ،1388(. پژوهشگران معمولاً به منظور ارزیابی این برازش از شاخصهای مختلفی استفاده میکنند، که در این زمینه RMSEA 31 از جمله شاخصهای مهم میباشد Browne & Cudeck, 1993)(، که در بهترین حالت باید کمتر از 05,0 باشد، اما بر اساس مطالعات تجربی، میزان کمتر از 08,0 قابل قبول میباشد )آربروکل ،1390(. لازم به ذکر است ،برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از نرم افزارهای SPSS18 و AMOS16 استفاده گردید.
445331400

3. بحث
در این تحقیق، ابتدا ابعاد هریک از متغیرهای سهگانة تحقیق با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی بررسی شده و سپس مدلهای مفهومی تحقیق مورد سنجش قرار گرفته است. در رابطه با حس تعلق مکانی تلاش برای پیشرفت محله و افتخار به محله بیشترین تأثیر را دارا هستند )جدول1( و در رابطه با سرمایه اجتماعی ، سنجههای اعتماد به همسایگان با ضریب استاندارد بالایی ،بیشترین اهمیت دارند )جدول2( و در متغیر مشارکت، اهمیت تجربه مشارکت در رده اول و سپس تمایل به مشارکت ضریب بالاتری را به خود اختصاص داده است.
جدول 1- ابعاد به دست آمده از تحلیل عاملي اکتشافي حس تعلق مکانی.

جدول 2- ابعاد به دست آمده از تحلیل عاملي اکتشافي سرمایه های اجتماعی.

0,059 میباشد.
در مدل مفهومی شماره 2، رابطههای 1. حس تعلق مکانی و
جدول 3- ابعاد به دست آمده از تحلیل عاملي اکتشافي مشارکت.
تحقیق، تهیه شدهاند و در تمامآنها بیضیهای توپر، متغیرهایمکنون )پنهان( تحقیق و مستطیلها، متغیرهای مشاهده شده)قابل اندازه گیری( تحقیق هستند. در مدل مفهومی شماره1، رابطه بین حس تعلق مکانی و مشارکت و رابطه مشارکت و سرمایه اجتماعی مورد تایید قرار میگیرد به عبارت دیگر حس تعلق به مکان از طریق افزایش تمایل و عمل مشارکت باعث افزایش اعتماد و سرمایههای اجتماعی میشود. در این مدل مقدار معنیداری رابطه حس تعلق مکانی و مشارکت ،83,0 و میزان معنی داری رابطه مشارکت و حس تعلق مکانی 74,0 با میزان احتمال 100درصد و میزان خطای RMSEA قابل قبول

نمودار1- مدل مفهومی شماره 1 در حالت تخمین استاندارد.

نمودار2- مدل مفهومی شماره 2 در حالت تخمین استاندارد.
موارد مورد بحث این تحقیق در قالب 4 مدل مفهومی به شرح زیر بررسی شده است، که تمامی آنها با توجه به تعاریف ارائه شده و تحقیقات گذشته و به منظورتبیین رابطه بین متغیرهای
مشارکت ،2. حس تعلق مکانی و سرمایه اجتماعی و 3. مشارکت و سرمایه اجتماعی بررسی گردید، که در این بین تنها تأثیر حس تعلق مکانی در مشارکت با میزان معنی داری 75,0 مورد تایید قرار گرفت. در این مدل سطح معنی داری 100درصد و میزان ،RMSEA 170,0 میباشد.

نتیجه

7106941273638.
استاندارد

تخمین

حالت

در

3

شماره

مفهومی

مدل

3
نمودار

.

استاندارد

تخمین

حالت



قیمت: تومان

دسته بندی : معماری و شهرسازی

پاسخ دهید