صفحات 49 – 60
نشریه هنرهای زیبا – معماری و شهرسازی دوره 17 شماره3 پاییز 1391
91279011650

تحلیل عوامل موثر بر الگوی رشد کالبدی شهرهای بزرگ ایران*
نمونه مطالعه: الگوی رشد کالبدی شهر رشت

حمید ماجدی1، اسفندیار زبردست2،ب هاره مجربی کرمانی**3
دانشیار دانشکدههنرو معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
استاد دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده هنرو معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات،، تهران، ایران.
)تاریخ دریافت مقاله: 20/1/91، تاریخ پذیرش نهایی: 15/7/91(چکیده
رشد شهری و عوامل محرك آن موضوعات مهمی در تحلیل مطالعات شهری کنونی به شمار می رود. هدف این مقاله ،شناخت عوامل موثر بر رشد شهری، کمّی کردن وابستگی بین رشد و عوامل محرك آن و تحلیل الگوی رشد بر اساس تغییرات کاربری زمین تاریخی برای شهر رشت می باشد، با این فرض که رشد شهر رشت تحت تاثیر عوامل محرك خاص و الگوهای مشخص محلی است. در این راستا، با مروری بر مفاهیم نظری مرتبط با عوامل موثر بر رشد شهری، سنجه های کمّی برای رشد شهری تدوین شد، تا به عنوان چارچوب مناسب برای بررسی عوامل موثر بر رشد شهر رشت مورد استفاده قرار گیرد. سپس با رویکرد نمونه سازی رگرسیون لاجیستیک دو دسته از عوامل موثر بر رشد شهر رشت معرفی گردید: 1( عوامل با تاثیر مثبت بر رشد شهری: شیب )بر حسب درصد(، فاصله از نزدیکترین محل تجاری، وجود زمینهای کشاورزی و بایر و مناطق دارای تراکم جمعیتی کم 2( عوامل با تاثیر منفی بر رشد شهری: فاصله از راههای اصلی و بین شهری، فاصله از مناطق مسکونی، فاصله از مراکز صنعتی ،وجود مناطق دارای پوشش جنگلی و مناطق با قیمت زمین بالا .
واژه های کلیدی
رشد شهری، عوامل محرك رشد، نمونه سازی فضایی، رشت.

*این مقاله برگرفته از رساله دکتری نگارنده سوم با عنوان «تحلیل الگوی توسعه کالبدی شهرهای بزرگ ایران» است که با راهنمایی نگارنده اول و مشاوره نگارنده دوم در دانشکده هنرو معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات در دست اقدام است .
.E-mail: mojarabik@yahoo.com ،021 نویسنده مسئول: تلفکس: 88641791ـ **
270788209649

3480788209649

مقدمه
در طی دهههای گذشته، رشد شهری در ایران به دلیل مهاجرت توده وسیعی از جمعیت به شهرها، روند شتابندهای داشته است. با توجه به جمعیت شهری کشور در سال 1385، میزان شهرنشینی در این سال برابر 46/68 درصد بوده که در مقایسه با سالهای 1365و 1375، یک روند افزایشی را نشان میدهد .براساس آمار سازمان ملل در سال 2011، درصد جمعیت ساکن در مناطق شهری ایران در سال 2020 به 6/70 درصد و در سال 2050 به 2/78 درصد خواهد رسید )United Nations, 2011(، که بیانگر ادامه این روند در سالهای آتی میباشد. در روند ذکر شده احتمالاً شهرهای بزرگ نیز با سرعت بیشتری در حال رشد می باشند و در این میان شهر رشت یکی از شهرهایی است که دستخوش رشد فیزیکی سریع شده است.
اگرچه رشد شهری پدیده ای مرسوم است اما الگوها و عوامل محرک آن، نسبتاً نامعلوم و مبهم است و همیشه لازم است عوامل وابسته به هر نمونه مشخص شود که این مسئله براساس مطالعات تجربي، مطالعه ادبیات موضوع و مشورت با آگاهان محلي انجام پذیر است .
با توجه به منحصر به فرد بودن عوامل موثر بر رشد شهری در هر نمونه مورد مطالعه و عدم تمرکز تحقیقات پیشین بر تحلیل قیاسی عوامل محرک رشد با سایر مطالعات، هدف این مقاله ،تعیین مهمترین عوامل رشد در شهرهای بزرگ ایران )نمونه مورد
مروری بر مفاهیم نظری و تجربی
مرتبط با عوامل موثر بر رشد شهری
در چندین مطالعه ثابت شده که مجموعه عوامل جامعی که بتواند فرایند رشد شهري را شرح دهد وجود ندارد زیرا هر نمونة مورد مطالعه منحصر به فرد است )Dubovyk, 2010; Huang et
al, 2009;Cheng, Masser, 2003; Hu,lo, 2006; Verburg et al, 2004; Poelmans, Rompaey ,2009(. علاوه بر این، متغیرهایي که گسترش سکونتگاه ها را تحت تاثیر قرار مي دهند، لزوماً آنهایي نیستند که گسترش مناطق تجاري و صنعتي را تحت تاثیر قرار مي دهند )Braimoh et al, 2006(.
عوامل متعددی در این زمینه شناخته شده است)جدول1( و براي طبقه بندي عوامل موثر بر رشد شهري رویکردهای متفاوتی وجوددارد:
برخی محققین مانند هوانگ و دابوویک عوامل را به سه دسته:
ویژگي سایت )محل(4، خصوصیات مجاورت5، خصوصیات همسایگي6 تقسیم میکنند )Dubovyk, 2010; Huang et al,
2009,379-3.( برخی دیگر همانند چنگ و مسر، عوامل را براساس طبیعت آنها به فضایي مانند شیب و فاصله از راههای اصلي وغیرفضایي مانند نژاد و سی استهای فضایی )Cheng, مطالعه شهر رشت(، با استفاده از رویکرد الگو سازی1 از طریق مقایسه نقاط افتراق و اشتراک با سایر نمونه ها و ایجاد زمینه مناسب برای درک پیچیدگی رشد شهری جهت ساماندهی به این پدیده است.
2707883398651

در راستای هدف ذکر شده، ابتدا با مروری بر مفاهیم نظری و تجربی مرتبط با عوامل موثر بر رشد شهری، یک مدل2 مفهومی برای شناخت رشد شهری و پیچیدگیهای آن ارائه می شود و تاثیر عوامل مختلف )مثبت و منفی( بر رشد شهری شناسایی میگردد؛ سپس سنجه های کمّی و قابل اندازهگیری برای رشد شهری تدوین می شود، تا بهعنوان چارچوب مناسب برای بررسی عوامل موثر بر رشد شهر رشت مورد استفاده قرار گیرد. بخش دوم، به مطالعه موردی شهر رشت می پردازد و روششناسی تحقیقی مقاله را بیان میکند. در بخش سوم ،متغیرهای رشد شهر رشت معرفی می شوند و بر الگوسازی فضایی رشد شهری با استفاده از روش رگرسیون لاجستیک3 و بررسی تاثیر عوامل موثر بر رشد شهری، تمرکز می شود .در بخش نهایی، به تحلیل و مقایسه عوامل محرک در رشد شهر رشت با سایر مطالعات پرداخته میشود و استنباطها ی مربوط به اهمیت بررسی شهر رشت برای شناخت عوامل محرک رشد شهری در روند رو به رشد شهرهای ایران در اختیار قرار داده می شود و نتیجه گیریهای لازم انجام می شود.
Masser, 2003, 199-217(. یا به مانند هو و سایت چیپینگ، به متغیرهاي اجتماعي، اقتصادي و زیست – کالبدی7 طبقه بندی میکنند )Hu, lo, 2006, 667-688; Sietchiping, 2005).وربورگ و همکاران، پنج نوع عامل تعیین کننده که ميتوان براي توصیف الگوهاي فضایي تغییر کاربري اراضي استفاده کرد را شناسایي ک ردهاند: عوامل زیست – کالبدی، اجتماعی، اقتصادي ،سیاست هاي فضایي، فعل و انفعالات فضایي و وی ژگيهاي محلي )همسایگي(، که بر اساس هر دو عامل طبیعت و عملکرد آنها در قالب می باشد. انتخاب عواملی که در این تحلیل استفاده شده اند، غالباً بر مبناي تئوريهاي تخصصي مختلف و درک قبلي از ووندهاي اصلي در تغییر کاربري اراضي انجام شده است )Ver-
.)burg et al., 2004, 667-690
40679996606352

پلمنز و رومپئی، پنج عامل را تشریح می کنند: 1- عوامل بیوفیزیکي مثل شیب که مي تواند بر مطلوبیت موقعیت یک نوع خاص کاربري اراضي تاثیرگذار باشد و غالباً در قالب هاي تغییر کاربري اراضي که در مناطق روستایي تغییرات ارضي را پی شبیني مي کنند در نظر گرفته مي شوند )در نمونه سازي شهري نیزگاهي اوقات متغیرهاي زیست – کالبدی در نظر گرفته مي شوند. چرا که ممکن است با میزان مطلوبیت و قیمت قسمتي از ساخت و ساز شهري همبستگي داشته باشند( ،2- عوامل اجتماعي که مي توانند به واسطه شاخصهاي ساده
جدول 1- طبقه بندي عوامل موثر بر رشد شهري در رویکردهای متفاوت.

ماخذ: )تنظیم بر اساس
Dubovyk, 2010 ; Hu , Lo 2007; Batisani, Yarnal, 2009 ; Huang et al.,2009 ; Shamsuddin, Yaakup,2007 ; Shen et al.,2007 ; Luo, Dennis,
2009 ; Wu , Yeh , 1997 ; Cheng , Masser ,2003 ; Xie et al., 2009 ; Poelmans,VanRompaey,2009 ; Hagort et al.,2008 ; Jeffery Allen , kanglu ,2003 ; Braimoh et al.,2006 ;Cetin, Demirel ,2010; Fang et al.,2005; Yin et al .,2005; Barredo et al.,2003;Sliuzas, 2004 ;Si-
)etchiping,2005; White,Engelen, 2000 ;Verburg, 2004

39239995212651

همچون تراکم جمعیت و یا ساخت نژادي و درآمد متوسط افراد در مدلهاي رشد شهري گنجانده شوند ،3- عوامل اقتصادي که اغلب به واسطه شاخصهاي قابل دسترسي ساده همچون فاصله از مرکز شهر، فاصله از شبکه جاده ها و فاصله از منابع آبي در نظر گرفته مي شود و این متغیرها مي توانند به عنوان متغیر جایگزین براي دسترسي کاری و اشتغال محسوب شوند ،4- سی استهاي فضایي که در سطح ملي و منطقهاي به طور گستردهاي توسعه شهري را تحت کنترل قرار مي دهند به خصوص سیاست هایي که مناطق حفاظت شده و داراي ذخایر ارضي و یا مناطق تخصیص داده شده را طراحی می کنند ،5 – تعاملات بین همسای گيهاي انواع ک اربريها )Poelmans & Rompaey, 2009, 17-27)، مانند در نظر گرفتن نسبت زمین شهري در همسایگي هر سلول به عنوان عامل توصیفي در قالبهاي رگرسیون لاجیستیک و در نظر گرفتن مستقیم تعاملات همسایگي با استفاده از تکنی کهاي روش خودکار سلولي8 در قالب اسلوس9 که توسط کلارک10 و همکاران در سال 1997جهت پیش بیني گسترش شهري در شهرهاي امریکاي شمالي به کار رفته است .
مدل مفهومی برای تحلیل رشد شهری
رشد شهری یک نظام پیچیده است، که شامل ابعاد فیزیکی ،اقتصادی، اجتماعی و محیطی می باشد. به این منظور برای شناخت رشد شهری و پیچیدگیهای آن، ابتدا یک مدل مفهومی )تصویر1( ارائه و سپس با الگوسازی شهری پیوند داده می شود.

تصویر1- مدل مفهومی تحلیل رشد شهری.
ماخذ:Cheng,2003,18)( رشد شهری در دوره زمانی خاصی اتفاق می افتد و این سیر تکاملی به سه نظام در ابعاد فضایی وابسته است: 1( نظام شهری گسترش یافته مثل شبکه راهها، مراکز تجاری و غیره 2( نظام بومشناسانه و کالبد )قابل گسترش( شامل آبها، جنگل، زمینهای کشاورزی و غیره 3( نظام شهري برنامه ریزي شده در طرحهای جامع، تفصیلی و غیره. از نظر چنگ، الگوي رشد شهري مي تواند از دو دیدگاه بررسی شود: در نظام رشد شهري به تنهایي، و یا به عنوان قسمتي از نظام بزرگ تر. دیدگاه اول فقط شامل واحدهاي گسترش یافته جدید و دیدگاه دوم شامل نه فقط رشد شهري بلکه سه نظام دیگر)نظام شهری گسترش یافته، نظام بوم شناسانه و کالبد و نظام برنامه ریزی فضایی شهری( می شود .الگو در دیدگاه اول یک متغیري است زیرا بر آرایش منطقي در میان واحدهاي گسترش یافته جدید تمرکز دارد. در نظام بزرگ تر، عناصر دربرگیرنده موجودیت فضایي وابسته که از سه نظام دیگر برمي آید، ایجاد واحدهاي گسترش یافته جدید را تحریک ميکند یا مانع ایجاد آنها مي شود. اینها مي تواند: رودخانه، منابع آبي، خطوط راه آهن، شیب، مراکز خرید، شبکه راهها و غیره باشد )Cheng,2003,20(.
در این مقاله، تمرکز اصلی بر دیدگاه دوم و تحلیل رشد شهری در ارتباط با سه نظام یاد شده است. در این میان مهمترین مساله ،شناخت عوامل اصلی در رشد شهری و درک رابطه میان این عوامل و رشد شهری می باشد.
چارچوب نظری برای تحلیل

در این بخش، سعی شده است تا با بررسی مطالعات و تجربیات گوناگون، تاثیر عوامل مختلف )مثبت و منفی( بر رشد شهری شناسایی گردد و سنجههای کمّی و قابل اندازه گیری برای رشد شهری تدوین شود، تا به عنوان چارچوب مناسب برای بررسی عوامل موثر بر رشد شهری رشت استفاده شود.
بررسی مطالعات انجام شده)جداول 1و2(، نشان دهنده رویکردهای مختلف در تحلیل رشد شهری، انتخاب عوامل متفاوت و نتایج مختلف در این زمینه است که این موضوع به دلیل بسترهای متفاوت کالبدی، اقتصادی و اجتماعی در شهرهای گوناگون می باشد. به این ترتیب، انتخاب هر کدام از دسته عوامل به تنهایی ممکن است به غفلت از سایر ابعاد موضوع منجر شود و یا تناسبی با شرایط شهر رشت نداشته باشد. لذا از مجموع شاخص های مطالعه شده ،14 شاخص قابل اندازه گیری با توجه به در دسترس بودن داده های شهر رشت و قابل تعمیم برای مقایسه با عوامل رشد سایر شهرهای بزرگ، به ترتیب زیر انتخاب شده اند:
رشد شهری)متغیر وابسته( )با ارزش 1براي تغییر غیر شهري به شهری و ارزش صفر براي غیر آن( و متغیرهای مستقل شامل:
1( ویژگیهای فیزیکی و خصوصیات ویژه محل: شیب )برحسب درصد( 2(مشخصات مرتبط با مجاورت )دسترسی به زیر ساخت/ امکانات و مراکز اصلی(: فاصله از سلول به نزدیکترین راهها، فاصله از سلول به نزدیکترین مناطق مسکونی، فاصله از سلول به نزدیکترین محل تجاری و فاصله از سلول به نزدیکترین مراکز صنعتی3( شرایط داخلی شامل شرایط تحمیلی مناطق کشاورزی، مناطق جنگلی و زمینهای بایر 4( عوامل اقتصادی اجتماعی شامل: تراکم جمعیتی )بالا/ متوسط/ پایین( و قیمت زمین.
جدول2- سنجه های کمی و قابل اندازه گیری برای رشد شهری.

ماخذ: ) تنظیم بر اساس
Hu , Lo 2007; Batisani, Yarnal, 2009 ; Huang et al.,2009 ; Shamsuddin, Yaakup,2007 ; Shen et al.,2007 ; Luo, Dennis, 2009 ; Wu ,
Yeh , 1997 ; Cheng , Masser ,2003 ;Xie et al.,2009 ;Poelmans,VanRompaey,2009 ;Hagort et al.,2008 ; Jeffery Allen ,kanglu ,2003 ); Braimoh et al.,2006 ; Cetin, Demirel ,2010; Fang et al.,2005; Yin et al. ,2005; Barredo et al.,2003
56206911482355

45450005469354

روش شناسی
روند تحقیق در این مقاله به سه مرحله کلی تقسیم می شود: بررسی الگوی فضایی زمانی رشد شهری، الگوسازی فضایی رشد شهری با استفاده از مدل رگرسیون لاجستیک و بررسی تاثیر عوامل موثر بر رشد شهری .
اولین قدم، بررسی الگوی فضایی رشد شهر رشت در طی سالهای قبل تا 1385 با استفاده از داده های موجود و در دسترس می باشد که بر تحلیل داده ها و اطلاعات مکانی بر گرفته از طرحهای جامع از حیث مسائل اقتصادی، اجتماعی و کالبدی متکی است.
دومین مرحله بر الگوسازی مدل رگرسیون لاجیستیک براساس عوامل مشخص تمرکز میکند که عوامل موثر بر رشد شهری با توجه به مرور متون مرتبط با موضوع و مطالعه دیدگاههای نظری مختلف و نیز شناخت شهر رشت در مرحله اول از روش فرا تحلیل و قیاسی در جدول3 گردآوری شده است و نهایتاً مرحله سوم به تشریح تاثیرات عوامل موثر و تعیین نیروهای محرک اصلی رشد شهر رشت می پردازد و به تحلیل و مقایسه نتایج برگرفته از نمونه مورد مطالعه با نتایج مطالعات دیگر ختم می شود.
بررسی و شناخت شهر رشت
شهر رشت مرکز شهرستان رشت و استان گیلان و بزرگترین شهر نزدیک به دریاي مازندران در ایران است .گسترش این شهر از دوره صفویه شروع شده است و اولین مرحله پیدایش شهر را میتوان در ناحیه بازار فعلی جستجو نمود که به تدریج، کشتزارهای اطراف شهر نیز بهصورت محله های بعدی درآمدند. در دوره کریم خان زند، به سبب بازرگانی شهرت فراوان پیدا کرد و دارای چندین محله گردید و در اواسط دوره قاجاریه، برنامه های عمرانی بسیاری در شهر اجرا شد و بافت مسکونی گسترش یافت. پس از تسلط رضاخان با احداث چند خیابان جدید، بازار به حاشیه خیابانها کشیده شد و ساختارهای مسکونی در اطراف خیابان ها احداث شد و در کنار آنها محلات جدید بهوجود آمد. در فاصله سالهای 1304 تا 1327 شمسی گسترش شهر بیشتر در امتداد خیابانهای جدیدالاحداث بود و در این مسیرها کارخانجات متعددی ساخته شد. از سال 1327 تا 1335 گسترش شهر بیشتر به سمت جنوب، جنوب شرقی و جنوب غربی بود. از 1335 تا 1350 گسترش در حد شرقی متوقف و به جهات شمال شرقی و غربی متمایل گشت. از1350 تا 1357 گسترش شهر در جهات شمال و شمال غربی محسوس تر است که ایجاد مجموعه مسکونی گلسار در شمال شهر در این جهت بود. از 1357 تا 1366 گسترش شهر بیشتر در جهات غرب، شرق و شمال شرقی بوده است و احداث جاده کمربندی که جاده های بندرانزلی، لاهیجان، تهران و فومن را به یکدیگر اتصال می دهد از مهمترین عناصر گسترش شهر به حساب می آید. تصویر2 رشد شهر رشت را در سالهای 1305تا 1365 نشان ميدهد .شهر داراي یک هسته مرکزي و گسترش شهر در امتداد راههاي شعاعي منتهي به آن است ) مهندسین مشاور ایران آمایش ،
1369،2-2 تا10-2(.

تصویر2- روند رشد رشت در سال های 1365-1305.
ماخذ: )مهندسین مشاور ایران آمایش ،1369، 12-2(

تصویر3- رشد شهردر سال 1384 .
ماخذ: )مهندسین مشاور طرح و کاوش ، 1384، 17(
در بررسی جریان گسترش شهر در طرحهای جامع در پایان دوره طرح اول ،5/19درصد سطح شهر ساخته نشده باقی مانده و گسترشهایپراکنده تقریباً از تمام جهات به وقوع پیوسته است )مهندسین مشاور طرح و کاوش،1384، 8(، همچنین در بررسی سومین طرح جامع در سال 1384، مساحت شهر، همانطور که در تصویر3 نشان داده شده، با احتساب ساخت و سازهای بلافصل اطراف و بدون احتساب اراضی کشاورزی اطراف آن، حدود 7500 هکتار بوده است )مهندسین مشاور طرح و کاوش ،1384،
45360005838353

4( و گسترش شهر بخصوص در محدودههاي شمال شرقي ،شمال غربي و شمال، انجام شده و به صورت درون تهي و پر حاشیه است و روستاهاي اطراف، در حال پیوستن به شهر هستند )مهندسین مشاور طرح و کاوش ،1384(. بررسی تحولات در حیطه جمعیت نیز نشان میدهد که جمعیت شهر رشت طی دوره 1335 تا 1385 با رشدی معادل 31/3 درصد در سال افزایش یافته است. این نرخ رشد، بسیار بیشتر از نرخ رشد طبیعی جمعیت میباشد که تنها عامل توجیه کننده چنین نرخ رشدی ،مهاجرپذیری شهر و در کنار آن، ادغام روستاهای اطراف، طی دورههای مختلف در محدوده شهر میباشد )مهندسین مشاور طرح و کاوش ،1384، 23(.
به طور کلی گرایش گسترش شهر، مبتني بر الگوی رشد چند هستهاي است که بازار هستة متمرکز اولیه استقرار مراکز اداري و تجاري شهر را تشکیل داده، گلسار هسته مدرن تجاري ـ خدماتي شهر، جاده تهران مرکز توسعه فعالی تهاي صنعتي ،تولیدي و خدماتي و نقاطي در اطراف کمربندي و نیز در بخش مرکزي محل استقرار فعالی تهاي خدماتي است و بههمین ترتیب در اطراف جاده لاکان گرای شهاي جدید به توسعه سک ونتگاهها و مراکز استقرار مجتمعهاي مسکوني وجود دارد. همچنین گسترش سریع شهر، در امتداد جادههاي برون شهری آنچنان است که شکل شهر را به دای رهاي با شعاعهاي رونده متعدد در جهات شمالي، جنوبي، شرقي و غربي بدل کرده است )مهندسین مشاور طرح و کاوش ،1384(.
رویکرد الگو سازی رگرسیون لاجستیک فضایي

تصویر4- متغیر وابستهy: رشد شهری از 1373تا 1384.
ماخذ: )پردازش های مقاله براساس نقشه های آماده سازی شده در سیستم اطلاعات جغرافیایی17 توسط سازمان نقشه برداری ایران، مربوط به عکسهای هوایی سال 1373 و نقشه های برگرفته از طرح جامع شهررشت،1384(
روشهاي تحلیلي آماري مثل رگرسیون چند متغیره و رگرسیون لاجیستیک هنوز به طور وسیعي در الگوسازي استفاده ميشود. همانند یک سیستما قتصاديا جتماعيپیچیده، پدیدة رشد
شهري معمولاً فرض نرمال را دنبال نمي کندو عوامل تاثیرگذار بر آن بیشتر مخلوطي از متغیرهاي پیوسته و مطلق مي باشد. فرم عمومي رگرسیون لاجیستیک به این ترتیب بیان مي شود:

جایي که xm. .. و 1x متغیرهاي توصیفي ،Y معادلة ترکیبي خطي از متغیرهاي توصیفي نشان دهندة وابستگي خطي )معادلة 1(. عوامل bm و .. .1b ضرائب رگرسیون که تخمین زده ميشود و P به معناي احتمال وقوع یک واحد جدید مثل: تغییر از روستا به شهر می باشد. در معادلة2،Y به عنوان) logit)p نشان داده شده است. در رگرسیون لاجیستیک، مقدار احتمال ميتواند معادلة غیر خطي از متغیرهاي توصیفي باشد )معادلة3(، این یک معادلة اکیدا افزایشي است و احتمال P با مقدار Y افزایش ميیابد و ضرایب رًگًرسیون bm و .. .1b بر مشارکت هر کدام از متغیرهاي توصیفي در مقدار احتمال P دلالت دارند .
علامت مثبت به این معني است که متغیر توصیفي به افزایش احتمال تغییر کمک مي کند و علامت منفي تاثیر مخالف را معني مي دهد. روش احتمالي یک روش تخمیني چندمتغیری در امتحان کردن شدت وابستگي و اهمیت عوامل )متغیرهاي توصیفي( است.
رگرسیون لاجیستیک باید به احتمالات فضایي مثل وابستگي فضایي نیز توجه کند. عدم در نظر گرفتن این موضوعات به تخمین عوامل غیر معتبر یا تخمی نهاي ناکافي و نتایج غلط در خصوص آزمون فرضیهها منجر مي شود.)Irwin and geoghegan, 2001, 7-24)
46035001725354

آماده سازی دادهها و تحلیل رگرسیون لاجستیک

541885365116

داده های نمونه سازی فضایی رگرسیون لاجیستیک، نقشههای رستری رشد فضایی شهری رشت )متغیر وابسته Y( )تصویر 4 ( و شاخصههایی هستند که نشانگر متغیرهای مستقل)xi( میباشند )تصاویر 5-16( و در ارتباط با یکدیگر تحلیل شده اند. برای فراهم کردن داده ها، از نقشه های آماده سازی شده در سیستم اطلاعات جغرافیایی12 توسط سازمان نقشه برداری ایران در سال 1373 با عنوان دوره اول و نقشههای برگرفته از طرح جامع شهر رشت در سال 1384 به عنوان دوره دوم استفاده شده است. متغیر های مستقل مدل به نرم افزار 9.3 Arc Gis منتقل شده اند تا با توجه به نوع عامل مکانی، تابع مورد نظر به آنها اعمال شود. تمام
دادههای ورودی دارایاندازه فضایی13 واندازه سلولی14 یکسان )30*30 متر( میباشند و نسبت به نظام تصویر UTM در ناحیه
39 درجه شمالی و بیضوی مبنای WGS84 ثبت هندسی شده است. اطلاعات به ترتیب به کلاسهای کاربری اراضی مختلف جهت ورودی مدل و مناطق شهری و غیرشهری جهت خروجی مدل طبقه بندی شده اند و نوع نقشههای شاخصهها، دودویی15 )وجود شاخصه با 1 نشان داده می شود و عدم وجود آن با 0( یا پیوسته16 است.
17777952500

.
دارند

شهری

رشد

.

دارند

شهری

رشد

کلیه لایهها در فرمت شبکه سلولی ذخیره شده اند که مقادیر سلولها در هر ناحیه نشان دهنده تمایل آن پیکسل جهت رشد شهری است سپس مقادیر سلولها با تقسیم بر مقادیر حداکثر هر لایه سلولی به محدوده 0و 1 منتقل شده اند. اعدادی که در هر لایه سلولی به عدد 1 نزدیکتر هستند، تمایل بیشتری برای روش رگرسیون لاجیستیک با استفاده از نرم افزارهایMATLAB, SPSS برای تحلیل عوامل موثر بر رشد رشت به کار برده شده است. قبل از اجرای مدل، وابستگي فضایي میان متغیرهای مستقل با به کارگیری شاخص VIF بررسی گردیده است )جدول3(.

)
کمتر

مقادیر

بیانگر

کمتر

رنگی

درجه
(
جمعیتی

تراکم
)
کمتر

مقادیر

بیانگر

کمتر

رنگی
درجه
(
شیب



قیمت: تومان

دسته بندی : معماری و شهرسازی

پاسخ دهید