صفحات 75 – 85
نشریه هنرهای زیبا – معماری و شهرسازی دوره 17 شماره2 تابستان 1391
98920811649

تعیین و تحلیل میزان استاندارد شاخص های کلیدی استفاده از پارک های شهریمطالعه موردی: پارک های شهری کرج*

منا عزیزی جلیلیان1**، افشین دانه کار2
1 کارشناسی ارشد محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2دانشیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران،ا یران.
)تاریخ دریافت مقاله: 16/1/91، تاریخ پذیرش نهایی: 10/4/19(چکیده
افزایش استفاده از پارکهای شهری به دلیل افزایش جمعیت شهرنشینی، مدیران پارکها را با این سوال اساسی مواجه کرد که چه سطح استفاده بازدیدکننده از پارک میتواند مورد موافقت قرار گیرد به طوری که منابع طبیعی و کیفیت تجربه بازدیدکننده به سطح غیرقابل قبولی کاهش پیدا نکند. هدف این مطالعه تعیین شاخصهای کلیدی موثر بر رضایت بازدیدکنندگان مهمترین پارکهای شهری کرج و میزان استاندارد آنها با استفاده از دیدگاه بازدیدکنندگان بود. به این منظور از مدل حدود قابل قبول تغییر و روش پرسشنامهای در چهار مرحله استفاده شد. نتایج نشان داد در 5 پارک مهم شهری، شاخصهای؛ آلاچیق، بوفه، آبخوری ،سرویس بهداشتی در زمینه مدیریتی، جمعیت پارک در زمینه اجتماعی به عنوان شاخصهای کلیدی، به ترتیب دارای حداقل و حداکثر میزان استاندارد ،10 و 20 دستگاه آلاچیق ،2 و 4 بوفه ،10 و 20 متر فاصله تا آبخوری ،20 و 30 متر فاصله تا سرویس بهداشتی و 603 و 1120 نفر در هکتار تراکم قابل قبول از دیدگاه بازدیدکنندگان بود. با استفاده از این دادهها مدیران پارکها میتوانند شرایط مطلوب و قابل قبول پارک را برای استفادهکنندگان به منظور استفاده بهینه و مستمر از آن حفظ نمایند .
واژه های کلیدی
پارک شهری، حدود قابل قبول تغییر، شاخص کلیدی، استاندارد و رضایت بازدیدکنندگان.

* این مقاله برگرفته از بخشی از نتایج طرح جامع فضای سبز شهر کرج است که در قالب طرح پژوهشی شماره 89/5/85084 توسط دانشگاه تهران برای شهرداری شهر کرج و زیر نظر سازمان پارک ها و فضای سبز شهر کرج تهیه شده است.
** نویسنده مسئول: تلفن: 09188417243، نمابر: 38692223-620،E-mail: monaazi@yahoo.ca .
347207209649

3557207209649

مقدمه
3472074007651

فضاهای سبز عمومی، گسترههای سبزی هستند که بازدهی اجتماعی دارند و عموم مردم از آنها در گذران اوقات فراغت ،تفریح و مصاحبت با دوستان و گردهماییهای اجتماعی و فرهنگی و مانند آن استفاده میکنند و برای این منظور طراحی و تجهیز میشوند)سعیدنیا ،1383، 32(. پارک شهری بخشی از فضاهای سبز عمومی شهر است که علاوه بر دارا بودن جنبههای تفریحی و فرهنگی و زیست محیطی، جنبه خدماتدهی به مناطق مختلف شهر را نیز دارد)سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور،1380، 29(. در پارکهای عمومی سعی میشود که تمام وسایل سرگرمی و رفاهی، تقریباً برای هر گونه سلیقه، فکر و سن وجود داشته باشد. در واقع طراحان پارک چهار هدف کلی شامل؛ ایجاد فضایی به منظور بهسازی محیط، احداث فضایی برای بازی کودکان، مکانی برای آموختن و نیز گردهم آوردن افراد جامعه، را دنبال میکنند )روحانی،1389، 16(. افزایش جمعیت شهرنشینی منجر به افزایش استفاده از پارکهای شهری شده و اثرات اجتماعی و تخریب منابع آنها را به دنبال داشته است Ewert,1993,2)(. بنابراین یکی از سوالات اساسی که مدیران پارکها با آن روبرو هستند این است که چه سطحی از استفاده بازدیدکننده از پارک میتواند مورد موافقت قرار گیرد به طوری که منابع طبیعی و فرهنگی و همچنین کیفیت تجربه بازدیدکننده
پیشینه مطالعه
کاربرد حدود قابل قبول تغییر در مطالعات متعددی برای دستیابی به استانداردهای کیفی و شاخصهای مدیریتی به کار گرفته شده، اما استفاده از این روش برای حمایت از مدیریت پارکهای شهری در ایران سابقه نداشته است. در مطالعهای در امریکا تحت عنوان« شاخصها و استانداردهای کیفی در پارکهای نزدیک شهر،»918 پرسشنامه در طی دو مرحله در تابستان تکمیل شد. یافتهها نشان داد که بازدیدکنندگان قادر بودند هنجارهایی را برای ابعاد مختلف ارزیابی میزان زباله و دیوارنوشتهها با استفاده از روش تصویری تعیین کنند. دامنه قابل قبول در ارتباط با زباله بین 2/0 تا 3/9 درصد در سطح و برای دیوار نویسی 8/0 تا 8/46 درصد سطح دیوار تعیین شد Budruk & Manning, 2006, 17)(. در مطالعه دیگری در اطریش، ظرفیت برد اجتماعی پارک شهری در وینا4 با تکمیل 241 پرسشنامه تعیین شد. تعداد بازدیدکنندگان در طول پیادهراه، قرارگیری بازدیدکنندگان نسبت به هم در پیاده راه و تعداد سگهای با قلاده یا بدون قلاده همراه با افراد، از مهمترین شاخص هایی بود که در انتخاب پیادهراه برای پیادهروی توسط بازدیدکنندگان تعیین شد. تعداد قابل قبول افراد در پیادهراه تا 8 نفر به دست آمد. در این مطالعه نیز از روش تصویری استفاده شد
.(Arnberger et al., 2004, 367)
پارک به سطح غیرقابل قبولی کاهش پیدا نکند. در زمینه تفرج ،این موضوع به ظرفیت برد، برمیگردد و اغلب با استفاده از چارچوبهای مدیریت/ برنامهریزی شاخص1ـ محور قابل انجام است. این چارچوبها معمولاً شامل 1( گروهی از عواملی است که وضع مطلوب منابع طبیعی/ فرهنگی و تجربه بازدیدکننده در آینده را توصیف میکند ،2( شاخصهای کیفی مرتبط با منابع پارک و تجربه بازدیدکننده را دربرمیگیرد و 3( وضع استانداردهایی است که حداقل شرایط قابل قبول برای متغیرهای شاخص را تعریف میکند. نمونه چارچوبهای شاخص- محور شامل حدود قابل قبول تغییرات2 Stankey et al,1985,1)( و حفاظت از منبع تجربه بازدیدکننده3 Manning,2001,94; National Park Ser-)vice,1997( است. هدف این مطالعه پاسخ به این سوالها است:
– چه شاخصهای کلیدی بر رضایت بازدیدکنندگان پارکهای اصلی و مهم شهری کرج تاثیرگذار خواهند بود؟ – میزان تغییر قابل قبول این شاخصها از دیدگاه بازدیدکنندگان چه اندازه میباشد؟ با پاسخ به سوالات فوق انتظار میرود مدیران پارکها بتوانند شاخصهای کلیدی و میزان استاندارد آنها را مورد پایش قرار دهند و به این ترتیب شرایط مطلوب و قابل قبول پارک را برای استفادهکنندگان به منظور استفاده بهینه و مستمر از آن حفظ نمایند .
347207397050

چارچوب نظری تحقیق
56160006180354

طی سه دهه گذشته، چندین چارچوب مدیریتی برای پارک و تفرج در عرصههای طبیعی توسعه یافته است. نمونههای غالب این چارچوبها حدود قابل قبول تغییرات است که توسط اداره جنگل آمریکا Stankey et al,1985, 1)( پیشنهاد و به کار گرفته شد. حفاظت از منبع و تجربه بازدیدکننده که توسط اداره پارک ملی آمریکاManning,2001, 94; National Park Service,1997)( توسعه پیدا کرد، نمونه دیگری از چنین تلاشها محسوب میشود. اگرچه بین این چارچوبها و سایر چارچوبهای وابسته تفاوتهایی وجود دارد ولی اکثر آنها مبتنی بر شاخصها و استانداردهای کیفی است.(Manning,2004,560) شاخصهای کیفی، از متغیرهای مدیریتی قابل اندازهگیری و شامل سطح مطلوبی از حفاظت منبع و نوع و کیفیت تجربه تفرجی است. این شاخصها میبایستی تعیین و پشتیبانی شود.استانداردهای کیفی حداقل وضعیت قابل قبول متغیرهای شاخص میباشند. زمانی که اهداف مدیریتی و شاخصهای مرتبط با آن و استانداردهای کیفی تنظیم و محاسبه شود، شاخصها پایش و اقدامات مدیریتی به منظور حفظ استانداردهای کیفی تعیین شده اجرا میشود. یکی از اجزای بحثبرانگیز این رویکرد مدیریتی، محاسبة استانداردهای کیفی است. استانداردهای کیفی را می توان از منابع زیادی شامل ،احکام سیاسی وقانونی، سابقه تاریخی و آرای عمومی گزارش کرد Krymkowski and Manning,2009,404)(. استاندارد یعنی سطحی از اجرا که توسط معیارهای سنجش، مشخص شده باشد مانند مقدار فضای بازی که برای هر 1000 نفر جمعیت ساکن در نظر گرفته می شود )مجنونیان،1374، 25(.
نظریه هنجار5 و اندازهگیری آن )حد قابل قبول یا همان میزان استاندارد( به صورت تجربی در تحقیقاتی که وابسته به میزان حد بودند توسعه پیدا کرد.(Kim &Shelby,2005,281) چندین ووش اندازهگیری در منابع مختلف به چشم میخورد Ab-).(sher & Vask,2005,312 این روشها شامل توزیع فراوانی ، شاخصهای تمایل مرکزی، شاخصهای پراکندگی و تجزیه واریانس میباشد Shelby & Vask,1991, 175; Whittaker &) .(Shelby,1988,264 هر کدام از روشها مزایا و معایبی دارند .

نمودار 1- مراحل انجام مطالعه.
Shelby و Vask خاطر نشان کردند که انتخاب هر روش به دادههای موجود و هدف مطالعه بستگی دارد. آنها همچنین بیان کردند که پژوهشگران باید اطلاعات دقیق و کامل و در عین حال قابل استفاده برای شنوندگانی که فاقد مهارتهای آماری هستند ،تهیه نمایند. بنابراین، هیچ روش خاص و ایده آلی برای تعیین حد وجود ندارد. رویکردی که میتواند به حل این موضوع کمک کند شاید استفاده از چندین روش باشد. در برخی موارد، رویکردهای
تصویری برای اندازهگیری جمعیت در بحث تفرج به کار برده میشودBehan et al., 2001,4; Davis & Lindvall, 2000,267;) .(Mnning et al., 1996,42نمایش تصویری از وضع جمعیت، به ویژه در مناطقی با تراکم بالا مناسب است که اغلب پاسخ دهندگان نمیتوانند قضاوت دقیقی از حداکثر تعداد افراد داشته باشند Manning,1996,42)(. از فواید نمایش تصویری این است که اثرات معینی مانند سطح استفاده بیشتر توسط نمایش تصویری به جای توصیفات زبانی قابل درک است و به این ترتیب ارزیابی حد واقعی و دقیق شاخصهای مربوط به آن ممکن است Hall &) .(Roggenbuck, 2002,328; Manning et al., 1996,42 پرسش شوندگان و مدیران واقعاً با نمایشهای یکسانی از وضعیت یک مکان تفرجی مواجه هستند و بنابراین به استنباط سطوح استفاده از طریق توصیفات کلامی نیازی نیست .
روش بررسی

نقشه1- موقعیت پارک های مورد مطالعه در سطح مناطق شهرداری شهر کرج.
شهر کرج به عنوان مرکز استان جدید البرز با مساحتی بالغ بر 176 کیلومتر مربع از شهرهای بزرگ ایران محسوب میشود .این شهر در موقعیت جغرافیایی 50 درجه و 50 دقیقه و 50 ثانیه تا 51 درجه و 3 دقیقه طول شرقي و 35 درجه و 42 دقیقه تا 53 درجه و53 دقیقه و 20 ثانیه عرض شمالی واقع شده است. در مناطق 11 گانه شهرداری کرج، تعداد 185 پارک در چهار طبقه همسایگی، محلهای، ناحیهای و منطقهای وجود دارد. درصد بالایی از این پارکها در مقیاس همسایگی و کمترین آنها نیز در مقیاس منطقهای است )سازمان پارکها و فضای سبز ،1390، 12(. در این مطالعه به منظور تعیین میزان استاندارد برای شاخصهای کلیدی استفاده از پارکها از مدل حدود قابل قبول تغییر در چهار مرحله استفاده شد. نمودار 1 مراحل انجام مطالعه را به صورت خلاصه نشان می دهد. لازم به ذکر است که در مرحله اول، تمامی مسئولان و کارشناسان مسئول فضای سبز مناطق یازدهگانه مورد پرسش قرار گرفتند. تعداد افراد پرسش شونده در جامعه آماری بازدیدکنندگان پارک ها، با استفاده از یک پیش آزمون و فرمول کوکران) بیهمتا و زارع چاهوکی،1387، 96( به دست آمد. پرسشنامههای مربوط به بازدیدکنندگان در فصل اوج تفرج یعنی تابستان و در طی روزهای هفته به صورت تصادفی در پارک های مورد مطالعه در اختیار آنها قرار داده شد. این پرسشنامهها در دو مرحله توزیع شد. مرحله دوم در واقع پس از تکمیل مرحله اول و تجزیه و تحلیل دادههای آن صورت گرفت)مرحله سوم و چهارم مطالعه(. تجزیه و تحلیل دادهها برای رسیدن به اهداف مطالعه با استفاده از آمار توصیفی و تحلیلی و نرم افزار آماری spss صورت گرفت. بدین منظور از آمارههای درصد فراوانی، میانگین، میانه و مد در اولویتبندی مشکلات تفرجی از دیدگاه کارشناسان و انتخاب شاخصهای کلیدی و میزان استاندارد از دیدگاه بازدیدکنندگان استفاده شد .همچنین آزمون کروسکال والیس به منظور بالابردن دقت در تعیین شاخصهای کلیدی از دیدگاه بازدیدکنندگان و انتخاب تعدادی از پارکهای شناسایی شده در مرحله سوم مطالعه به کار گرفته شد. روایی6 پرسشنامهها با استفاده از روش اعتبار محتوا و پایایی7 آنها با محاسبه آماره آلفای کرونباخ به دستآمد )کلانتری،1387، 75 و 67(.
یافته های تحقیق

52380004992354

52200008034355

نتایج به دست آمده از تکمیل پرسشنامههای مسئولان و کارشناسان فضای سبز مناطق یازدهگانه، مورد استفاده قرار گرفت و از این نتایج تعداد 10 پارک به عنوان پارکهای مهم و اصلی در سطح شهر کرج برای انجام مراحل بعدی مطالعه شناسایی شد )نقشه1(. از نتایج دیگر این پرسشنامهها ،شناسایی و اولویتبندی مشکلات عمده تفرجی در پارکهای مورد بررسی بود که به صورت فاکتورهایی در سه زمینه مدنظر قرار گرفت. در زمینه مدیریت شامل؛ کمبود امکانات و تجهیزات پارک )کمبود آبخوری، کمبود پایههای چراغی و روشنایی، کمبود فضای چمنکاری شده، کمبود سطل زباله ،کمبود نیروی کار در پارک، کمبود نیمکت و کمبود سرویس بهداشتی( و کمبود بودجه بود. در زمینه محیط زیست شامل؛ وجود زباله در محیط پارک و در زمینه مسائل اجتماعی شامل؛ وجود افراد مزاحم، معتاد و کارتن خواب، تخریب پوشش چمنی پارک ) لگدکوبکردن در اثر راه رفتن و نشستن، سوزاندن و کندن(، تخریب و آسیب رساندن به درختان و بوته ها )شکستن شاخهها، کندن نهال و بردن آنها(، تخریب وسایل تندرستی ،تخریب شیرهای آب، کندن و بردن آنها، ازدحام جمعیت و شلوغی در پارک و دیوارنویسی ) نوشتهها و تصاویر روی دیوار( بود. همچنین در این پرسشنامهها 100 درصد مسئولان و کارشناسان، فصل تابستان را فصل اوج تفرج در پارک ها مطرح کردند و تمامی روزهای هفته به ویژه روزهای پنج شنبه ،جمعه و تعطیل و ساعت 17:00 بعد ازظهر به بعد را روزها و ساعات اوج تفرجبیان کردند.
پارکها از نظر موقعیت و نوع استفاده به پارکهای شهری )با هدف فراغتی- تفریحی و آموزش( و پارکهای برون شهری
)با هدف حفاظتی، تفرجی و آموزشی( طبقهبندی میشوند . پارکهای درون شهری با هدف فراغتی- تفریحی شامل پارکهای منطقهای، ناحیهای، محلهای، همسایگی و پارکهای جنگلی شهری میشوند )دانه کار و جلیلیان،1390، 56(. پارکهای مورد مطالعه در این طبقه قرار میگیرند، بنابراین به دلیل یکسان بودن هدف، شاخصهای یکسانی در این پارکها مورد بررسی قرار گرفت و از میان آنها شاخصهای کلیدی و میزان استاندارد برای آنها تعیین شد. شاخصها با توجه به مشکلات عمده تفرجی در پارکها و با استفاده از مرور منابع صورت گرفته به شکل شفاف در قالب پرسشنامهای در اختیار بازدیدکنندگان قرار داده شد. تعداد 358 پرسشنامه در پارکهای مورد مطالعه در تمامی روزهای هفته در بین افراد به صورت تصادفی پخش شد. این تعداد از مرحله پیش آزمون و فرمول کوکران به دست آمد .همچنین مقدار آماره آلفای کرونباخ نیز برای متغیر دیدگاه افراد در رابطه با میزان مشکلات پارک ،8/0 به دست آمد .
شاخصهای کلیدی
پاسخ به سوال تحقیق براساس نتایج به دست آمده از پرسشنامهها و دیدگاه افراد در رابطه با میزان امکانات پارک ،پوشش گیاهی و مشکلات موجود در پارکها، به دلیل اینکه در برخی از موارد ضریب تغییرات بالا و در موارد دیگر در حد منطقی بود، به جای مبنا قرار دادن میانگین از شاخص میانه در قضاوت استفاده شد و مواردی که از حد میانه بالاتر بود به عنوان شاخصهای کلیدی که نظر بازدیدکنندگان پارک را تحت تاثیر قرار داد، مورد استفاده قرار گرفت. به این ترتیب از دیدگاه افراد جامعه بررسی شده، شاخصهای؛ آلاچیق، زمین ورزش ،آبخوری، بوفه، وسایل تندرستی، سرویس بهداشتی در زمینه مسائل مدیریتی و جمعیت در پارک و وجود افراد مزاحم و معتاد در زمینه مسائل اجتماعی به عنوان شناسه یا شاخصهای کلیدی موثر بر رضایت آنها تعیین شد .
استاندارد شاخصها
شاخصهای وجود افراد مزاحم و معتاد به دلیل ماهیتی که دارند استانداردی برای آنها نمی توان تعیین کرد. اساساً وجود افراد مزاحم و معتاد عامل منفی است که حتی تعداد پایین آن رضایت بازدیدکنندگان را تحت تاثیر قرار میدهد و تمایل آنها را برای رفتن به پارک از بین می برد. همچنین برای تعیین استاندارد دو شاخص زمین ورزشی و وسایل تندرستی، وجود یا عدم وجود آنها در پارک ها مورد بررسی قرار گرفت و در پرسشنامه مرحله دوم مطرح نشد. اما در این پرسشنامه در ارتباط با آلاچیق و بوفه تعداد آنها مورد بررسی قرار گرفت ،درارتباط با سرویس بهداشتی و آبخوری فاصله استقرارافراد با آنها و همچنین برای جمعیت افراد در پارک به صورت تصویری)تصویر1( تعداد در واحد سطح بررسی شد .
پرسشنامههای مرحله دوم به تعداد 235 پرسشنامه در پنج پارک توزیع شد. انتخاب این پنج پارک براساس نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل آزمون کروسکال والیس صورت گرفت. این آزمون علاوه بر تعیین پارکها در مرحله دوم پرسشنامهها ،به منظور تعیین اختلافنظر افراد در 10 پارک مطالعه شده نیز استفاده شد. نظر افراد در ارتباط با شاخصهایی که در زمینه مدیریت و مسائل اجتماعی تعیین شد در میان پارک های مورد مطالعه دارای اختلاف معنی دار در سطح 1% بود. با توجه به اینکه امکانات موجود در پارکهای مورد مطالعه متفاوت است و در سطح یکسانی نمی باشد و همچنین تعداد بازدیدکنندگان پارکها نیز به دلیل مساحت متفاوت آنها با یکدیگر اختلاف دارد ،بنابراین میتوان نتیجه گرفت که شاخصهای تعیین شده آنهایی هستند که بر رضایت بازدیدکنندگان تاثیر گذاشته و باید میزان استانداردی برای آنها تعیین کرد.

تصویر1- نمونه ای از تصاویر استفاده شده در پرسشنامه مرحله دوم در رابطه با شاخص تعداد افراد در واحد سطح.
بر اساس میانگین رتبهای به دست آمده در این آزمون از نظر افراد، پارکهای ایران زمین، خانواده، تندرستی، چمران ،آزادگان، جهان، نبوت، پامچال، سنگی و شرافت به ترتیب بیشترین تا کمترین امکانات )آلاچیق، زمین ورزش، آبخوری ،بوفه، وسایل تندرستی، سرویس بهداشتی( را داشتند و همچنین ، پارکهای سنگی، آزادگان، ایران زمین، تندرستی، خانواده ،جهان، نبوت، چمران، پامچال و شرافت به ترتیب بیشترین تا کمترین مشکلات )جمعیت در پارک و وجود افراد مزاحم و معتاد( را داشتند. از آنجا که تعداد شاخصهای تعیین شده در زمینه مدیریتی بیشتر است و بهتر میتواند مبنای قضاوت قرار گیرد، میانگین رتبهای آنها مدنظر قرار گرفت. بنابراین پارکهایی که بیشترین امکانات را داشتند و میانگین رتبهای آنها پایینتر از 182)میانگین اعداد( بود انتخاب شدند. این پارکها شامل؛ پارکهای ایران زمین، خانواده، تندرستی، چمران و آزادگان میباشد. تعیین استاندارد در پارکهای مورد مطالعه به صورت جداگانه صورت گرفت که نتایج آن در ادامه آورده شده است. با توجه به ماهیت شاخصها در نظر گرفتن آماره مد برای میزان استاندارد آنها منطقی به نظر میرسد. اما به دلیل اینکه نسبت تغییرات در شاخصهای آبخوری، سرویس بهداشتی و تعداد افراد بالا است در مورد این شاخصها از میانه و در مورد بوفه و آلاچیق از مد استفاده شد )جدول1(.
53820001458353

بحث و جمع بندی
ارزیابی تسهیلات پارکها
آلاچیق
جدول1- میزان استاندارد شاخص های بررسی شده در پارک های منتخب.

نتایج این مطالعه نشان داد، آلاچیق یا سایه بان از جمله تسهیلاتی است که افراد بعد از نیمکت، نشستن در آن را برای استراحت کردن ترجیح میدهند. بنابراین بایستی به تعداد کافی در پارک وجود داشته باشد. با این وجود دو عامل محدودیت منابع مالی و همچنین مساحت پارک نقش بیشتری در تعیین تعداد آن دارند. استاندارد خاصی نیز در رابطه با تعداد آلاچیق در پارکهای شهری وجود ندارد با این وجود برای گردشگاههای طبیعی غیرحفاظتی این تعداد در نواحی اختصاص یافته برای خورگشت گاه 1 تا 3 آلاچیق در هکتار و برای گردشگاههای واقع در زون تفرج متمرکز مناطق تحت حفاظت 1 تا 3 آلاچیق در هر 21 هکتار ذکر شده است )میگونی ،1380، 303(. مطابق جدول 2 در پارک خانواده و چمران تعداد آلاچیقی که از نظر استفادهکنندگان با توجه به تعداد افراد برای این پارک کافی میباشد با تعداد موجود آن در پارک، اختلاف زیادی دارد. وجود فضاهای خالی در پارک خانواده امکان توسعه و افزایش تعداد آلاچیق در این پارک را فراهم میآورد. در پارک چمران نیز بر اساس بازدیدهای میدانی صورت گرفته در قسمت مرکزی پارک چندین فضای خالی دیده
میشود که برخی از قسمتها دارای سکوهایسیمانیاست .
در پارک ایران زمین تعداد آلاچیق موجود کمتر از تعداد استاندارد پیشنهاد شده توسط افراد میباشد. البته با توجه به عدم وجود فضای خالی در این پارک امکان افزایش تعداد آلاچیق در آن وجود ندارد. این موضوع را شاید بتوان از طریق افزایش تعداد نیمکت در پارک جبران نمود. در پارک آزادگان در حال حاضر آلاچیق وجود ندارد اما تعداد 11 سکوی سیمانی در آن طراحی شده است. با توجه به تعداد آلاچیقی که افراد برای این پارک اظهار داشتند میتوان استنباط نمود که با تغییر سکوهای موجود به صورت آلاچیق و احداث سر پناه، نیاز و رضایت استفادهکنندگان تامین خواهد شد. تعداد آلاچیقهای موجود در پارک تندرستی نیز از تعداد پیشنهاد شده کمتر میباشد. لازم به ذکر است که تعداد 11 آلاچیق در فاز دوم احداث این پارک در نظر گرفته شده است .بنابراین پس از تکمیل فاز دوم، تعداد آلاچیقها به تعداد قابل قبول آنها از نظر افراد خواهد رسید.
آبخوری
شاخصی که برای فاکتور آبخوری که یکی از مهمترین امکانات موجود در یک پارک شهری محسوب میشود، در نظر گرفته شد ،فاصله از آبخوری برای دسترسی راحت تر استفاده کنندگان بود. به این دلیل که محل نصب آبخوریها معمولاً در معابر پارک میباشد، جایی که اغلب نیمکت ها قرار دارند. از آنجاکه
جدول2- میزان استاندارد تعداد آلاچیق از نظر افراد.

نشستن بر روی نیمکت از ترجیحات افراد میباشد، بدون شک دسترسی راحت تر به شیرهای آبخوری برای رفع نیاز تشنگی ،مساله مهمی خواهد بود. به رغم آنکه برای تأمین و بهرهبرداری از شیرهای آب آشامیدنی در پارکها استانداری ارائه نشده است ،اما ضوابطی به الزام آور بودن تأمین آب آشامیدنی، کیفیت آب آشامیدنی و فقدان آلودگی آن، محل استقرار تاسیسات مربوطه ،نصب تابلوهای هشداردهنده )آشامیدنی و غیر آشامیدنی(، تعداد آبخوریها، با توجه به شرایط اقلیمی و جمعیت استفادهکننده و موقعیت شیرهای آب یا آبخوری اشاره نموده است )سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور،1380، 206(. در گردشگاههای طبیعی غیرحفاظتی، شیرهای آبخوری در فاصله 30 متری از هر واحد استقرار افراد )فنونی ،1380، 282( تا حداکثر 50 متر )مخدوم ،1390، 46( احداث میگردد. از دیدگاه افراد این فاصله در پارک خانواده ،20 متر، در پارک چمران 20 متر، در پارک ایران زمین ،10 متر، در پارک آزادگان ،10 متر و در پارک تندرستی نیز 10 متر میباشد )جدول1(. اختصاص دادن فضای معابر به نیمکتها، تنظیم فاصله آنها از یکدیگر، فاصله نیمکتها تا آبخوریها و فاصله آبخوریها از یکدیگر با توجه به مساحت معابر از ملزومات طراحی در پارک میباشد. البته منابع مالی نیز بایستی مورد توجه قرار گیرد .
بوفه
تعداد بوفه موجود در پارکهای خانواده، چمران، ایران زمین و آزادگان تقریباً جوابگوی نیاز افراد میباشد )جدول3(. اما در ارتباط با پارک تندرستی این کمبود کاملاً احساس میشود. وجود دستفروشها در پارک به ویژه در زمان شلوغی پارک علاوه بر ایجاد بی نظمی، موجب آزار و اذیت استفادهکنندگان میشود .بحث دیگری که در ارتباط با بوفه در پارک مطرح است، پایین بودن کیفیت و بالا بودن قیمت مواد غذایی در آنها است که از جمله مشکلات مورد اشاره توسط گردشگران بود. نظارت و بررسی بر فعالیت این مراکز از سوی بهداشت با پیگیری و نظارت شهرداری ،امری ضروری میباشد .
وسایل تندرستی
وسایل تندرستی از شاخصهای دیگری است که مانند زمین ورزش وجود یا عدم وجود آن در پارکها مورد بررسی قرار گرفت. در تمامی پارکهای مطالعه شده وسایل تندرستی با تعداد متفاوت وجود دارد. در پارک خانواده تعداد 33 دستگاه ورزشی در دو موقعیت پارک دیده میشود. البته یکی از موقعیتها در داخل زمین بازی کودکان است که به نظر میرسد محل نصب آنها در این مکان موجب ایجاد تداخل میگردد. در پارک چمران تعداد 28 وسیله در سه نقطه پارک قرار گرفتهاند که تقریباً دو موقعیت آن نزدیک به یکدیگر میباشد. با توجه به جمعیت پارک و تعداد استفادهکنندگان از این وسایل، افزایش تعداد آنها از نیازهای این پارک به حساب میآید. در پارک ایران زمین 16 دستگاه وجود دارد که در یک موقعیت نصب شدهاند. با توجه به فضاهای پارک، امکان افزایش آنها به تعداد محدود وجود دارد. در پارک تندرستی تعداد 16 دستگاه وجود دارد. مسلماً در این پارک این تعداد بایستی افزایش پیدا کند و در چند نقطه پارک قرار داده شود .در پارک آزادگان نیز 13 وسیله تندرستی نصب شده است که با توجه به مساحت و فضاهای موجود در پارک امکان افزایش آن وجود ندارد .
سرویس بهداشتی
در رابطه با این فاکتور مانند آبخوری، فاصله از آن برای دسترسی راحت تر افراد مورد بررسی قرار گرفت. به این ترتیب براساس نظر افراد، این فاصله برای پارک خانواده ،30 متر، پارک چمران ،20 متر، پارک ایران زمین ،30 متر، پارک آزادگان،20 متر و پارک تندرستی ،20 متر تعیین شد. البته علاوه بر دسترسی راحتتر به سرویس های بهداشتی مساله دیگری را بایستی در نظر گرفت و آن بوی نامطبوع میباشد. بنابراین فاصلههای ذکر شده بهتر است حداقل فاصله افراد تا سرویسهای بهداشتی باشد. استانداردهایی در این زمینه برای گردشگاههای طبیعی غیرحفاظتی ذکر شده است که حداقل فاصله را 150 متر از محل استقرار افراد در نظر میگیرد )مخدوم ،1390، 46؛ فنونی،0831، 282(. اما با توجه به محدودیت فضا در پارکهای شهری، این عدد با توجه به یافتههای این مطالعه نباید از 20 متر کمتر باشد .اما بر اساس جمعیت قابل قبول بدست آمده و استاندارد یک دستگاه سرویس بهداشتی )یک سرویس مردانه و یک سرویس زنانه( برای هر 50 نفر بازدیدکننده در روز )میگونی،1380، 303( میتوان تعداد سرویس بهداشتی مورد نیاز برای پارکها را به دست آورد و با وضعیت موجود مقایسه کرد .
با توجه به جدول 4 و بر اساس جمعیتی که از نظر
استفادهکنندگان قابل تحمل میباشد، تعداد سرویس بهداشتی مورد نیاز برای پارک خانواده از تعداد موجود آن کمتر است و در نتیجه میتواند پاسخگوی این تعداد باشد. در پارک چمران این تعداد بیشتر است. اگر فرض را بر این بگیریم که با افزایش تسهیلات و امکانات پارک، جمعیت پارک را به حد قابل تحمل استفاده کنندگان برسانیم، بنابراین تعداد سرویس های بهداشتی موجود آن تامین کننده نیاز افراد نخواهد بود و بایستی به تعداد
جدول3- میزان استاندارد تعداد بوفه از نظر افراد.

جدول4- میزان استاندارد تعداد سرویس های بهداشتی بر اساس تراکم قابل قبول در پارک های مورد مطالعه.

محاسبه شده افزایش یابد. در پارک ایران زمین نیز همین مساله صادق است. پارک آزادگان تعداد موجود تقریباً با تعداد مورد نیاز همخوانی دارد و در مورد پارک تندرستی، یک سرویس 62 چشمه ای در حال احداث است که با توجه به تعداد مورد نیاز برای این پارک کافی به نظر می رسد. به طور کلی افزایش تعداد سرویسهای بهداشتی و تعیین تعداد چشمههای آن علاوه بر موارد فوق به منابع مالی که در اختیار مدیر پارک قرار دارد و همچنین فضای مناسب در پارک بستگی دارد .
جمعیت در پارک
بررسی شلوغی و ازدحام پارک یکی از فاکتورهای اجتماعی است که از طریق پرسش تصویری به افراد مورد سنجش قرار گرفت. شاخص مورد ارزیابی، جمعیت و در واقع تراکم قابل قبول از دید استفاده کنندگان بود. به این منظور تصاویر متفاوتی با تراکم های مشخص در اختیار افراد قرار داده شد تا تصویر ارجح خود را انتخاب نمایند. بر اساس جدول 5 تراکم قابل قبول یا در واقع جمعیتی که برای استفاده کنندگان قابل تحمل است با توجه به تصویری که در پرسشنامهها آمده بود از حداقل 603 نفر در هکتار در پارک های خانواده، آزادگان و تندرستی تا حداکثر 0211 نفر در هکتار در پارک های چمران و ایران زمین نوسان دارد .
تحلیل شاخص های کلیدی پارک ها
پارک خانواده
پارک خانواده وسعتی برابر با 131266 متر مربع دارد .مطابق نتایج این مطالعه، این پارک از تراکم قابل قبول 306 نفر در هکتار برخوردار است. برای تعیین جمعیت قابل قبول ابتدا لازم است عرصههای غیر قابل حضور برای گردشگر ) عرصههای گلگاری، چمنکاری، آب نماها، تأسیسات مدیریتی( از وسعت منطقه کسر و مساحت باقی مانده) 04/87202 مترمربع( محاسبه شود. براین اساس این پارک ظرفیت پذیرش 1223 نفر گردشگر را دارد )جدول 5(. براساس وسعت معابر و پیاده راهها) 8217/9 مترمربع( و تراکم قابل قبول، حداکثر 594 نفر از مراجعهکنندگان میتوانند در پیاده راههای پارک حضور یابند. همچنین با توجه به طول پیاده راههای پارک) 4109 متر( و متوسط فاصله نیمکتها در حاشیه معابر) 25 متر(، درحال حاضر 120 نیمکت موجود ظرفیت پذیرش 360 نفر را دارد ،با این وجود معابر این پارک ظرفیت پذیرش 44 نیمکت )با ظرفیت 132 نفر( را خواهد داشت. لذا با توجه به حداکثر قابل قبول گردشگر در معابر و حداکثر تعداد قابل قبول نیمکت) 461 دستگاه(، با احداث 44 نیمکت جدید، میان افراد حاضر در معابر و نیمکتها تناسب برقرار خواهد شد. پارک خانواده دارای 3 دستگاه آلاچیق است که با توجه به ظرفیت پیشبینی شده 4 نفر برای هر آلاچیق، در حال حاضر 12 نفر ظرفیت پذیرش گردشگر در آلاچیقهای یادشده وجود دارد. نتایج این مطالعه با اتکا به نظر گردشگران، ظرفیت قابل قبول آلاچیق را برابر با 02 دستگاه نشان داد )جدول 2(، بنابراین امکان استقرار 17 دستگاه آلاچیق )با ظرفیت پذیرش 68 نفر( در پارک خانواده وجود دارد و با توجه به وسعت زمینهای بایر موجود در این پارک) 572 متر مربع( در صورت لزوم به استقرار آن، پارک با محدودیت فضا مواجه نیست. در حال حاضر 2 زمین بازی مجموعاً به وسعت 3996 متر مربع در پارک خانواده وجود دارد و با توجه به اینکه وسعت پیش بینی شده برای هر گردشگر در زمین بازی برابر با 10 متر مربع )گشتاسب میگونی ،1380، 303( در نظر گرفته می شود، زمینهای بازی موجود پذیرای 400 نفر است .بنابراین با توجه به ظرفیت پذیرش تسهیلات موجود در پارک خانواده )جدول 5(، برابر با 772 نفر، ضروری است با احداث 44 دستگاه نیمکت و 17 دستگاه آلاچیق، برای 200 نفر ظرفیت سازی شود، به این ترتیب اختلاف تعداد قابل قبول افراد مراجعه کننده به پارک) 1223 نفر( از ظرفیتهای استقرار مکانی پارک پس از استقرار تسهیلات جدید) 972 نفر( تنها حدود 20% بیشتر است که رقم قابل قبولی محسوب می شود. بدیهی است این افراد به صورت گردشی در پارک جابجا می شوند .
پارک چمران
54360004650353

41043967121654

پارک چمران وسعتی برابر با 336515 متر مربع دارد. مطابق نتایج این مطالعه این پارک از تراکم قابل قبول 1120 نفر در هکتار برخوردار است. مساحت قابل برنامه ریزی در این پارک 87385 مترمربع محاسبه شد. براین اساس این پارک ظرفیت پذیرش درجای 9787 نفر گردشگر را دارد )جدول 5(. براساس وسعت معابر و پیاده راهها) 51390 مترمربع( و تراکم قابل قبول ،حداکثر 5755 نفر از مراجعهکنندگان میتوانند در پیاده راههای پارک حضور یابند. درحال حاضر 248 نیمکت موجود در پارک ظرفیت پذیرش 744 نفر را دارد که با توجه به طول پیاده راههای پارک) 25695 متر( و متوسط فاصله نیمکتها در حاشیه معابر 25) متر(، این پارک ظرفیت پذیرش 780 نیمکت )با ظرفیت 0432 نفر( را دارد. در پارک چمران در حال حاضر آلاچیق احداث نشده است. نتایج این مطالعه با اتکا به نظر گردشگران، ظرفیت قابل قبول آلاچیق را برابر با 20 دستگاه نشان داد )جدول 2(، بنابراین امکان استقرار 80 نفر از افراد در آنها وجود دارد. وجود فضاهای باز و استفاده نشده در پارک، امکان احداث آلاچیقها را فراهم میآورد. در حال حاضر 2 زمین بازی مجموعاً به وسعت 03802 متر مربع در پارک چمران وجود دارد و با توجه به وسعت پیشبینی شده برای هر گردشگر در زمین بازی، زمینهای بازی موجود پذیرای 2083 نفر است. بنابراین با توجه به ظرفیت پذیرش تسهیلات موجود در پارک چمران )جدول 5(، برابر با 2827 نفر، ضروری است با احداث 780 دستگاه نیمکت و 02 دستگاه آلاچیق، برای 2420 نفر ظرفیت سازی شود، به این ترتیب اختلاف تعداد قابل قبول افراد مراجعه کننده به پارک) 9787 نفر( از ظرفیتهای استقرار مکانی پارک پس از استقرار تسهیلات جدید 5247) نفر( حدود 54% بیشتر است که نیاز به برنامهریزی دارند .با در نظر گرفتن 20 درصد جمعیت به صورت گردشی) 7591 نفر(، باقیمانده افراد) 2583 نفر( را می توان با احداث 272 نیمکت در 6804 متر طول معابر بایر و احداث 17670 متر مربع زمین ورزشی )تعداد زمین ها بستگی به موقعیت فضاهای خالی در پارک دارد( توزیع نمود .
پارک ایران زمین
پارک ایران زمین وسعتی برابر با 36 هزار متر مربع دارد.
مطابق نتایج این مطالعه این پارک از تراکم قابل قبول 1120 نفر در هکتار برخوردار است. مساحت قابل برنامهریزی در این پارک 10627 مترمربع محاسبه شد. براین اساس، این پارک ظرفیت پذیرش 1190 نفر گردشگر به طور هم زمان را دارد )جدول 5(. براساس وسعت معابر و پیاده راهها) 8000 مترمربع( و تراکم قابل قبول، حداکثر 896 نفر از مراجعه کنندگان می-توانند در پیاده راههای پارک حضور یابند. درحال حاضر 38 نیمکت موجود در پارک ظرفیت پذیرش 249 نفر را دارد که با توجه به طول پیاده راههای پارک) 4000 متر( و متوسط فاصله نیمکتها، این پارک ظرفیت پذیرش 77 نیمکت )با ظرفیت 132 نفر( را دارد. در پارک ایران زمین در حال حاضر تعداد 5 آلاچیق احداث شده است. نتایج این مطالعه با اتکا به نظر گردشگران ،ظرفیت قابل قبول آلاچیق را برابر با 20 دستگاه نشان داد )جدول 2(، بنابراین امکان استقرار 80 نفر از افراد در آنها وجود دارد اما عدم وجود فضا برای احداث آلاچیق جدید، این جمعیت را از برنامهریزی خارج میکند. در حال حاضر 2 زمین بازی مجموعاً به وسعت 654 متر مربع در پارک ایران زمین وجود دارد و با توجه به وسعت پیش بینی شده برای هر گردشگر در زمین بازی، زمینهای بازی موجود پذیرای 65 نفر است. بنابراین با توجه به ظرفیت پذیرش تسهیلات موجود در پارک ایران زمین )جدول 5(، برابر با 334 نفر، ضروری است با احداث 77 دستگاه نیمکت، برای 231 نفر ظرفیتسازی شود، به این ترتیب اختلاف تعداد قابل قبول افراد مراجعه کننده به پارک) 1190 نفر( از ظرفیتهای استقرار مکانی پارک پس از استقرار تسهیلات جدید 565) نفر( حدود 52% بیشتر است که نیاز به برنامهریزی دارند .با در نظر گرفتن 20 درصد جمعیت به صورت گردشی) 832 نفر(، باقیمانده افراد 387 نفر خواهد بود. در حال حاضر فضای خالی به وسعت 907 متر مربع در پارک وجود دارد که کاربری قبلی آن زمین بازی کودکان بوده و کاربری جدیدی مشابه آن در نظر گرفته شده است. علاوه بر این، فضای خالی دیگری با کاربری رفاهی- فرهنگی در فاز دوم احداث پارک به وسعت 1800 متر مربع نیز پیش بینی شده است. بنابراین با توجه به این فضاها، برای افراد باقیمانده میتوان برنامهریزی نمود .
پارک آزادگان
پارک آزادگان وسعتی برابر با 6367 متر مربع دارد. مطابق نتایج این مطالعه این پارک از تراکم قابل قبول 603 نفر در هکتار برخوردار است. مساحت قابل برنامهریزی در این پارک 4581/75مترمربع محاسبه شد. براین اساس این پارک ظرفیت پذیرش 276 نفر گردشگر را دارد )جدول 5(. براساس وسعت معابر و پیاده راهها) 3950 مترمربع( و تراکم قابل قبول، حداکثر 238 نفر از مراجعهکنندگان میتوانند در پیاده راههای پارک حضور یابند .درحال حاضر 37 نیمکت موجود در پارک ظرفیت پذیرش 111 نفر را دارد که با توجه به طول پیاده راههای پارک) 1975 متر( و متوسط فاصله نیمکتها، این پارک ظرفیت پذیرش 42 نیمکت )با ظرفیت 126 نفر( را دارد. در پارک آزادگان در حال حاضر تعداد 11 سکوی سیمانی وجود دارد. نتایج این مطالعه با اتکا به نظر گردشگران، ظرفیت قابل قبول آلاچیق را برابر با 10 دستگاه نشان داد )جدول 2(. با توجه به اینکه تمایل افراد برای احداث آلاچیق بیشتر از سکوی سیمانی است. می توان با ایجاد سرپناه برای سکوها تغییراتی را ایجاد نمود. بنابراین امکان استقرار 44 نفر از افراد در آنها وجود دارد. در حال حاضر یک زمین بازی به وسعت 300 متر مربع در پارک آزادگان وجود دارد و با توجه به وسعت پیش بینی شده برای هر گردشگر در زمین بازی، زمین بازی موجود گنجایش 30 نفر را دارد. لذا با توجه به حداکثر قابل قبول گردشگر در پارک) 277 نفر(، ظرفیت نیمکتهای موجود)111 نفر( ،ظرفیت قابل پذیرش سکوها)44 نفر(، ظرفیت گردشگر زمینبازی 30) نفر( و در نظرگرفتن 20% جمعیت مراجعه کننده پارک به صورت گردشی) 56 نفر( تنها نیاز به احداث 12 دستگاه نیمکت )با ظرفیت 36 نفر( است .
پارک تندرستی
پارک تندرستی وسعتی برابر با 61 هزار متر مربع دارد.
جدول5- بررسی شاخص جمعیت در پارک های مورد مطالعه

نتیجه

مطابق نتایج این مطالعه، این پارک از تراکم قابل قبول 603 نفر در هکتار برخوردار است. مساحت قابل برنامه ریزی در این پارک 20679 مترمربع محاسبه شد. براین اساس این پارک ظرفیت پذیرش 1246 نفر گردشگر را دارد )جدول 5(. براساس وسعت معابر و پیاده راهها) 15712 مترمربع( و تراکم قابل قبول ،حداکثر 947 نفر از مراجعهکنندگان میتوانند در پیاده راههای پارک حضور یابند. درحال حاضر 118 نیمکت موجود در پارک ظرفیت پذیرش 354 نفر را دارد که با توجه به طول پیاده راههای پارک) 7856 متر( و متوسط فاصله نیمکتها، این پارک ظرفیت )بالقوه( پذیرش 196 نیمکت )با ظرفیت 588 نفر( را دارد. در پارک تندرستی در حال حاضر تعداد 10 آلاچیق با ظرفیت 04 نفر وجود دارد. نتایج این مطالعه با اتکا به نظر گردشگران ،ظرفیت قابل قبول آلاچیق را برابر با 20 دستگاه با ظرفیت 08 نفر نشان داد )جدول 2(. استقرار آلاچیقهای باقیمانده در فاز دوم احداث این پارک در نظر گرفته شده است. در حال حاضر 3 زمین بازی به وسعت 4587 متر مربع در پارک تندرستی وجود دارد و با توجه به وسعت پیشبینی شده برای هر گردشگر در زمین بازی، زمین بازی موجود گنجایش 458 نفر را دارد .ظرفیت تسهیلات این پارک در حال حاضر 852 نفر )براساس نیمکتها، آلاچیق و زمین بازی موجود(، است که با درنظر گرفتن 20% جمعیت مراجعهکننده پارک به صورت گردشی) 189 نفر( تنها نیاز است برای 145 نفر تسهیلات تدارک دیده شود. این تسهیلات از طریق احداث 10 دستگاه آلاچیق )با مجموع ظرفیت 40 نفر( و 35 دستگاه نیمکت )با ظرفیت 105 نفر( قابل دستیابی است. با توجه به وسعت زمینهای قابل برنامهریزی، احداث تسهیلات یادشده، با محدودیتی مواجه نیست.
-37252876317

پارک ها به عنوان یکی از انواع فضاهای سبز عمومی دارای عملکرد غالب اجتماعی هستند که اقشار مختلف مردم به منظور تامین نیازهای فراغتی خود آنها را محلی مناسب مییابند. از آنجا که اصلیترین هدف در پارکهای شهری تفرج محسوب میشود، رسیدن به این هدف روشهای مدیریتی متناسب با آن را میطلبد. در واقع با بهکارگیری این روشها به دنبال حفظ کمیت و کیفیت تفرج، رضایت تفرجکنندگان )بازدیدکنندگان پارک( و کسب تجربه مطلوب تفرجی آنها را نیز به همراه خواهد داشت. برخی از این روشهای مدیریتی، شاخص- محور هستند که از جمله آنها می توان به چارچوب مدیریتی حدود قابل قبول تغییرات اشاره کرد. در طی فرآیند گام به گام این روش ، شاخصهایی که تاثیر بیشتری بر رضایت بازدیدکنندگان دارند ،به عنوان شاخصهای کلیدی تعیین میشوند. این شاخصها در ارتباط با تفرج میباشند و تغییرات آنها بایستی مورد پایش مدیران قرار گیرد. به این منظور با استفاده از نظرات بازدیدکنندگان، حد قابل قبولی برای تغییرات شاخصها تعیین میشود به گونهای که خروج از میزان قابل قبول تعیین شده ،رضایت افراد و کیفیت تجربه آنها را تحت تاثیر قرار داده و در نهایت تفرج که هدف اصلی پارک است را دچار اختلال میسازد .تعیین استاندارد برای شاخصهای کلیدی تفرج در پارکهای اصلی و مهم شهر کرج با استفاده از چارچوب حدود قابل قبول تغییرات در این مطالعه انجام شد و میزان استاندارد شاخصها تعیین گردید. این استانداردها در واقع حدودی هستند که از نظر بازدیدکنندگان قابل قبول میباشند و ممکن است شرایط موجود پارک با آنها همخوانی نداشته باشد. بنابراین با مقایسه آنها با شرایط موجود پارک میتوان به مطلوبیت شرایط یا عدم مطلوبیت پیبرد و براساس آن برنامههای پایش و اقدامات مدیریتی لازم را تهیه و اجرا نمود.
پی نوشت ها
Indicator.
Limits of Acceptable Changes.
Visitor Experience and Resources Protection.
Vienna.
Norm.
Validity.
Reliability.
فهرست منابع
بی همتا، محمد رضا و محمد علی زارع چاهوکی) 7831(، اصول آمار در علوم منابع طبیعی ،دانشگاه تهران، تهران.
دانه کار، افشین و منا عزیزی جلیلیان)1390(، دیباچه ای بر انواع پارکها و طبقه بندی آنها .ماهنامه تحلیلی، خبری و آموزشی سبز جامگان ،سال پنجم، شماره 42، صص35-75.
روحانی، غزاله)9831(. طراحی باغ و احداث فضای سبز، چاپ چهارم ،انتشارات فرهنگ جامع، تهران.
سازمان پارک ها و فضای سبز شهر کرج) 0931(، گزارش نقشههای پایه و فضاهای سبز شهر کرج ،دانشگاه تهران، اداره کل نظارت و پژوهشهای کاربردی.
سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور) 0831(، ضوابط طراحی فضای سبز شهری ،معاونت امور فنی، دفتر امور فنی و تدوین معیارها، تهران.
سعیدنیا، احمد)3831(، طراحی فضاها و مبلمان شهری ،سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور، تهران.
حکمتی، جمشید)1731(، طراحی باغ و پارک ،فرهنگ جامع، تهران.
کلانتری، خلیل) 7831(، پردازش و تحلیل داده ها در تحقیقات اجتماعی- اقتصادی با استفاده از نرم افزار spss ،چاپ سوم، انتشارات فرهنگ صبا، تهران.
گشتاسب میگونی، حمید) 0831(، فرآیند طراحی در پارک های جنگلی و مناطق تحت حفاظت ،مجموعه مقالات همایش های آموزشی و پژوهشی فضای سبز شهر تهران)جلد1(، سازمان پارک ها و فضای سبز شهر تهران، تهران.
فنونی، هیلدا)0831(، استانداردها و مدل های فیزیکی در طراحی مناطق تفرجی پارکهای جنگلی ،مجموعه مقالات همایش های آموزشی و پژوهشی فضای سبز شهر. تهران)جلد2(، سازمان پارک ها و فضای سبز شهر تهران، تهران.
مجنونیان، هنریک)4731(، مباحثی پیرامون، پارک ها، فضای سبز و تفرجگاه ها ،سازمان پارک ها و فضای سبز شهر تهران، تهران.
مخدوم، مجید)0931(، طراحی و مهندسی پارک های ملی و جنگلی ،مرکز نشر دانشگاهی، تهران .
Absher, J., & Vaske, J. (2005), An ipsative approach to norm crystallization, Proceedings of the 2004 Northeastern Recreation Research Symposium, Comp. Ed.
K. Bricker, 310-314. USDA Forest Service General Technical Report-NE- 326. Newton Square, PA: U.S.
Department of Agriculture, Forest Service, Northeastern Research Station.
Arnberger, A., Haider,W.&Muhar, A.(2004), Social Carrying Capacity of an Urban Park in Vienna, Working Papers of the Finnish Forest Research Institute 2,360-368.
Behan, J.R., Richards, M.T. & Lee, M.E.( 2001), Effects of tour jeeps in a wildland setting on non-motorized recreationist benefits, Journal of Park and Recreation Administration,19(2): 1–19.
Budruk, M & Manning, R. (2006), Indicators and Standards of Quality at an Urban-Proximate Park: Litter and Graffiti at Boston Harbor Islands National Recreation Area, Journal of Park and Recreation Administration, 24(3)1-238.
Davis, J.B. & Lindvall, M.( 2000), Standards of quality for river use within the Fort Niobrara Wilderness Area,In: Cole, D., McCool, S.F., Borrie, W.T. & O`Loughlin, J. (eds). Wilderness visitors, experience, and visitor management. Proceedings RMRS-P-15-Vol-4. Ogden, UT. USDA Forest Service, Rocky Mountain Research Station. p. 265–273.
Ewert, A. (1993), The wild-land urban interface: Introduction and overview, Journal of Leisure Research, 25 (1): 1-5.
Hall, T.E. & Roggenbuck, J.W. (2002), Response format effects in questions about norms: Implications for the reliability and validity of the normative approach, Leisure Sciences 24: 325–337.
Kim, S., & Shelby, B. (2005), Developing standards for trail conditions using image capture technology, Leisure Sciences, 27: 279-295.
Krymkowski, D.H., Manning, E.M.& Valliere, W.A. (2009), Norm Crystallization: M easurement and C omparative Analysis, Leisure Sciences, 31: 403–416.
Manning, R.E., Lime, D.W., Freimund, W.A. & Pitt, D.G. (1996), Crowding norms at frontcountry sites: A visual approach to setting standards of quality, Leisure Sciences, 18: 39–59.
Manning, R.E. (2001), Visitor Experience and Resource Protection: A Framework for Managing the Carrying Capacity of National Parks, Journal of Park and Recreation Administration, 19 (1): 93-108.
Manning, R. E., & Freimund, W. A. (2004), Use of visual research methods to measure standards of quality for parks and outdoor recreation, Journal of Leisure Research, 36 (4):557-579.
National Park Service (1997), VERP: The



قیمت: تومان

دسته بندی : معماری و شهرسازی

پاسخ دهید