صفحات ۲۹ – 4۰۲۹نشریه هنرهای زیبا – معماری و شهرسازی دوره ۲۱ شماره ۱ بهار ۱۳۹۵
102102911654

تحلیل محیط سیاست گذاری کلان طرح راهبردی-
ساختاری )جامع( تهران

سید مصطفی جلیلی1، غلامرضا کاظمیان2
۱ دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران .
۲استادیار مدیریت شهری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
)تاریخ دریافت مقاله: ۳/۳/۹۳، تاریخ پذیرش نهایی: ۲۲/۱۲/۹4(
چکیده
درخشش و موفقیت شهرها، حاصل فرایندهای پیچیده سیاستگذاری در زمانی مشخص بوده و محیط سیاس تگذاری کلان هدایتکنن ده طرحه ای توس عه ش هری میتوان د بس تری برای ای ن موفقیتها فراهمکند. پژوهش حاضر بر تحلیل محیط سیاستگذاری کلان هدایتکننده طرح جامع تهران در دوره ۱۳۹۰- ۱۳76 متمرکز شـده و بدین منظور مدل تحلیلی تحقیق طراحی و بر آن اس اس، نمونه مطالعاتی تحلیلش ده اس ت. یافتههای این پژوهش که از طریق ۲۲ مصاحبه نیمهساختاریافته با نخبگان حوزه مدیریت شهری گردآوری شده، نشان میدهد که محیط سیاستگذاری طرح جامع تهران در این زمان بـه دلایـل روی های مختلف ی چون: س ازوکار قدرت نامتـوازن در نهاد مش ترک و در جری ان تصویب طرح جامع، قدرت و خاصیت تحمیلشوندگی بالای نظام بوروکراتیک شهرسازی، تفسیرپذیری غیرمتناسب طرح جامع و به خصوص طرحهای تفصیلی با شرایط اجرایی موجود، رقابت بین سازمانهای دولتی و شهرداری تهران، تضعیف و انحلال نهاد مشترک، از فضای فهم مشترک نیازهای شهری میان نهادهای قدرت شهری در اواخر دهه 7۰ به فضای منفی رقابتهای غیرشفاف و آسیبزا برای منافع شهر در نیمه دوم دهه 8۰ حرکت کرده است. بنابراین محیط سیاستگذاری کلان طرح جامع شهر تهران در وضعیت عدم تعادل و بیثباتی بوده و این شرایط عدم تعادل، به تحقق پذیری اهداف طرح خدشه وارد کرده و موجب تضعیف مدیریت شهری تهران شده است.
واژههای کلیدی
محیط سیاستگذاری شهری، مدیریت شهری تهران، طرح جامع تهران، توزیع قدرت نامتعادل .
۳۰

مقدمه

4469993181306

«نهاد مدیریت و برنامهریزی طرحهای توس عه شهری تهران »ب ا ه دف ایج اد همگرای ی و تعام ل می ان س ازمانها و نهادهای مختلف در برنامهریزی و مدیریت شهر تهران بر اساس تفاهم نامه می ان ش هرداری ته ران، وزارت مس کن و شهرس ازی و ش ورای اسلامی شهر تهران در مهرماه ۱۳8۲ تشکیل شد. سه هدف عمده را میتوان به عنوان اهداف اولیه برپایی نهاد مشترک در نظر گرفت ک ه عبارتن د از: ۱. نزدیک ک ردن دول ت ب ه م ردم ،۲. نزدیک ک ردن نظام برنامهریزی )تهیه طرحهای توس عه شهری( و نظام اجرایی )اج رای طرحه ای توس عه ش هری( و ۳. پیون د هرچ ه بیش تر دولت، ش هرداری و ش ورای ش هر و در حقیق ت برنامهریزی و اجرا )عندلی ب ،۱۳88، ۳۱(. ب ا این حال نهاد مش ترک بوجودآمده که ب ه عن وان یک دس تاورد تاریخی و گام برجس ته و پیش رو در نظام مدیریت ش هری تهران به حساب میآید، در مهرماه ۱۳8۹ منحل و در س اختار ش هرداری ته ران ادغام میش ود. این نه اد، اهداف بلندمدت ی را پیگی ری میک رد و در تلاش بود تا در س ایه همگرایی سازمان های مدیریت ش هری، تفرق نهادی- برنامهای موجود در میان نهادهای سیاستگذار، برنامه ریز و مجری به حداقل برسد .بررس ی محی ط سیاس تگذاری کلان ی ک ه منج ر به تدوی ن طرح جامع ش هر تهران )محصول و دس تاورد نهاد مشترک( شد، هدف این تحقیق به شـمار می رود. از س وی دیگر نیز کلانش هر تهران به دلی ل موقعی ت ممتاز سیاس ی، اقتصادی و اجتماع ی آن، الگوی مهم ی ب رای مدیری ت ش هرهای دیگر کش ور ب ه حس اب میآید و بررس ی تاریخ ی تج ارب مدیریت ی آن از اهمی ت بالای ی برخ وردار است. بنابراین در این پژوهش تلاش میشود به این سؤال پاسخ داده ش ود که چه ویژگیهای محیط ی )مجموعه عوامل نهادی ،سیاسی، اجتماعی( باعث شد تا طرح جامع تهران در ساختار نهاد مشترک تعریف شود؟ چه ویژگیهایی بر عملکرد نهاد تدوینکننده ط رح جام ع مؤث ر ب ود و در چ ه فضایـی از تعاملات نهاد مش ترک منحل و یا در ش هرداری تهران ادغام ش د؟ در این تحقیق سعی بر آن است که با تحلیل روند تاریخی به این سؤال پاسخ داده شود.
سیاس ت شهری و سـطوح سیاست گذاری شهری
سیاست )خط مشی( شهری۱ جزئی از سیاست و سیاست گذاری عموم ی جوام ع ب وده و میبای د در همین چارچوب تحلیل ش ود )کاظمی ان و دیگ ران ،۱۳۹۲(. سیاس ت ش هری از س ویی اساس اً درباره رفاه س ا کنین محلی در یک جامعه ش هری است که شامل برنامهریزی و تحویل خدمات عمومی و حمایت از توس عه اقتصاد محلی میشود )Blackman, 1995, 5(. اصطلاح سیاست شهری تا پیش از دهه ۱۹6۰ که طیفی از ابتکارات در ایالت متحده )از جنگ علی ه فق ر ب ه بعد( انج ام ش ود، واژهای نبود که به ش کل متداول اس تفاده ش ود و از آن زم ان ب ه بع د، ب ا پیگی ری سیاس تهای فقرزدای ی در آمری کا به تدریج مورداس تفاده قرار گرف ت )کا کرین ،۱۳87، ۲۲(. س ادهترین تعری ف از سیاسـت ش هری، ت لاش ب رای انتظ ام، کنت رل و مدیری ت نیروهای ی اسـت ک ه نواحی ش هری را شکل میدهند. همچنین می توان سیاست شهری را در این ایده ب ه ش کل تا حدودی مطلوب و اتوپیای ی خلاصه کرد که هیچکس نبای د ب ه دلی ل جایی ک ه در آن زندگ ی میکن د در محرومیت قرار بگی رد؛ بـا ایـن وج ود ش کل و معن ای دقی ق سیاس ت ش هری را نمیت وان از پی ش تعری ف و تحدی د نم ود )هم ان ،8 و ۱6(. درک ماهیت و کارکرد مفهوم و فرآیند سیاس ت ش هری، مستلزم درک و تعریف «مسئله شهری» است )کاظمیان و دیگران ،۱۳۹۲، ۲87(. به عبارت دیگر زمانی که مس ایل و معضلات در یک ش هر به منزله معض لات ش هری تفس یر ش وند، مس تلزم راه حل های ی مبتنی بر سیاس ت و سیاستگذاری شهری می شوند )کا کرین ،۱۳87، ۱۵(.جنکینز، سیاس تگذاری و یا خط مشیگذاری عمومی۲ را فرآیند اتخ اذ مجموع ه تصمیم ات متعام ل بازیگ ر ی ا گروه ی از بازیگران سیاسی در مورد انتخاب اهداف و ابزار دستیابی به آنها در شرایط مختل ف میدان د به ش رط آنکه این تصمیم ات به ص ورت قانونی در چارچ وب اختی ارات بازیگران باش د و در حوزه مناب ع و امکانات عموم ی تعری ف ش ود. وی خطمش ی ی ا سیاس ت را، مجموع های از تصمیم ات ب رای برطرفک ردن مش کل ی ا دس ت یابی ب ه هدف ی متناظ ر تعری ف میکن د )درج در هاول ت و رام ش ،۱۳8۰، 8 و ۹(. در بررس ی مطالع ات سیاس تگذاری، س ه س طح سیاس تگذاری قابل شناس ایی اس ت، در سطح اول که س طح ملی یا کلان ۳بوده ،موضوعات ی همچ ون منافع کلان ی ا ایدئولوژیها مطرح میش ود .س طح دوم که س طح نهادی یا میانی4 نام برده میشود، همچنان موضوع ات مناف ع، ایدئولوژیها و نهاده ا را پیگیری میکند با این تف اوت که این موضوعات ح ول نیازها و دغدغههای محلی مطرح ش ده و گروهه ای به رهور را در مقیاس محلی در نظ ر میگیرد. یکی از موضوعات کلیدی در این س طح، تنش میان سیاس تهای ملی و نیازها، اولویتها و دس تورکارهای محلی اس ت که باعث میشود در برخی اوقات، نیازهای کوتاهمدت بر برنامههای بلندمدت غلبه کنـد )Ferlie & Ongaro, 2015, 52(. لای ه س وم سیاس تگذاری که در مقی اس خ رد۵ مط رح میش ود را میت وان به معن ای مجموعه تصمیم ات برای هموارس ازی اج رای راهبرده ا در طرحها قلمداد ک رد )کاظمی ان، میرعابدین ی ،۱۳۹۰، ۲۹- ۳۰(. سیاس تها در ای ن مقی اس، مجموع های از تدابیر قانون ی، فنی اجرای ی و مالی را دربرمیگیرد که اتخاذ آنها، تس هیلات لازم جهت تحقق راهبردها را فراهم میس ازد. برای مثال در طرحهای توس عه شهری، سیاست اس تفاده از انرژیه ا و فناوریه ای نو برای روش نایی بوس تانها و سیاس ت تبدی ل باغ ات مس کونی به باغ ات فرهنگی ب رای تحقق راهبرد حفاظت از محیط زیست شهری قابل تعریف است )معاونت برنامهریزی و توسعه شهری شهرداری تهران ،۱۳۹۰، ۲۰ (.
تمرکز این پژوهش بر سطح دوم سیاستگذاری معطوف است ک ه در آن مجموع ه ای از تصمیم ات و سیاس تهای راهب ردی هدایت کنن ده برنامهه ا و طرح ه ای توس عه ش هری وج ود دارد .در ای ن س طح از سیاس تگذاری ش هری، سیاس تهای کلان ،معط وف به تصمیمات در عرصه هایی اس ت که از یک س و حدود بخش های ی خ اص را در مین وردد و از س وی دیگر ب ر جهت گیری سیاست گذاری بخشهای مختلف تأثیر می گذارد )وحید ،۱۳87، ۲8۹(. ای ن س طح از سیاس تگذاری در چارچ وب س ازمانی و تش کیلاتی نظ ام مدیریت ش هری رویک ردی سیاس ی- اجتماعی دارد و از طری ق مدیریت نیروهایی اس ت که نواحی ش هر را ش کل میدهند. سیاس تهای شهری در مقیاس برنامهریزی )با رویکرد علم ی – محاس باتی( و اجرای ی )ب ا رویک رد فن ی – عملیات ی( نی ز مط رح میش ود ک ه در این مقاله بدان آنها پرداخته نش ده اس ت )کاظمیان،۱۳۹۱؛ اقوامی مقدم ،۱۳87(.
همانطور که عنوان شد، سطح دوم سیاستگذاری رویکردی سیاسی- اجتماعی دارد، بنابراین نیاز است تا ترکیبی از موضوعات سیاس ی، اجتماعی و شهرس ازی م ورد ملاحظه ق رار گیرد که علم سیاست شهری6 به آن میپردازد. به طور کل میتوان گفت آنچه در سیاست اتفاق میافتد، بستگی به راهی دارد که در آن مردم به احزاب، گروه ها و طبقات مختلف تقسیم می شوند، خروجی بازی سیاس ت نیز بس تگی به آن دارد که کدام یک از گروه های مختلف متعارض جایگاه مسـلط را به دست آورند )Eisinger,1977, 220(. بنابراین منشأ سیاست، نابرابری و کنش جمعی به منظور مصالحه بر سر این نابرابریها و موتور محرک آن، منافع ناهمخوان است و سیاست در معنای معاصر آن بر حوزه تعارض و مصالحه بر مسایل مبتلاب ه توزی ع مناب ع معط وف اس ت ) اقوامیمق دم ،۱۳87، ۹ و ۱۰(. سیاس ت ش هری در ای ن میان، زیرمجموع ه متکثری از علوم اجتماعی و هم چنین رش ته های انس انی به حس اب میآید که در حوزهه ای مختل ف تاریخ ی، اقتص ادی، جغرافی ا، برنامه ری زی و حقوق گس ترده ش ده اس ت. بنابراین سیاست ش هری تنها علوم سیاس ی ش هری به عنوان زیرمجموعهای از علوم سیاس ی مطرح نیس ت، بلک ه در معنای ی وس یعتر، در عل وم مختل ف همچ ون اقتص اد و جامعهشناس ی ریش ه دارد. در واق ع ا گ ر عل وم سیاس ی بیش تر ب ه حیطه عمل حکومت ها نگاه می کند، سیاس ت ش هری ع لاوه ب ر نق ش حکومتها، ب ه اهمی ت س ایر بازیگران نی ز تأ کید میکن د. سیاس ت ش هری عل م بینرش ته ای تلقی می ش ود که از س ویی ش امل فرآیندهای سیاس ی نظیر نقش دولتها، احزاب و منافع گروهها و از س وی دیگر بررس ی این فرایندها در قلمرو ش هر میش ود، فرآیندهای ی ک ه به تولید فضای ش هری منجر می ش ود
۳۱
کـه آغازگـر بحث هـای مختلـف نظیر عدالت شـهری اسـت )Ward, Imbroscio,2011, 854-56(. تئوری ه ای کلاس یک موج ود در موض وع سیاس ت ش هری و با تأ کید بر فهم قدرت ش هری ش امل نظری ه تکثرگرای ی، نظری ه نخبه گ را، ماش ین رش د، تئ وری رژی م ش هری میش وند ک ه ت لاش دارن د در زمین ه مطالعات ق درت در اجتماع ات محل ی چگونگ ی اداره و حکمروایی ش هرها را توضیح دهنـد )Judge, Stoker & Wolman, 1995, 13-54(. اف زون ب ر م وارد گفته ش ده، سیاس ت ش هری موضوع ات مختل ف دیگری را نی ز دربرمی گی رد ک ه از جمل ه آنه ا میت وان ب ه این موارد اش اره ک رد: ماهی ت ق درت ش هری و ان واع آن، رقابتهای محل ی میان نهاده ای قدرت ش هری، همکاری های بین نهادها و ائتلاف های ش کل یافته به شکل رسمی و غیررس می، رهبری سیاسی شهری ،بوروکراس ی و دموکراس ی در مقی اس ش هری، نق ش ق درت و سیاست در تدوین دستورکارهای شهر ) چشماندازها و برنامه های پیش رو(، خشونت ها و جنبشهای اجتماعی شهری، تمرکزگرایی و تمرکززدای ی نه ادی در ش هرها، نق ش زن ان در حکمروای ی ش هری، تعییـن ق درت و مناف ع به رهوران کلی دی در فرآیندهای سیاستگذاری شهری، س طح استقلال و محدودیت های شهرها در نظام های حکومتی .
س یر تحـول رویکردهـای سیاسـت گذاری شهری
تعداد زیادی از دانشمندان و نظریهپردازان شهری تا به حال در خصوص چیستی شهر که میتوان سیاست شهری را در رابطه با آن تعریف کرد، سخن گفتهاند و به همین میزان نیز در خصوص تعریف سیاستگذاری تلاش شده است. سیاست شهری و سیاستگذاری ش هری در بی ان برخ ی از تحلیلگران اولیه سیاس ت ش هری مانند پیوِن و کلوارد) ۱۹7۲(، به منزله وا کنش ی در قبال فش ار سیاسی )از طریق تهدید یا واقعیت شورشها و یا ضرورت جذب طبقه متوسط سیاهپوست( ارزیابی کردهاند و در نتیجه اهمیت فشارهای سیاسی در تکوی ن مفه وم سیاس ت شـهری و تولی د آن را ب ه خص وص در ایالت متحده )بیش تر از س ایر کشورها نظیر انگلس تان( نباید از نظر دور ن گاه داشـت. در ای ن زم ان ) دهههـای ۱۹6۰ و ۱۹7۰ میلادی( ،سیاس تهای ش هری در فرآیند بازتولید اجتماعی و مصرف جمعی متمرک ز ب ود و ریش هها و حوزههای آغازین سیاس تگذاری ش هری عبارتن د ب ود از: ۱. فق ر ش هری ،۲. ن ژاد و قومیته ای ش هری و ۳. بینظمی و آشوب هایشهری
در دهه ۱۹8۰، سیاس تهای ش هری به شکل بارزی تغییر کرد و نقطه کانونی مباحث سیاس ت شهری به شکل فزایندهای بر نقش شهرها در فرآیند تولید یا بر تحقق سود از مجرای توسعه مستغلات تغیی ر جه ت داد و در ای ن زم ان ب ه تعبیر م ولاچ و ل وگان) ۱۹87(، ش هر به مثابه «ماش ین رش د» تعریف ش د و سیاس تهای ش هری حس ب ائتلافهای رشد حول منابع س رمایهای سود آور در شهرها قابل درک اس ت و به تبع فرآیند سیاس تگذاری ش هری، به سمت ش هر ب ا مزیته ای اقتص ادی حرک ت میکن د بدی ن معنا ک ه این
۳۲
رویکرد از سیاس تگذاری ش هری، موفقیت اقتصادی را پیششرط ضروری برای رفاه شهروندان در اولویت بر وجود دولت گسترده رفاه )سوسیال دموکراتیک( میداند و از اشکالات آن این است که وجود زیر ساختهای رفاهی و برخی از جنبههای سیاست شهری را که بر موضوع مصرف اجتماعی متمرکز است، نادیده میگیرد .
در حرکتی رو به جلو، سیاست شهری و سیاستگذاری شهری در اشـکال معاصر آن بر امکان نوعی س کونت گاه رفاهی و سیاس ی جدی د ب ه رغ م آن ک ه ش دیداً مش روط و مناقش هبرانگیز اس ت ،دلال ت دارد و ب ا گس ترش ت لاش ش هرها در زمینهه ای مختل ف برندس ازی و بازاریاب ی ش هری، ش هر جهان ی، معرف ی ش هرها ب ه عنوان مرا کز فرهنگی، رواج کلان- پروژه ها، شهرها به منبع بالقوه و واقع ی رش د و توسـعه تبدیل میش وند. در این رویک رد معاصر ،سیاست گذاری شهری تفسیری اثباتیتر از نقش اقتصادی شهرها ب ه عنوان مح ور رفاه اقتصادی کش ور و همچنین مح رک رونق و رقابتپذیری اقتصادی کشور ارائه می کند و به جای تلقی شهر به منزله «مس ئله»، بر آن اس ت که از «فرصت ها» در شهر سود ببرد و بر اساس فرصتها، شهر و سا کنان آن می توانند برآیندهای بسیار مثبت تری را شکل دهند )کا کرین ،۱۳87، ۳۲-۳6(.
محیـط سیاسـت گذاری شـهری و عوامـل مؤثر بر آن
دو دس ته عوامل روی های و محتوایی بر محیط سیاس تگذاری ش هری اث ر میگذارن د. عوام ل محتوای ی را میتـوان چالشهای ی اجرایـی ی ا کارک ردی نامید که پیرام ون موضوع و وظیف ه هر یک از حوزهه ای مختلـف اقتص ادی، سیاس ی، حقوق ی و … اثرگ ذار ب ر فرآیند سیاستگذاری عمل میکنند و عوامل رویهای را چالشهای روی های و نه ادی معرفی ک رد که به خود برنامهریزان، تش کیلات و روش کار آن مرب وط میش ود، عوامـل رویهای با ای ن که ناملموس و پنه ان اس ت، ام ا به مس ائل بنی ادی و کلیت ر از عوامل ش کلی و محتوای ی میپ ردازد ) برکپ ور و اس دی ،۱۳۹۰، 44 – 46(. عوام ل روی های مؤثـر بـر سیاس تگذاری کلان هدایتکننـده طرحه ای توسعه شهری میتواند شامل عوامل نهادی، تشکیلات، فرآیندها و روشها همچون: روندهای جهانیش دن شهرها در ابعاد مختلف ، تحریمهای اقتصادی و سیاس ی، سازوکار دریافت و پرداخت وامها و مزای ای نهاده ای بینالملل ی، نقـش و نف وذ نهاده ای ق درت
جدول 1- سیر تحول رویکردهای سیاست گذاری شهری.
ش هریدر فرآیند سیاس تگذاری، میزان تمرکزگرایینظام مدیریتش هری، روابط و س اختارها )سلس له مرات ب، قوانی ن و مقررات(ی نظام شهرس ازی باش د، این عوامل س بب ش کلگیری موضوعات محتوای ی در فرآین د سیاس تگذاری ش هری میش وند. در تحقیق حاض ر و در تحلی ل محی ط سیاس تگذاری کلان هدایتکنن ده ط رح جامع تهران تلاش ش ده تا این محیط از بُع د رویهای مرتبط ب ا نهادهای کلیدی فع ال در فرآیند تهیه طرح جامع تهران تحلیل شود که در این زمینه مدل تحلیلی تحقیق ارائه شده است .
مدل تحلیلی تحقیق
ب ه منظور تحلی ل محی ط سیاس ت گذاری هدایت کننده کلان طرح جامع تهران در دومین س طح سیاست گذاری و در چارچوب رویکرده ای جدیدت ر ای ن عرصه، م دل تحلیلی تحقیق به ش کل نم ودار ۱ س امان یافت ه اس ت. این مدل نش ان میده د که برای تحلی ل ای ن محی ط نیاز اس ت ت ا عوامل روی ه ای مؤث ر در درون و بیرون نهاد مشترک مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد .
سـنجش مـدل تحلیلـی و ارائـه یافته های تحقیق
برای نیل به اهداف پژوهش و در چارچوب روش تحقیق کیفی و با اس تفاده از ابزار مصاحبه نیمهس اختاریافته با نخبگان، اقدام ب ه مصاحب ه با افراد کلی دی حوزه مدیریت ش هری در پنج بخش نهاده ای دولت ی، عموم ی، خصوص ی، مردم ی و نه اد مش ترک تهی ه طرح جامع تهران )با ماهیت بین بخش ی( ش د ک ه در فرآیند سیاست گذاری طرح راهبردی- ساختاری )جامع( تهران) ۱۳86( حض ور داش ته و اثرگذار بوده ان د، با این وجود به دلیل گس تردگی جامعه آماری، با اس تفاده از تکنی ک «گلوله برفی» یا «زنجیره ای»اق دام ب ه نمونهگی ری می ان مصاحبه ش وندگان ش د. بنابرای ن با ۲۲ نفر از نخبگان حوزه مدیریت ش هری مصاحبه ش د که جایگاه شغلی و حرفه ای این افراد در جدول ۲ آورده شده است.
در مرحل ه اس تخراج و تجزی ه و تحلی ل اطلاع ات نی ز از روش کدگ ذاری ب از اس تفاده ش ده اس ت. روش کدگ ذاری بازفراین د تحلیلی است که در آن از طریق بررسی داده ها )نظیر مصاحبه ها ،مش اهده ها، اس ناد و…(، مفاهیم و یا عبارات مفهومی شناسایی
دو دهه اخیر دهه 1980 به بعد دهه های 1960 و 1970 به بعد
رویکرد دوجانبه رویکرد اقتصادی رویکرد اجتماعی
رویکرد حکمروایی شهری و جهانی شدن تئوری ماشین رشد و رژیم شهری دولت رفاه کینزی
شکل دهی دوباره دولت رفاه و رقابت میان شهرها فرآیند تولید و رشد با محوریت توسعه مستغلات بازتولید اجتماعی و مصرف جمعی
شهر رقابتی و شهر کارآفرین بازار اقتصادی )ریگانیسم و تاچریسم( بازار اجتماعی
غلبه بهره مندی از فرصت های شهری غلبه توسعه اقتصادی در شهرها غلبه برخورد با مسائل اجتماعی شهری
کا کرین ،1387، 23- 36(
۳۳

نمودار 1- مدل تحلیلی تحقیق.
جدول 2- دسته بندی افراد مصاحبه شده بر مبنای حضور در نهادها و نقش های مختلف.
حضور در فرآیند تصمیم گیری طرح جامع تهران
)سیاست گذاری، هماهنگی و نظارت( حضور در فرآیند تصمیم سازی طرح جامع تهران
)برنامه ریزی و سازماندهی( نهادها

دولتی )سه نفر(

عمومی )چهار نفر(
– •

خصوصی )چهار نفر(
– •

دانشگاهی )چهار نفر(



قیمت: تومان

دسته بندی : معماری و شهرسازی

دیدگاهتان را بنویسید