صفحات 42 -37
نشریه هنرهای زیبا – معماری و شهرسازی دوره 17 شماره2 تابستان 1391
98920811651

بر همکنش جری انهوا، دما و راحتي در فضاهاي باز شهري
مطالعه موردي اقلیم گرم و خشک ایران

شاهین حیدري*
دانشیار گروه تکنولوژي، دانشکده معماري، پردیس هنرهاي زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
)تاریخ دریافت مقاله: 25/2/90، تاریخ پذیرش نهایی: 3/5/09(
چکیده
باروچگیوني معتقداست که جریان هوا در فضاهاي شهريِ اقلیم گرم و مرطوب، غالباً موجب آسایش حرارتي مردم است. اگر متغیر باد با سایه همساز شود، آنگاه افراد در دماهاي بالاتر از دماي راحتي ميتوانند به فعالیت خود در سطح شهر ادامهدهند. این نظر گیوني را نباید به اقلیم گرم وخشک و یا سرد تعمیم دهیم. در اقلیم گرم وخشک، جریان هوا تابعِ دماي محیط، دو اثر کاملاً متفاوت بر افراد دارد. در یک حالت باعث آسایش و در حالتي دیگر باعث عدم آسای ش است. در اقلیم سرد نیز تاثیر جریان هوا برآسایش منفياست. هدف اصلي این گفتار پاسخ این پرسش است که مرز دمایي بین آسایش و عدمآسایش در فضاهاي شهري ناشي از جریان هوا، در سرعتهاي مختلف چیست؟ به دیگر عبارت، برهمکنش دما و جریان هوا در چه مقادیر عددي براي راحتي شهري معنا پی دا ميکند؟ اگر بتوان چنین اعدادي را پیدا کرد، آنگاه طراح شهري با دیدي علمي عناصر شهري را بر اساس تین دو متغیر بهخدمت میگیرد. از این راه او ميتواند به تطبیق الگوي جری انهوا با الگوي دما دست یابد. این مطالعه به اقلیم گرم وخشک ایران محدود بوده و در پی پاسخي مبتني بر کار میداني در سطح شش شهر کشور خواهد بود. نتایج بدست آمده قابل تعمیم به همهي مناطق گرم وخشک ایران خواهدبود.
واژه های کلیدی
اقلیم گرم و خشک، جریان هوا، آسایش حرارتي، طراحي شهري، تطبیق الگوهاي اقلیمي.

.E-mail: [email protected] ،021-66490141 :تلفن: 021-66409696 ، نمابر *
347207209649

3557207209649

مقدمه
در فصول مناسب سال، بسیاري از فعالی تهاي مردم در فضاهاي باز شهري صورت ميگیرد، حال آنکه در اوقات گرم بهویژه در اقلیم گرم وخشک، مردم از این امکان نميتوانند استفاده کنند. تابش مستقیم آفتاب و دماي شدید هوا باعث ميشود که مردم بهرهاي کمتر از فضاهاي شهري ببرند. آنها ترجیح ميدهند بهدرون بناها پناه برده تا به آسای شحرارتي برسند. از طرفي استفاده از فضاهاي داخلي همگامِ با مصرف بیشتر انرژياست .اگر شهرساز این مسئله را مد نظر داشتهباشد، بدون تردید ميتواند با طراحي مناسب شهر، به بسط استفاده از فضاهاي بازشهري و در نهایت به صرفهجویي مصرفانرژي و شادابي و طراوت شهر کمککند .
3532072474329

در سطح شهر، اولین روشِتعدی لِحرارتي، استفاده از سای هاست. اگر سای هاندازي مناسبِ شهري بهوجود نیاید، افراد در معرض تابش مستقیم آفتاب، باز تابشآسمان و بازتابش کفگرمِ خی ابانها و پی ادهروها خواهندبوِد. در نتیجه این موارد، بار گرمایي ناشي از امواج بلند وکوتاه تابشي غی رقابل تحمل بوده و مردم مجبور به ترک فضاهايشهري خواهندشد. براي سای هانداز شهري ميتوان از درختان، گیاهان، سقفهاي نازک وسبک ،ارتفاع ساختمانها و دیگر سای هسازهاي مرسوم استفادهکرد . نکتهاي که به ذهن متبادر ميشود آن است که آیا سایه همواره عامل آسایش شهري است یا باید در کنار آن به مسائل و موارد دیگر توجهداشت. بهبیاني بهتر، اگر فضا سایه دار شد، آیا امکان استفاده از آن با هر شرایط دیگري وجود دارد؟ بهیقین جواب
مطالعات پیشین
در ایران هیچ مطالعه مشابهي صورت نگرفتهاست. در سال 1994 گیوني Givoni,1994)( و در سال 1999 هیمفریز Humph-)erys,1999( در این مورد پژوهشهاي قابل توجهي داشتند. گیوني حد آسایش و عدم آسایش ناشي از جریان هوا را بین 29 تا 30 درجه سانتيگراد ذکرکرد و همفریز تا 8/30 براي مردم اروپا آن را تغییر و افزایش داد. دیگر پژوهشگران از جمله Rohles,)
et al,1974)، (Tanabe, et al,1989)، (Fountain,1991)، (Foun-tain, et al,1994)، (Mayer,1992) & (Arens, et al,1998( به این نتیجه رسیده و تاکید داشتهاند که جریان هوا تاثیر قابل توجهي در رسیدن به آسایش حرارتي یا عدم آسایش حرارتي افراد دارد. تافتون Toftum, 2004)( پس از مطالعه پایگاه اطلاعاتي دي دیر به این نتیجه رسید که مردم در شرایط دمایي کمي سرد تا کمي گرم به جریان هوا حساساند. او به این منظور مسئله را در سطح جریان هواي زیر 15/0 متر بر ثانیه و بیشتر از آن بررسي کرد. حاصل مطالعهاش این بود که وقتي افراد در حالت خنثي یا کمي گرم هستند، درخواست جریان هواي بیشتري دارند. در همین مورد زنگ و همکارانشZhang, et al, 2005) ( دریافتند که منفياست. عوامل الزامي دیگري باید کمککنند تا فضاي سای هدار قابلتحمل باشد. عواملي مثل، نوع سای هانداز، نرخفعالیت، نوع و نرخلباس، دمايمحیط، جری انهوا و رطوبت از امُهات تاثی رگذار بر قابلِ تحمل شدنِ حرارتي فضاهستند. در بین این موارد، جریان هوا نقش اساسي را به عهده دارد. از یک نگاه، عاملي براي خنکي است و از نگاهي دیگرعامل مخربي براي خنکي در شهر است .در استفاده از سایه به وسیله درخت و یا عناصر سقفي باید جریانِ هواي گرمي که از آنها عبور ميکند، خنکاي سایه را از بین ميبرد. در هر حال مرز مثبت یا منفي بودن جریان هوا بر راحتي چیست؟ ما به دنبال چنین پاسخي هستیم و تصور مي کنیم که پرسش و پاسخ هر دو در طراحي از اهمیت وی ژهاي برخوردارند .متاسفانه پژوهشهاي اندکي براي درک شرایط آسایش فضاي باز انجام گرفتهاست. مهمترین دلیل آنرا ميتوان بهپیچیدگي پارامترهاي مؤثر در آسایش فضاي خارجي، بهدلیل تنوع فضایي و گستره وسیع فعالی تهاي افراد در سطح شهراست. مدلهاي فیزیولوژیکي خالص که در اغلب مطالعات آسایش حرارتي فضاي داخل استفاده ميشوند، مناسب فضاهاي باز شهري نیستند. رویکرد صرفاً فیزیولوژیکي براي تعیین مشخصه شرایط آسایش حرارتي قطعاً کافي نیست و مردم براي بهبود شرایط خود بهطور معمول از مکانیزم سازگاري با شرایط محیط استفاده ميکنند. براي مثال از تغییر در گرماي ناشي از متابولیک با خوردن نوشی دنيهاي خنک، تغییر در فرم حرکتي وتغییر در انتظارات ميتوان نامبرد.
در دماي کمتر از 23 درجه )سرد( حدود60% درخواست کاهش جریان هوا، در دماي بیش از 26 درجه حدود 70% درخواست افزایش جریان هوا و در بین این دو حد بیش از 85% درخواست عدم تغییر در شدت جریان هوا هستند. سایر مطالعات، اگر چه انگشت شمارند، بهنتایجي مشابه رسی دهاند که از ذکر آنها پرهیز ميکنیم.
353207399800

روش شناسي
در کفایت مطالعات نرم افزاري به دو دلیل شک است .یکم چنین برنامههایي در شرایطي خاص و براي مکاني خاص طراحي ميشوند. سرایت آن به مکانهاي دیگر همواره شایسته نیست ، بهویژه از بُعد مسائل اجتماعي و تفریق فرهنگي که هر دو در طراحي معماري و شهرسازي نقش اساسي به عهده دارند. دوم عواملي که مد نظر پژوهشگر است، لزوماً در کانون توجه طراح نرمافزار نباید قرار داشتهباشند، ازای نرو انتظار نتایج مطابق با واقع بی هودهاست .
55260006612355

در مطالعه حاضر از روش پژوهش میداني مستقیم استفاده شدهاست. روش خود را از نیکل Nicol,1993)( به عاریت گرفتهایم .خواننده علاقمند براي درک کامل روش مطالعه ميتواند به مرجعمذکور مراجعه داشتهباشد .
مطالعه میداني
شش شهر واقع در اقلیم گرم وخشک ایران انتخاب شدند تا مطالعه وسیع میداني در آنها صورت گیرد. پرسشنامه طراحيشده بهصورت تصادفي در سطح شهرهاي انتخاب شده در اختیار افراد قرار دادهشد. تاریخ و تعداد برگ پرسشنامه بهتفکیک مکان ثبت و نتایج به نرم افزار محاسباتي اکسل منتقل ميشد. همزمان با پاسخگویي افراد، دو دستگاه دیتا لوگر ) هوگ- 550( به صورت اتوماتیک اطلاعات مربوط به دماي هوا و رطوبت نسبي را منظم و با فاصله 30 ثانیه ضبط ميکردند. جریان هوا نیز به وسیله یک دستگاه سنجش از نوع )سالموت- 120( در دو جهت عمود برهم، سرعت حرکت را ثبت ميکرد. دستگاهها از یک فرد به فرد بعدي منتقل و از نظر تابش و فاصله از دیوار و کف خیابان کنترل ميشدند. نرخ لباس بر اساس جدول استاندارد آیزو- 3370 و نرخ فعالیت براساس معیار اشري-55 همزمان محاسبه ميگردید. پرسشها بهشرح زیر در پرسشنامه قرارداشتند:
احساس حرارتي با مقیاس هفتگانه اشري
ترجیح حرارتي با مقیاس سهگانه مکی نتایر
ترجیح جریان هوا با مقیاس پنجگانه
پرسشهاي شخصي ازقبیل سن، وزننتایج و اطلاعات
جدول 1 مشخصات اقلیمي و کدهاي کار میداني را نشان ميدهد. این مطالعه در نیمه اول تیرماه1381 آغاز و در پایان مرداد ماه خاتمه یافت. جمعاً 1895 دسته اطلاعات فردي و آب و هوایي جمعآوري گردید.
جدول 1 – مشخصات اقلیمي و نتایج خلاصه شده میداني در شش شهر مورد مطالعه.

معدل دماي تابستاني از حداقل 8/25 در کرمان تا حداکثر 4/03 درجه سانتيگراد در یزد ثبت گردید. در چنین شرایطي رطوبت نسبي در کلیه زمانهاي مطالعه میداني زیر سيدرصد بود. براي نرخ فعالیت با انحرافي به اندازه 2/0 از حالت استراحت، متوسط 4/1 )مت( ثبتشد. نرخ لباس نیز از متوسط 7/0 )کلو( برخوردار
بر همکنش جری انهوا، دما و راحتي در فضاهاي باز شهري
بود که با توجه به اندازه لباس خانمها بهجهت مسائل فرهنگي، نرخ معمول و قابل قبولی است. انتظار ميرفت که متوسط احساس حرارتي بر مقیاس هفتگانه اشري بین 1 تا 2 باشد، لیکن خلاف انتظار، این میزان از 8/0 یا کميگرم کمتر بود. شیب منحني راحتي نیز مطلوب که در نیم راه شیب پیشنهادي فانگر Fanger,1970)( و منطبق با انگاره همفریزHumphreys,1976) ( قرارگرفت. شیب حداقل مربوط به شهر شیراز )که نشان ميدهد سازگاري نزدیک بهکامل( و شیب حداکثر مربوط به سمنان است که نشان ميدهد سازگاري در آن ناقص صورت گرفتهاست. در طول مطالعه به دفعات با دماهاي بیشتر از 35 درجه سانتيگراد و جریان هواي متغیر بین صفر تا یک متر بر ثانیه برخورد داشتیم. در نمودار 1 احساس حرارتي و دماي هوا را براي همه شهرها، تلاقي دادهایم تا هم به تغییرات ناشي از دماي هوا و هم تاثیر آن را بر احساس حرارتي برسیم. در این نمودار شیب خط حدود 22/0 و فاصله 20 تا 3/28 حد راحتي در دو پهلوي گرم و سرد است. این نتایج با نتایج مطالعات آسای شحرارتي در فضاهاي باز شهري کاملاً تطابق دارد.

نمودار 1- برهم کنش احساس حرارتي با دماي هوا در شش شهر مورد مطالعه فصل گرم.
تجزیه و تحلیل نتایج

55860001968353

55260005960652

همانگونه که ذکر شد، احساسحرارتي با مقیاس هفتگانه اشري و درخواست حرارتي با مقیاس سهگانه مکی نتایر اندازهگیري شد. در نمودار 2، سه برخورد مختلف ناشي از برهم کنش این دو متغیر دی ده ميشود. زماني که پاسخدهندگان عدم هرگونه تغییر در جریان هوا را خواهان بودند، احساس حرارتيبین کمي سرد و کمي گرم در حداکثر شدت خود قراردارد .شکل زنگولهاي خط عدم تغییر و تقارن کامل آن، نشان ميدهد که رفتار حرارتي در دوطرف منحني، چه پهلويسرد و چه پهلويگرم براي افراد تاثیر حرارتي مشابه و یکنواخت بههمراه داشتهاست. در حالي که در شرایط خیلي سرد فقط 10 درصد از افراد خواهان تغییر بودهاند، در شرایط خیلي گرم نیز همین اتفاق رخ دادهاست. حداکثر درخواست عدم تغییر در شرایط خنثي اتفاق افتاده که نشان ميدهد متجاوز از 70 درصد پاسخدهندگان تمایلي به هیچگونه تغییري در جریان هوا نداشتهاند. چولگي منحني «جریان هواي بیشتر» به سمت پهلوي گرم است که در بین راه دو حالت «کمي گرم» و «گرم» به حدود 80 درصد ميرسد با این تفاوت که در حالت «خی ليگرم» کاهش شدیدي از خود نشانداده و به مرز حدود 10 درصد کشیده شدهاست .در چنین وضعیتي دادهها نشان ميدهند که دماي هوا بالاتر از 32 درجه سانتيگراد بودهاست. در شرایط «سرد» و در هر سه مقیاس پایین، حداکثر درخواست تغییر به متوسط 5 درصد ميرسد که نشان دهنده عدم قدرت سازگاري و تطبیق با جریان هوا، به ویژه در دماهاي زیر 20 درجه است. حداکثر درخواست توقف جریان هوا )حدود 90 درصد( زماني رخ ميدهد که افراد در حالت «خیلي سرد» ) کمتر از 15 درجه سانتي گراد( هستند .این متغیر در حالت «خنثي» خود را به حدود 7 درصد ميرساند تا مجدداً حرکت نوساني را به 80 درصد در حالت «خیلي گرم »برساند. تقاطع دو خط «جریان هوا تغییر نکند» و «جریان هوا بیشتر» باشد، در نزدیکي حالت «کمي گرم» اتفاق افتادهاست که با مطالعه آرنArens,1998) ( توافق دارد.
اگر بخواهیم نتی جهاي بر تحلیل این نمودار داشتهباشیم ميشود اذعان کرد که حداکثر درخواست تغییر در پهلوي گرم مقیاس هفتگانه اشري اتفاق ميافتد که این تغییر در حداکثر مقدار خود به حالت «کمي گرم» متمایل و در حداقل مقدار خود اندکي پایین تر از حالت «گرم» است. به دیگر بیان فاصله 7/0 تا 9/1 از مقیاس هفتگانه، فاصله معقول این تغییر است که با فاصله دمایي 2/27 تا 0/32 درجه سانتيگراد در تطابق است. در شرایط خیلي سرد بیش از 90 درصد افراد جریان هواي کمي را درخواست که در شرایط خیلي گرم نیز این اتفاق افتاده است. چنین نتیجه متقارني نشان ميدهد که جریان هوا در حداکثرهاي دمایي گرم و سرد رفتاري مشابه دارد. این مسئله در تضاد با نظر بسیاري افراد است که باور دارند جریان هوا را فقط در شرایط سرد باید متوقفکرد. نتایج این مطالعه ضرورت قطع جریان هوا در شرایط خیلي گرم را نیز اثبات ميکند.
از طرفي دیگر، مطالعه دادهها با توجه به نظر مستقیم افراد در مورد شدت و ضعف جریان هوا نیز اساسي و روشن کننده است. نمودار سه این مسئله کلیدي و مهم را نشان مي دهد. در نمودار رابطه بین اندازه جریان هوا با واحد متر بر ثانیه و نظر افراد در مقیاس پنجگانه نشان داده شده است. توزیع نظر کاملاً متقارن که در حدود 2/0 متر بر ثانیه خط صفر را قطع مي کند .

نمودار2- برخورد مختلف افراد ناشي از برهم کنش دو متغیر احساس حرارتي و جریان هوا در قالب درخواست حرارتي.
ضریب همبستگي بالا و شیب کمتر از 13/0 درجه، نشان از موفقیت انگاره مطرح شده دارد. چنین نموداري تائید کننده و در توافق کامل با کار میداني زنگ و همکارانشZhang, et al, 2005) (، همچنین تافتونToftum, 2004) ( است که قابل اعتماد بودن آن را نشان ميدهد. دماي متعادل همزماني بین 24 تا 26 درجه سانتي گراد است. در این دامنه افراد جریان هواي بین 15/0 و 52/0 متر بر ثانیه را مطلوب دانسته و خواهان عدم تغییر آن هستند ،درحالیکه جریان هواي بالاتر از 25/0 متر بر ثانیه را با درخواست کم کردن جریان هوا و درخواست کمتر از 15/0 متر بر ثانیه را با درخواست افزوني جریان هوا هماهنگ کرده اند. این مسئله به خوبي حساسیت افراد را در مقابل جریان هوا نشان مي دهد .

نمودار 3- رابطه بین جریان هوا و نظر افراد نسبت به آن.
پیش تر ذکر شد که جری انهوا با متغیر اختصاصي چون نرخ لباس در ارتباط کاملاست. جریان هوا از آن جهت اهمیت دارد که با تبخیر عرق و ایجاد جریان مناسبي در محاذات پوست بدن، به خنکي انسان کمک ميکند. هر چه افراد پوست خود را در معرض جریان هوا قرار دهند، مطمئناً از خنکي بیشتري برخوردار خواهندشد. به همین جهت است که مردم مناطق گرم، از لباسهاي گشاد استفادهکرده تا هوا را به پوست خود بهتر برسانند و به همین دلیل است که ما در اوقات گرم و زمان استفاده از اتومبیل ،تلاش داریم بدن خود را از صندلي دور کرده و اصطلاحاً جلو ميآییم. این پدیده باعث ميشود که عرق بدن ما خشک ودر نتیجه خنک شویم. زماني که جریان هوا نزدیک به صفر است، فرد دما را به وسیله جابجایي از دست ميدهد. میزان جابجایي هوا بستگي بهاختلاف دما از سطح لباس، دماي فضا، نوع نشستن، تنگي وگشادي لباس و اجسام در فضا دارد. زماني که فرد حرکت ميکند ،یا هوا حرکت دارد، در اطراف بدن فرد جریان اغتشاشي هوا بهوجود ميآید. این اغتشاش دماي از دست رفته بدن را افزایش ميدهد.
با توجه به این مثالها، خواننده درک نسبي از ارتباط بین جریان هوا، نرخ لباس و اهمیت آن پیدا ميکند. در این راستا نمودار 4 ارتباط دو مولفه نرخ لباس و میزان جری انهوا را بهخوبي نشان ميدهد. با افزایش جریان هوا نرخ لباس رو به فزوني ميگذارد. این ارتباط با شیبي حدود 50 درصد و عرض از مبدا حدود 3/0 که حداقل لباس است، به مرز 7/0 کلو که حداکثر لباس تابستاني است در دامنه جریان هواي بین صفر تا 5/0 متر بر ثانیه برقراراست.

نمودار 4- ارتباط و همبستگي بین نرخ لباس و میزان جریان هوا.
فرض استاندارد اشري و ایزو بر این است که به ازاي 1/0 متر بر ثانیه جریان هوا، حدود 2 درجه سانتيگراد از دماي درمعرض افراد کم ميشود. بههمین جهت نگارنده تصمیم گرفت که تصحیحي در دماي اخذ شده در زمان پرسشنامهها انجامدهد .نمودار 5 رابطه بین دماي تصحیح شده و نرخ لباس را نشان ميدهد. نمودار مجددا و بهخوبي نشان ميدهد که چه تناسب قوي بین دماي تصحیً حشده و نرخ لباس وجود دارد. در دماي بالا و نزدیک به 40 درجه نرخ لباس به شدت کاهش پیدا ميکند .این کاهش قدرت سازگاري شهروندان را با جریان هوا و دماي هوا نشان ميدهد. نتیجه مثبت آن است که حدود طراحي در این شرایط توسیع ميشود، در حالیکه خیلي از معماران و شهرسازان به غلط تصور ميکنند که این دو متغیر کار طراحي آنها را تحدید خواهدکرد و عملاً در مقابل این دو عامل طبیعي کاملاً دست بسته عمل ميکنند.

نمودار 5- ارتباط بین دماي تصحیح شده به کمک جریان هوا و نرخ لباس.
بر همکنش جری انهوا، دما و راحتي در فضاهاي باز شهريبحث در نتایج

براساس آنچه که آوردهشد، ميتوان نتیجه را بهبحث گذاشت .نمودارهاي 2 و 3 مرز جریان هواي مورددرخواست را در بین دو حد 3/0 متر برثانیه و 4/0 تعیی ن ميکنند. ازای نرو ميتوان دریافت که جریان هواي 25/0 متر برثانیه، به عنوان مرز قابل استفاده است. با توجه به این نکته، دادهها به دو دسته تقسیم شدند ،یکم، دادههایي که در سرعت هواي کمتر از 25/0 متر بر ثانیه اخذ شدهاند و دوم ، دادههایي که در سرعت بالاتر از آن، جمعآوري گردی دهاند. نمودار 6 نتایج کار را بر اساس احساسحرارتي و دماي طبقهبندي شده هوا نشان ميدهد. از شکل پیداست که در دماي 27 و 82 درجه سانتيگراد هیچ تفاوتي در احساس حرارتي ناشي از تاثیر سرعت جریان هوا وجود ندارد. دلیل آن این است که دماي خنثي مناطق گرم کشور بر اساس مطالعات نگارنده حدود 28 درجه است. اما در دماي 29 تا 32 سرعت هواي بیشتر باعث آسایش حرارتي بیشتري ميگردد. جالب اینکه در دماي بالاتر، سرعت هوا تاثیر منفي دارد و احساس حرارتي را به سمت عدم آسایش بیشتر سوق ميدهد. نقطه تلاقي این دوخط، دماي 5/32 درجه سانتي گراداست. در واقع در دماي کمتر از 5/32 درجه، جریان هوا تاثیر مثبت و در دماي بیشتر از آن اثر منفي بر آسای شحرارتي دارد. این نکته کلیدي بيتردید در طراحي فضاهاي باز شهري و حتي فضاهاي باز در معماري با تکیه بر آسای شحرارتي بسیار موثر و تعیین کنندهاست.

نمودار 6- آسایش حرارتي و تغییرات آن در دماهاي مختلف بین دو دسته جریان هوا.
نکته دیگر آن است که دریابیم آیا در سرعت هوای بیشتر از 25/0 متر بر ثانیه و در دماي 5/32 درجه سانتي گراد افراد از عواملي دیگر چون کوران احساس عدم آسایش دارند یا نه؟ایزو- 7730 شرایط عدم راحتي را تابع فرمول زیر ميداند:
این DR = (34-Ta)*(V-0.05)سرعت جریان هواست. در0.52 V هوا *و (0.37 V Tu +3.14) دمای Ta، کوران DR
فرمول سه عامل دما، جریان هوا و کوران دخالت دارند. اگر براي دو مقدار مذکور محاسبه خود را انجام دهیم در این صورت عدم رضایت از جریان هوا برابر 13% خواهد بود. اگر مقدار جریان هوا را یکبار به 4/0 و بار دیگر به 6/0 متر برثانیه در همان دما افزایش دهیم میزان نارضایتي از جریان هوا به 24/0 و 73/0 درصد خواهد رسید. لذا نگراني در مورد کوران و تاثیر منفي آن بيمورد است.

عدهاي اعتقاددارند که دماي سطح پوست، مرز قابل قبولي براي پذیرش جری ان هواست. اما نتایج این مطالعه و مطالعات قبل از آنGivoni,1994), (Humphreys,1999)) (( نشان ميدهند که چنین تئوري درست نبوده و حسگرهاي سطح پوست، ناشي از عوامل مختلف درجه حساسیت متفاوتي دارند.

نتیجه

در این مقاله به دنبال یافتن مرز قابل قبول دمایي براي مطلوبیت در فضاي شهري نیز از کوچه هاي پرسایه و گود در عین ایجاد
امکان ورود هواي مناسب به داخل آن، استفاده ميکردند. امروزه برعکس با ایجاد ساختمانهاي بلند و خط آسمان مغشوش، هم به گرم کردن هوا و هم به سرعت بخشي آن دامن زده ميشود، غافل از آنکه جدارههاي شهر در چه گرماي وحشتناکي قرار ميگیرند و این باد تا چه اندازه مخرب است. درمقاله حاضر مشخص شد که نقطه مرزي قابلقبول جریان هوا 5/32 درجه سانتيگراد است .
به کمک این عدد مرز استفاده از جریان هوا هم براي شهرساز و هم براي معمار و تطبیق آن با شی وههاي طراحي و عناصر معماري وشهري میسور خواهد بود. جریان هوا بودیم. موردي که تاکنون و در ایران مطالعه مدوني در باره آن انجام نشدهاست. در طول روز بادها در مناطق گرم سرعت زیادي دارند و طراح شهر بهخوبي نميتواند این نکته را تشخیص دهد که این باد براي استفاده کنندگان از فضاي شهري مطلوب است یا خیر؟ حتي در فضاهاي داخلي تشخیص آنکه تهویه در چه دماي بیروني براي داخل مطلوب و در چه دمایي نامطلوب است نیز امري مشکلاست. در گذشته بهصورت حدس وگمان سعي ميکردند تا جریان هوا را ابتدا خنک و بعد بهداخل راه دهند .استفاده از بادگیر، راهحلي براي تفوق بر این مسئله بود. از طرفي

فهرست منابع
Nicol, J. F. (1993), Thermal Comfort- A Handbook for Arens, E A, Xu, T, Miura, K, Zhang, H, Fountain, M E
Field Studies toward An Adaptive Model. School of Ar- and Bauman, F (1998), A Study of Occupant Cooling chitecture, University of East London, London. by Personally Controlled Air Movement, Building and
Rohles, F et al. (1974), The Effect of Air Movement Energy, Vo27, pp 45-59.
and Temperature on the Thermal Sensations of Seden- Fountain, M E, Arens, E, de Dear, R, Bauman, F and tary Man, ASHRAE Transactions, Vol. 80 (1), p Miura, K (1994), Locally Controlled Air Movement Pre-
Tanabe, S and Kimura, K (1989), Thermal Comfort ferred in Warm Isothermal Environments, ASHRAE Requirements under Hot and Humid Conditions, Pro- Transactions, Vol. 100 (2), pp 937-952.
ceedings of the First ASHRAE Far East Conference on Fanger, P. O. (1970), Thermal Comfort, Danish Tech-
Air Conditioninin nical Press, Copenhagen.
Toftum, J (2004), Air Movement – Good or Bad? In- Givoni, B. (1994), Passive and Low Energy Cooling door Air, Vol. (14), pp 40-45. of Buildings, New York, Van Nostrand Reinhold
Humphreys, M. A. (1999), The Relationship Between Scales of Comfort and Scales of Warmth, UK Thermal comfort group meeting, University of Sheffield, Sep.
Humphreys, M. A. (1976), Field studies of thermal comfort: compared and applied, Building Services Engineer, 44, pp. 5-27.
Hui Zhang, Edward Arens, Sahar Abbaszadeh Fard, Charlie Huizenga, Gwelen Paliaga*, Gail 8- Brager, Leah Zagreus (2005), Air movement preferences observed in office buildings, Report of Center for the Built
Environment – UC Berkeley, Berkeley, CA USA
ISO 7730 (1994), Moderate Thermal Environments- Determination of the PMV and PPD Indices and Specification of the Conditions for Thermal Comfort, 2nd edition, International Organization for Standardization, Geneva, Switzerland.
Mayer, E (1992), New Measurements of the Convective Heat Transfer Coefficients: Influences of Turbulence, Mean Air Velocity and Geometry of Human Body, Proceedings of ROOMVENT’92, Lyngby, Danish Association of HVAC Engineers



قیمت: تومان

دسته بندی : معماری و شهرسازی

دیدگاهتان را بنویسید