صفحات 6۹ -۸۲6۹نشریه هنرهای زیبا – معماری و شهرسازی دوره ۱۸

شماره۲ تابستان ۱۳۹۲
108900011654

ارتقای تعامل کودک با مکان در
فضای باز مجتمعهای مسکونی*
موردپژوهی سه گونۀ فضای باز مسکونی در شهر تبریز

مینو قره بگلو**1، علیرضا عینی فر2، عباسعلی ایزدی3
۱ استادیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.
۲ استاد دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
۳ استادیار دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
)تاریخ دریافت مقاله: ۳۰/۱/۹۲، تاریخ پذیرش نهایی: ۸/4/۹۲(
چکیده
با توجه به غلبۀ استفاده از فضاهای باز جمعی بجای فضاهای باز خصوصی خانه های تک خانواری در شهرهای بزرگ ایران، هدف این پژوهش جست وجوی چارچوبی منعطف برای تبیین چگونگی تعامل کودک با مکان در محیط های مسکونی است. پرسش اساسی این است که برای «ارتقای تعامل کودک با مکان» در فضای باز مجتمعهای مسکونی، با چه چارچوبی مولفه های محیط کالبدی)عینی( و محیط روانشناختی)ذهنی( در تعادل قرار می گیرند؟ برای پاسخ به این پرسش، با مرور سابقۀ موضوع رفتار تعاملی کودکان و پژوهشهای مکان، مفاهیم و نظریههای مرتبط تحلیل شد. برای تدقیق چارچوب تحلیلی پیشنهادی، معیارها و شاخصهای استخراج شده، با استفاده از روش تحقیق ترکیبی، در پنج مجتمع مسکونی منتخب شهر تبریز، در قالب سه گونۀ خطی، پرا کنده و محیطی بر مبنای نمونه گیری هدفمند تحلیل شدند .نتایج آزمون نشان داد که همبستگی میان مولفه های محیطی و مولفه های تعاملی در مکانهای مطلوب دو گونه خطی و پرا کنده، الگویی نسبتاً یکسان و در گونه محیطی الگویی متفاوت دارند. این همبستگی در مکان های نامطلوب همه گونه ها، تابع الگویی یکسان بود. درنتیجه، در فضای باز مجتمعهای مسکونی، با برقراری تعادل میان مولفههای کالبدی و روانشناختی، تعامل کودکان با محیط زندگی روزمره بهبود یافته و به تبع آن بستر تعامل کودک با مکان در فضای باز مجتمع های مسکونی ارتقا مییابد.
واژههای کلیدی
مکان، کودک، تعامل، فضای باز، مجتمعهای مسکونی.

* این مقاله برگرفته از رساله دوره دکتری معماری نگارنده اول تحت عنوان “ارتقا تعامل کودک با مکان در فضای باز مجتمعهای مسکونی “است که با راهنمایی نگارنده دوم و مشاوره نگارنده سوم در بهمن ۱۳۹۱ در دانشگاه تهران دفاع گردیده است.
.E-mail: minoo.gharehbeiglu@gmail.com ،۰4۱۱-5۳۳۹۲۰۰ :نویسنده مسئول: تلفن: ۰۹۱44۱۱۱۹4۰، نمابر **

مقدمه

در جوامع معاصر، خانه، مدرسه و فضاهای شهری برای آموزش و اجتماع ی ش دن ک ودکان، واحده ای اجتماعی مهمی محس وب میش وند. ب ا توجه به اینکه خانه و محیط مس کونی زمینه یا بس تر مناسب رشد طبیعی کودکان را فراهم میکنند، فضاهای باز مسکونی باید پاسخگوی نیازهای و فعالیتهای کودکان با خواستهها و سبكهای متنوع زندگی باشند .کودکان برای اولین بار در فضاهای باز مسکونی فض ای جمع ی را تجربه میکنند و با گروه همس الان و بزرگس الان به تعاملات اجتماعی میپردازند. با این پیش فرض، تعاملات اجتماعی در فضای باز مجتمعهای مسکونی، زمینهای موثر و کارآمد در فراهم آوردن ام کان ب ازی و فعالیتهای ی در راس تای رش د و ش ک لگیری ش خصیت ک ودکان و افزایـش توانائیه ا و قابلیته ای آنهاس ت.
4469992071853

در س ال های اخی ر تغیی ر نگرانکنن دهای در ع ادات روزان ه ک ودکان مش اهده میش ود .ک ودکان در ب ازی و فعالیته ای آزاد در فضاه ای ب از و فضاه ای عموم ی کمتر ش رکت می کنن د و ا کثر اوق ات خ ود را درخان ه ،کلاس ه ای فوق برنام ه و تح ت نظ ارت مس تقیم والدیـن س پری می کنن د. در بس یاری از ش هر ها تداخل رفت و آمدهای سـواره و پیاده و امنیت محیط، اس تفادۀ مستقل ک ودکان از محی ط را دش وار می س ازد. درب ارۀ حض ور کم رن گ ک ودکان در مح لات و فضاهای باز مس کونی، مطالع ات متعددی ص ورت پذیرفت ه اس ت )Prezza et al., 2005,438(، ول ی بیش تر مطالعات ی ک ه در ای ن باره انج ام ش ده، مبتنی بر جنب ه اجتماعیع دم حضور کودك در فضاهای مس کونی اس ت و مطالع ات اندکیدر م ورد نق ش کودکان در تغییر ش رایط درك فضا و محیط پیرامون ص ورت پذیرفت ه اس ت )Blinkert, 2004,100(. ای ن تحولات بحث ت ازهای ب ا عن وان « دوران کودک ی م درن» را درپ ی داش ته اس ت )Jones, 2002,18(. درس الهای اخی ر، جنبشهای ی ب رای توج ه ب ه آس ایش ک ودکان در محیطهای زندگ ی روزمره ش کل گرفته که منج ر ب ه پیدای ش نظریهه ای متع ددی ب رای جس تجوی ام کان س ازگاری محی ط زندگ ی روزم ره ب رای حض ور ک ودکان ش ده اس ت )Chawl & Heft, 2002, 202(. هرچن د ک ه بحثهای زیادی در مورد مسئله قابل تامل کودك و شرایط سکونت جدید مطرح شده است ،ول ی به نظر میرس د که مس ئله اصل ی، انفصال و نگاه ی جزءنگر به مفه وم دوران کودکی و ش رایط س کونتی شهرنش ینی جدید اس ت.
جس تجوی چگونگ ی حض ور ک ودك در محیطهای مس کونی ش هرهای معاص ر، ریش ه در نگاه ی یکپارچ ه و ک لنگ ر ب ه محی ط زندگ ی دارد. ب ه ای ن ترتی ب نباید به پیون د دوباره ک ودك و محیط پیرام ون، نگاه ی آرمانی و دس تنیافتنی داش ت، بلک ه باید به آن بهمنزل ۀ جریان ی اجتماع ی نگریس ت ک ه براس اس آن، حض ور در محیط مسکونی، علاوه بر ایجاد حس مفید و موثربودن در کودکان ،به تعمیق آموختههای دوران مدرسه منجر شود .
طرح موضوع
از بُعد نظری، این تحقیق مجالی برای بازاندیش ی و ارائه نظریۀ ح س م کان در مطالعات ک ودکان در فضاهای باز مس کونی اس ت .ب ا مطالعه س ابقه موضوع، در بح ث حضور ک ودکان در محیطهای مس کونی، عوامل متعددی چون تداخل رفت و آمد س واره و پیاده ، مقی اس، تناس ب فعالی ت بدن ی ک ودك ب ا نح وه طراح ی محیط و مش ارکت در طراح ی جزءنگ ر محیط مش اهده میش ود که حکایت از کاس تی نظ ری در ن گاه جام ع و مان ع ب ه مفه وم هویت م کان در حوزه مطالعات محیطی کودکان در فضاهای مسکونی است. از بُعد کاربردی، ضرورت این تحقیق به ضعف اقدامات صورتپذیرفته برای متناسبسـازی محی ط برای ک ودکان در ای ران باز میگردد. بررس ی اجمال ی برنامهه ای متناسبس ازی محی ط ب رای کودکان، نش ان میدهـد ک ه اغلب آنها، به دلیل ش ناخت محدود از سرش ت در هم تنیده مسائل محیطی، با موضوع محیط متناسب کودکان برخوردی ابتدای ی داش تهاند. بنابراین، تغیی ر رویکرد این برنامهه ا از مواجهه صوری با موضوع متناسبس ازی، نظیر اسـتفاده از رنگهای شاد یا اس تفاده از تصاویر کارتونی، به س مت رویکردی یکپارچه و ک لنگر در فرآیند متناس ب سازی محیط برای حضورپذیری کودکان، احساس میشود. این تغییر رویکرد، انجام پژوهشی را ایجاب میکند که در آن کاربس ت رویکرد یکپارچه و ک لنگر، تعامل کودك و مکان را در فضای باز مجتمع مس کونی، برای ایجاد ارتب اط عمیق توام با حس تعلق و دلبستگی به محیط مورد کنکاش قرار دهد .
برای محدودکردن تحقیق از س ن و قشر اجتماعی به عنوان دو عامل مهم تعاملات محیطی در دوران کودکی استفاده شده است .انتخاب سنین مخاطبین بر مبنای زمان آموزش رسمی یعنی از سن 6 س الگی )ش روع تخیل و کنجکاوی( تا ۱۲ س الگی )دوران پر جنب و ج وش نوجوان ی( ص ورت گرفت ه اس ت. در مباح ث روانشناس ی رش د، از ای ن س نین بهعن وان «دوران کودک ی میان ی»۱ ن ام ب رده میش ود. این دوران بهعنوان سن «کودکان دبستانی» نیز شناخته میشود. در این سنین، کودکان در حال یادگیری و آموزش و کسب اطلاعات از محیط پیرامون خود هس تند و آش کارا حسها و علائق خ ود را به م کان و فعالیتهای مرتبط با آن، اب راز میکنند. ا گر چه جمعیت ایران نس بتاً از لحاظ فرهنگ، مذه ب و ارزشها همگون هستند ولی نگرشها نس بت به کودکان در بین گروههای متفاوت درآم دی، حت ی در یک ش هر واحد نی ز بهطرز چش مگیری متفاوت اس ت. این تحقیق به کودکان خانوادههای قش ر متوس ط در ش هر تبریز محدود ش ده اس ت. علت این انتخاب این اس ت که کودکان متعلق به اقشار پردرآمد، در مقایسه با کودکان متعلق به اقشار کم درآمدتر، وابس تگی کمتری به محیط نزدیک به خانه دارند. امکان اس تفادۀ اقش ار پردرآمد از امکانات تفریحی و اوقاتفراغت خارج از مجموعههای مسکونی بیشتر است. محیط زندگی اقشار کم درآمدجامعه نیز به دلیل وضعیت فرهنگی و ش رایط مک انهای سکونتی آنها ،معیارهای مورد نیاز این تحقیق را برآورده نمیکند.
ب رای فراه مآوری زمین ۀ ارتق ای تعام ل ک ودک ب ا م کان در فض ای ب از مجتمع ه ای مس کونی، ب ر اس اس اه داف تحقی ق ،می توان پرسش های زیر را طرح کرد.
چ ه مولفهه ای محیط ی در فض ای ب از مجتمع ه ای مسکونی ، امکان ارتقای تعامل کودك با مکان را فراهم می آورند؟ • مولفهه ای محیط ی در فض ای ب از مجتمعهای مس کونی ،چگونه و به چه میزان در ارتقاء تعامل کودك با مکان سهیم هستند؟
برای پاسخگویی به این پرسشها، ساختار تحقیق با طرح دو فرضیه زیر آغاز می شود:
مولفه ه ای محیط ی عینی)کالب دی( و ذهنی)غیر کالبدی( در فض ای ب از مجتمعه ای مس ک ونی، در کن ار هم ام کان ارتقای تعامل کودك با مکان را فراهم میآورند .
مولفهه ای عینی)کالب دی( در فض ای ب از مجتمع ه ای مس کونی نسبت به مولفههای ذهنی)غیرکالبدی( امکان ارتقای تعامل کودك با مکان را بیشتر فراهم میآورند.
پیشینۀ نظری موضوع
در پیش ینۀ نظ ری موض وع، مفاهیم ی چ ون رفت ار تعامل ی کودکان، تعامل کودکان با محیط و طراحی فضای باز مجتمع های مس کونی قابل بررس ی اس ت. در مورد اول تمرکز مطال ب بر رابطۀ تعامل ی ک ودکان و گروه ه ای همس الان اس ت، در حالیک ه م ورد دوم تعام ل ک ودکان ب ا محی ط زندگ ی روزم ره را م ورد نظ ر دارد .در مفه وم س وم، ج دا از رفتار تعامل ی بین ف ردی و تعامل کودک ب ا محی ط زندگ ی، چگونگی طراحی فض ای باز مس کونی و عناصر تشکیل دهندۀ آن موضوع بحث است .
ال ف. رفت ار تعامل ی کودکان. ب ا مرور مناب ع متع دد در رفتار تعاملـی کـودکان )Hinde, 1976,13; Hartrup, 1991, 2-3 ; Doll,
1996,171-172( ک ه در چارچ وب نظ ری تحقی ق در م ورد نح وۀ عملیاتیک ردن تعاری ف برگرفته از رفتار تعامل ی کودکان )جدول ۲( توضیح داده خواهد ش د، دربارۀ تعامل و دوس تی کودکان، از یک دسته بندی شش عنصری استفاده شده است .
عاطف ه و توج ه متقاب ل: اولی ن معی ار تعام ل و دوس تی ک ودکان، عاطف ه و توج ه متقاب ل اس ت ک ه بهواس طه آن ه ر فرد مس ئولیت خ ود را در قب ال توجه به دوس ت خود از طریق نش ان دادن مراقبت از وی آشکار می سازد)Hinde, 1976,13(.
علای ق و فعالیته ای مش ترک: س رمایهگذاری زمان ی ک ودکان ب رای س رگرم ش دن، یکدیگ ر را نش ان میدهن د. لازم ه برق رای دوس تی های دوران کودک ی )بوی ژه اوای ل دوران کودکی( راحت ی برق رای ارتب اط اس ت. معم ولاً ک ودکان از طری ق ب ازی با یکدیگر دوس ت می ش وند. ادامه ارتباط به بسط تعامل و دوستی

به موقعیتها و علایقی بجز بازی نیز میش ود. انجام فعالیت هایمش ترک هرچند ک ه مهمتری ن مولفه الگوی دوس تی نیس ت، ولییک ی از مهم تری ن بخش ه ای این الگو محس وب میش ود )Doll,
.)1996,171-172; Hartrup, 1991, 2-3
تعه د: هدف دوس تی متقاب ل، ادامۀ تعام ل در طول زمان اس ت )Hartrup, 1991, 2-3(. تعه د متقاب ل، ارتق ای ارتب اط و تعام لات بی ن دوس تان را در پ ی دارد. ای ن تعه د منج ر ب ه درک عمیقت ر ب ر پای ه تج ارب ش خصی ش ده و در نهای ت ب ه یکدل ی و اعتماد بین کودکان ختم میشود )Doll, 1996,171-172(.
وف اداری: ه دف دوس تی متقاب ل، حف ظ علایـق و مناف ع
.)Hinde, 1976,13(متقابل است
درک متقابل: بهواسطه آن هریک از طرفین در درک خاص طرف مقابل نقش ایفا میکنند)Hartrup, 1991, 2-3(. تحقیقات حا کی از این اس ت که بیش از ۳۰% کودکان س نین دبس تان درک متقابل و وفاداری را بهعنوان مشخصههای تعامل و دوستی بین خود عنوان کردهان د. حف ظ و ارتق ای صمیمیت بی ن دوس تان از طریق حفظ اس رار و رازه ای مش ترک میس ر میش ود )Doll, 1996,171-172(.
برابری: طرفین در ادامه تعامل و دوستی با قدرت برابر نقش ایف ا میکنن د )Hinde, 1976,13(. این بُعد از دوس تی، نش انگر این است که چگونه دوستان قادرند، تعهد متقابل و انتظارات از یکدیگر را در ح دی متع ادل نگ ه دارنـد. این تع ادل مانع از تبدی ل ارتباط دوس تان به شکل غالب – مغلوب میش ود. امکان برقرای تعادل و برابری در تعامل و دوستی از طریق آزادی برای برقراری ارتباط و ابراز عقاید بدون ترس از دیگران میسر میشود )Doll, 1996,171-172(. ب. تعام ل کودکان با محیط. مطالع ات انجام گرفته در مورد اولویته ای محیطی ک ودکان ب ه دو گروه «دوست داش تنی های ک ودکان در فضاه ای کالب دی» و «چیزهای ی ک ه دوس ت ندارند ی ا باعث ترس آنها میش ود»، تقس یم ش ده اند. هرچن د که اغلب مطالعات بر جنبه های مثبت محیطهای طراحی شده یا طبیعی تمرک ز داش تهاند، ول ی ب رای درک تصوی ر کاملی از مکان مناس ب ب رای ک ودکان، آ گاه ی از مکان های ی که ک ودکان دوس ت ندارند ی ا حتی از آنها میترس ند نیز حائز اهمیت اسـت. ای ن مکان ها نیز ج زء واقعیت های دنیای کودکان هس تند. اولین گروه پژوهش ها ب ر مکان های ی تمرک ز دارن د ک ه بیش تر توس ط ک ودکان اس تفاده میش وند یا مکان هایی که کودکان در مصاحبهها بهعنوان مکان جذاب ذکر می کنند. نتایج تحقیق حا کی از فهرستی از مک انهای مطلوب برای کودکان است که شامل تنوع گسترده ای از 5۲ گونۀ متفاوت از مکان ها است که برحسب اولویت طبقه بندی شده اند .برخـی از آنها عبارتند از؛ مکان هایی پُر از فعالیت)Francis, 1987(؛ مکان هایی که در آنها تعامل با سایر کودکان و بزرگسالان امک انپذیر باش د )Muscovitch, 1980(؛ مکان های ی ب ا تن وع و قابلی ت فـراوان)Zerner, 1977,23(؛ مکان ه ای دارای عناص ر طبیع ی و بکـر)Alexander, 1967,416-418; Francis, 1987; Hart, 1979(؛ مکان های ی ایمـن، صمیم ی، محص ور و مخف ی و حتـی در برخی موارد مک انهایی هیجان انگیز و خطرناك )Zerner, 1977, 23-27(.

نکته مش ترک در همه مطالعات صورت پذیرفته این است که تفاوتهـای س نی در ارزیاب ی و کارب رد مکان ه ا در بین ک ودکان و نوجوانان، متناس ب با افزایش س ن تغییر میکند. در یک تحقیق ک ه بـر روی ک ودکان ۸ ت ا ۱6 س اله در ی ک منطق ه مس کونی برای آشنایی با رشد اولویت مکانی آنها انجام گرفت، این نتیجه حاصل ش د ک ه کودکان کم س ن و س التر مکان ه ا را براس اس قابلیتها انتخ اب می کنن د، در حالی ک ه ک ودکان بزرگ ت ر تمای ل داش تند مکان هـا را ب ه خاط ر ویژگیه ای ش ناختی خود و ی ا خصوصیات زیباشناختی انتخاب کنند )Moore,1986(. در مطالعه ای دیگر در مورد خاطرات بزرگس الان درباره فضاهای مه م دوره کودک ی، این نتیجه حاصل شد که تقریباً تمامی بزرگسالان محیط های بیرونی را که بدون وسـاطت بزرگسالان تجربه می کردند، به عنوان فضایی مطل وب ذک ر کردند. در مطالعه ای دیگر، ب ا چندین کودك۱۰ تا ۱۲ س اله مصاحب ه شـد و اینگونه مش خص ش د ک ه مکان ه ای آرام و خل وت ب رای تفک ر، ب ه ان دازه برخ ی از جاذبهه ا و قابلیت های آش کار، ب رای ک ودکان اهمی ت دارد. ای ن مطالع ه همچنی ن ب ر ای ن نکت ه تا کید داش ت که چیزی ک ه کودکان بی ش از همه از آن بیزارند، توهین به نظراتشـان در خصوص محیط است )Woolley et al., 1999, 292-295(. ابزارهای اس تفاده شده در این مطالعه ،نقش هنگاری ش ناختی، یادداش ت برداری، مش اهده مس تقیم و غیرمسـتقیم ،کن دوکاو محیط ی و مهارت های مس یریابی اس ت .ضع ف ا کثریت این روشه ا نادیده گرفتن نگرش ها و احساس ات کودکان است درحالی که احساسات، باورها، نگرش ها و ارزش های کودکان عامل تاثیرگذار بر رفتار آنها تلقی می شود )Patton, 2001(.
از دیگ ر مفاهی م مط رح در تعام ل کودک ب ا محی ط پیرامون ، موضوعهایـی چون مکان بازی آزاد اس ت کـه از دو جنبۀ؛ طبیعت و ارزش آن در رشـد شـناختی و فیزیکی کودکان )2002 , Chawla( و تعادل بین نظم و بینظمـی)Blinkert , 2004,104-106; Bjorklid,
نمودار 1- شاخصهای محیطی GUIC بر مبنای ارزیابی کودکان 15-10 ساله .

)Chawla , 2002( :ماخذ
1982( قاب ل بررس ی اس ت. همچنی ن ب ا تفک ر در خاط رات دوران کودک ی، بیاختی ار فض ای ک وچهه ا و خیابانهـا بهعن وان فض ای مطل وب ب ازی در اذهان همه متجس م میش ود. واژه «وونرف»۲ یا «خیاب ان ب رای زندگی» بر این پیشفرض اس توار اس ت که کوچه وخیاب ان به همه س ا کنان تعل ق دارد و بهعنوان ی ك نهاد اجتماعیموج ب ارتق ای تعام لات و کارکرده ای اجتماع ی س ازنده ب رایهم ه س ا کنان خصوص اً ک ودکان میگ ردد. ای ن تعام لات به حستعل ق به محیط، نگه داری و حفاظت از محیط و ب روز الگوی ثابت ب ازی برای کودکان و تش ویق فعالیتهای ا کتش افی کودکان منجر میشود)Pressman, 1987, 42; Abu-Ghazzeh, 1998, 800-803(. از دیگ ر مفاهی م مط رح در تعام ل ک ودک با محیط، مش ارکت ک ودکان در س اخت م کان اس ت. دریس کل۳ )۲۰۰۲، ۲7(، معتق د اس ت ک ه ک ودکان بای د در فرآینده ای توس عه محی ط پیرام ون دخال ت داده ش وند، زی را کودکان از نزدیك با محی ط پیرامون خود در تم اس هس تند و معم ولاً در م ورد چگونگ ی تاثی ر تصمیم ات مرتب ط با محی ط پیرامونش ان آ گاهترن د. وی معتقد بود مش ارکت ک ودکان در توس عه اجتم اع میتوان د ب رای ک ودکان ب ا آموخت ن مهارتهای جدید و برای بزرگس الان با کسب درك بهتری از دیدگاه ک ودکان در م ورد محی ط محل ی، مفی د باش د. فه م نظ ر ک ودکان بهعن وان اب زاری ب رای معن ادادن ب ه محی ط متناس ب و پذی رای ک ودك، از مفاهی م پیچی ده و بغرن ج زم ان ح ال اس ت. مش ارکت ک ودکان میتوان د از فرص ت س اده ب رای توصی ف واقعیته ای زندگ ی، ت ا دخال ت واقع ی در تصمیمگی ری و برنامهری زی عمل ی ،اش کال گونا گون ی بهخ ود بگی رد )2002 , 204 ,& Heft Chawla(.
در مطالعه ای که چاولا 4)۲۰۰4( در پروژه «رشد در شهرها»5 با هدف نشاندادن چگونگی کاربرد و ادراك کودکان از محیط و نحوه تاثی رات محیط بر آنه ا و نیز از بینب ردن دوگانگیها و تفاوتهای موج ود در بی ن ح رف و واقعی ت در اهمی ت درك احساس ات و نگرشه ای ک ودکان در محیط انجام داد، با وج ود تنوع فرهنگی و ابعاد بین قاره ای پژوهش به نتایج مندرج در نمودار ۱ رسید.
ج. طراحی فضای باز مجتمع های مسکونی .در دسته بندی عوامل اساس ی مؤث ر در طراحی کالبدی مجموعههای مس کونی ،س ه مقی اس عم ده قابل تش خیص اس ت )عینی ف ر ،۱۳7۹، ۱۱۰(: مقی اس اول پیوند بیرونی مجموعه های مس کونی با محیط هایمج اور اس ت. مقیاس دوم رواب ط درونی مجموعه ه ا و ارتباطاتخ ارج از واحده ای مس کونی را ش امل می ش ود .مقی اس س وم روابط و نس بت فضاهای درونی واحدهای مس کونی و هماهنگی آنها با فرهنگ و س نت س کونت سا کنین را مورد نظر قرار میدهد .از آنجاییکه تا کید این پژوهش بر فضای باز مجتمعهای مسکونی اس ت، بنابراین دومی ن مقیاس یعنی «رواب ط درونی مجموعهها و ارتباط ات خارج از واحدهای مس کونی» مد نظر اس ت. مس ائل مورد نظر طراحی در این مقیاس شامل موارد زیر است:
خل وت و تعام ل اجتماع ی: در طراح ی مس کن، خل وت و تعامل اجتماعی، دو مفهوم متقابل هستند. تأ کید بیش از اندازه بر خلوت میتواند موجب انزوا و تعامل خارج از کنترل میتواند موجب از دسترفتن خلوت زندگی خصوصی شود. مطالعه رابطه انسان و محیط نشان میدهد که احساس خلوت بیشتر با کنترل انسان بر محیط زندگی خصوصی و احس اس اختی ار در برخوردهای متقابل اجتماع ی بهدس ت میآی د. در مقی اس مجموعهها، ش یوۀ کنترل خلوت زندگی، فراهم آوردن سلس لهمراتبی تعریف شده از فضاهای ب از «عموم ی»، «نیمه عموم ی»، «نیمه خصوص ی» و «خصوصی »اس ت. این سلس له مراتب، مانع مزاحمتهای ناخواسته میشود و فضاهای واس طه مابین واحدهای مس کونی و فضاهای مشترک دسترس ی را تأمین میکند. هرچه امکان کنترل بیش تر برای ایجاد قلم رو خصوص ی به س ا کنین داده ش ود، احتمال دس تیافتن به خلوتی بهینه بیشتر میشود )عینیفر ،۱۳7۹، ۱۱۲(.
17216972251501

مکان

با

کودک

تعامل

ارتقاء

الگوی

نظری

چارچوب

2

نمودار
.
مسکونی

های

مجتمع

باز

فضای

در

مکان

با

کودک

تعامل



قیمت: تومان

دسته بندی : معماری و شهرسازی

دیدگاهتان را بنویسید