صفحات 57 – 68
نشریه هنرهای زیبا – معماری و شهرسازی شماره54 بهار 1390

تحـلیل ابـعاد عیـنی و ذهـنی دسترسیبـه تسهیـلات محــلهای در کیـفیتزندگی شهری
مطالعه موردی: بافت قدیم، جدید و روستایی شهر مراغه

دکتر صدیقه لطفی1*،ایوب منوچهری میاندواب2
1دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
2دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
)تاریخ دریافت مقاله: 4/4/89، تاریخ پذیرش نهایی: 2/21/98(
چکیده
کیفیت زندگی شهری یكی از مهمترین حوزههای مطالعات شهری درکشورهای مختلف است. این مهم به دلیل اهمیت روزافزون مطالعات کیفیت زندگی در پایش سیاستهای عمومی و نقش آن به عنوان ابزاری کارآمد در مدیریت و برنامه ریزی شهری، با توسعه بی رویه و شتابان شهرنشینی به طور عام در جهان سوم و به طور خاص در کشور ایران، باعث چند بافتی شدنشهرها گردیده است، که این بافتها از لحاظ کیفیت زندگی و کیفیت دسترسی به تسهیلات محلهای و فضای عمومی تفاوت اساسی دارند. بررسی کیفیت زندگی و دسترسی به فضاهای عمومی در شهرهای ایران کمتر صورت گرفته است، که عموماً این تحقیقات به صورت تک بعدی بوده و ابعاد عینی و ذهنی را با هم در نظر نگرفتهاند. هدف از این تحقیق تحلیل ابعاد عینی و ذهنی کیفیت دسترسی به تسهیلات محلهای و فضاهای عمومی در سه بافت مختلف شهر مراغه بوده است. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده که از نرم افزار GIS 9.3 و منطق فازی در تحلیل ابعاد عینی و از مدل TOPSIS در تحلیل ابعاد عینی استفاده شد. نتایج نشان میدهد که در محلات بافت جدید اختلاف زیادی بین ابعاد عینی و ذهنی وجود دارد، ولی در محلات بافت قدیم و روستایی این اختلاف کاهش مییابد.
واژه های کلیدی:
کیفیت دسترسی، بعد عینی، بعد ذهنی، فضای عمومی، برنامه ریزی شهری.

*نویسنده مسئول: تلفن: 09112122854، نمابر: 7990825-2110، E-mail: s.lotfi@umz.ac.ir.
250571192349

3550571192349

مقدمه
53100017875524

مطالعه کیفیت زندگی1 در نواحی شهری در سالهای اخیر مورد توجه گسترده بوده است. محققان رشتههای گوناگون از جمله شهر سازی، جغرافیا، جامعه شناسی، اقتصاد، روان شناسی، علوم سیاسی، بازاریابی و مدیریت در این عرصه مشارکت داشتهاند. اما این مطالعات از جنبههای متعددی مانند مقیاس مطالعه، قلمروهای مورد استفاده و روشهای سنجش کیفیت زندگی متفاوت هستند .با این وجود، تاکنون چارچوب جامعی برای مطالعه کیفیت زندگی به صورت یکپارچه و کل گرایانه و متکی بر شاخصهای فیزیکی ،مکانی و اجتماعی ارایه نشده است ).(Kamp et al, 2003, 5 امروزه کیفیت زندگی مفهومی پیچیده است و بسیاری از دانشمندان علوم اجتماعی از ارائه تعریفی جامع و مانع از آن ناتوانند. چرا که درك این مفهوم از سوی اقشار مختلف جامعه شهری معنای متفاوتی را متبادر میکند )George & Bearon , 1980,1(. از سوی دیگر ،کیفیت زندگی اغلب با استفاده از رویکردهای عینی2 یا رویکردهای ذهنی3 و به ندرت با استفاده از هردو رویکرد اندازه گیری میشود و این رویکردها اغلب به طور مجزا یا به ندرت در ترکیب با هم برای
اندازهگیری کیفیت زندگی شهری به کار میروند ).(Lee, 2008رویکردهای ذهنی از پیمایش ادرا كها، ارزیابیها و رضایت ساکنان از زندگی شهری به دست میآیند. در واقع کیفیت ذهنی زندگی، ادراك مردم از وضعیت زندگیشان را منعکس میسازد و با استفاده از شاخصهای ذهنی اندازهگیری میشود. شاخصهای ذهنی سطح رضایت ابراز شده توسط افراد و گروهها را که صصطلاحاً بهزیستی ذهنی4 نامیده میشود، ارزیابی میکند )Aman
da et al., 2006(. این شاخصها مبتنی بر گزارشات شخصی افراد از ادراکاتشان در مورد جنبههای مختلف زندگی است و میزان رضایت افراد و گروهها را از تأمین نیازهایشان مورد بررسی قرار میدهند. این شاخصها که مکمل متغیرهای اجتماعی، اقتصادی و محیطی میباشند، ادراکات و ارزشیابی افراد را از وضعیت عینی و ملموس زندگیشان نمایش میدهد. در حالیکه شاخصهای عینی مربوط به حقایق قابل مشاهده هستند که غالباً از دادههای ثانویه به دست میآیند .
2632714967318

شهرنشینی در کشور ما به سرعت در حال رشد است و بر اساس نتایج سرشماری جمعیت در سال 1385 بیش از 68 درصد آن شهری است، این در حالی است که در حدود یك سده پیش تنها 10 درصد از جمعیت کشور در شهرها سکونت داشتند )مرکز آمار ایران ،1385(. در نتیجه چنین رشدی شهرهای ایران اکثراً به لحاظ توسعه فضایی- کالبدی دارای سه نوع بافت هستند: 1- بافت قدیم یا همان بافت تاریخی و هسته اصلی شهر میباشد کهاغلب بعد از ورود اسلام به ایران شکل گرفته است و به صورت ارگانیك توسعه یافته و به شهرهای ایرانی- اسلامی معروف گشتند .2- بافت جدید، این بافت از شهر که عموماً پیرامون بافت قدیم شکل گرفته و در برخی موارد به صورت ناپیوسته در پیرامون شهر اصلی توسعه یافته است .3- بافت روستایی یا سکونتگاههای پیرامون شهر که با افزایش شدت توسعه شهرها روستاهای پیرامون شهرها به تدریج به شهر ادغام شدند. هدف اصلی این تحقیق بررسی کیفیت دسترسی به تسهیلات محلهای در بافتهای مختلف شهر مراغه میباشد و اهداف فرعی آن به شرح زیر نیز دنبال میشود: الف( اهمیت دسترسی به فضاهای عمومی و استفاده از آن ب( اندازه گیری عینی و ذهنی دسترسی به امکانات محله ج( مقایسه نتایج دو رویکرد مختلف عینی و ذهنی در سطح محلات د( مقایسه نتایج کیفیت دسترسی در سطح سه بافت مختلف شهر به صورت درون و بیرون بافتی. برای اندازه گیری بعد عینی )فیزیکی( دسترسی به امکانات محلهای از نرم افزار ARCGIS استفاده شد و برای اندازهگیری بعد ذهنی دسترسی به تسهیلات محلهای و کیفیت این تسهیلات از طریق پرسشنامه و مدل TOPSIS استفاده گردید.
تعریف فضای عمومی
فضای عمومی فضایی است که عموم مردم از هر قوم و شهروندان از هر قشر، سن، نژاد و صنفی حق ورود و حضور را بدون هیچ گونه محدودیتی دارا میباشند، و از دید بسیاری از دانشمندان، فضا عنصر جدانشدنی ساخت مادی و ساخت مند شدن زندگی اجتماعی است و این بدان معناست که نمیتوان آن را جدا از جامعه و روابط اجتماعی فهمید )افروغ،1377(. در واقع فضای شهری فضایی مادی است، با ابعاد اجتماعی و روان شناختیاش و شکل شهر، هندسه این فضا است )Madanipour, 2003(. فضای شهری صحنهای است که داستان زندگی جمعی در آن گشوده میشود و در این فضا فرصت آن وجود دارد که برخی مرزهای اجتماعی شکسته شده و برخوردهای از پیش تدوین نیافته اتفاق افتاده و افراد در یك محیط اجتماعی جدید باهم ارتباط برقرار کنند )Lynch, 2791). نقش اصلی فضای شهری در فراهم آوردن امکاناتی برای تسهیل روابط انسانها با یکدیگر تعریف میشود. فضای شهری با تسهیل جریان شهروندی از طریق حس تعلق انسان به محیط )فضای ساخته شده از جنبه کالبدی( و اجتماع )از طریق تسهیل کنشهای متقابل انسانها با یکدیگر( حیات مدنی را به کالبد شهر تزریق خواهد نمود )حبیبی،8731(.
49320001692522

فضاهای عمومی و تأثیر آن در کیفیت زندگی شهری
فضاهای عمومی یك قسمت حیاتی از زندگی روزانه ما در شهر را تشکیل میدهد، خیابانهایی که برای رسیدن به محل کار یا مدرسه یا دانشگاه و غیره از آنها عبور میکنیم، مکانهایی که بچهها بازی میکنند، جایی که از طبیعت و حیات وحشی آن بهره میگیریم و پار كهای محلی که در آنها ورزش میکنیم. به عبارتی دیگر هر جایی که ما را برای لحظهای از شلوغی زندگی روزانه کاری برهاند، فضای عمومی است. «لیپتون» فضای عمومی را با عنوان «اتاق زندگی بیرونی» و «مرکز تفریح و فراغت بیرون از خانه» تعریف میکند )Lipton, 2003(. فضای عمومی صحنهای است که به روی آن نمایش زندگی اجتماعی در معرض دید عموم قرار میگیرد )رفیعیان و همکاران،4831(. هر چند که نقش فضاهای عمومی در یکپارچگی و یکدستی شهر کاملاً مشهود است، اما کیفیت بالا و مثبت زندگی شهری در خیابانها و فضاهای باز، شرطی لازم برای جامعه است ،به طوری که مردم را قادر میسازد تا از تعاملات اجتماعی لذت ببرند. از دست دادن فضای عمومی در شهرها منجر به پیامدهای مهم اجتماعی خواهد شد که «آتکینسون» و «بلندی »از آن با عنوان حرکت رو به پایین و تنزل روابط اجتماعی شهری نام میبرند ).(Atkison & Blandy, 2005, 179 این ممکن است تأثیرات مهمی بر روی شهروندان داشته باشد تا جایی که وجود فضای عمومی را میتوان مرتبط با عملکرد حدود فعالیت عمومی دانست )Smith & Low, 2006(. ممفورد به همبستگی اجتماعی و ارتباطات متقابل چهره به چهره، تحرك فکر و اندیشه و اهمیت زیباشناختی فضاهای شهری تاکید دارد و ارتباطات ی كجانبه و خود محوریهای سودجویانه را نفی میکند. براین اساس با توجه بیش از حد به فضاهای خصوصی مخالف است ،زیرا در آن صورت ارزشهای اجتماعی نادیدهگرفته میشود و نهایتاً انسان شهر نشین هر چه بیشتر از گذشته منزوی شده ،زندگی منزوی شده و زندگی جمعی در فضاهای شهری کمرنگ میشود )پاکزاد ،1385، 78(. روی همین اصل«هیبرت» تنها راه حل ممکن برای ایجاد ارتباطات عمومی را، نه روزنامهها و وسایل ارتباط جمعی، بلکه در حوزه فعالیت فضاهای همگانی میداند )Hiebert, 2003, 3(. وجود پار كهای محلهای و مراکز ورزشی و فرهنگی و فضاهای عمومی در محلات شهری در تأمین نیازهای روزمره ساکنان ضروری میباشد، به عبارتی وجود عناصر محلهای و دسترسی آسانتر و ایمنیتر به عناصر محلهای در فضاهای محلهای در کیفیت زندگی افراد تأثیر زیادی دارد، همچنین کیفیت فضاها و چگونگی رفتار ساکنین در این فضاها بر رضایمندی ذهنی افراد تأثیر مثبتی دارد. به این علت در پژوهش سعی شده است علاوه بر دسترسی عینی به عناصر محلهای، کیفیت این عناصر و فضاهای عمومی نیز مورد بررسی قرار گیرد.
نقش دسترسی به عناصر
محلهای در ارتقاء کیفیت زندگی

از گذشتهها محلات مسکونی در شهرها، به عنوان سلولهای حیات شهری دارای نقش اساسی در زندگی ساکنان آنها بودهاند .ولی با شروع قرن بیستم شهرهای دوران صنعت، شرایط ناسالمی برای زندگی عرصه داشتند )یاراحمدی،1387،126(. به عبارتی از کیفیت محلات شهری برای زیست کاسته شده بود؛ در چنین وضعیتی ابنزر هاوارد اولین کسی بود در سال 1898 افکار خود را در کتابی کوچك «فردا، راهی مطمئن به سوی اصلاحات واقعی» به معرض قضاوت عموم نهاد. افکارِ هاوارد به زیبایی طبیعت، امکانات اجتماعی، سهولت دسترسی به زمینهای ورِزشی و پار كها، آب و هوای پاك خلاصه میشود. در واقع هدف هاوارد شکل گیری شهر اجتماعی بود که کیفیت زندگی بهتری به ساکنان ارائه دهد و ارائه چنین زندگی بستگی به دسترسی ساکنان محلات به عناصر محلهای از جمله فضای سبز و مدرسه و مراکز خرید بود. بعد از نظریات هاوارد، الگوهای زیادی توسط شهرسازان ارائه شد. تاکید بیشتر این نظریه پردازان، شکل گیری جوامع کوچك5 در بطن شهر بود که دسترسی به نیازهای اساسی در کمترین زمان و در داخل همین جامعه کوچك برآورده شود. این تفکرات را میتوان در طرح واحدهای همسایگی6 کلارنس پری، کلارنس اشتاین و هنری رایت که هر یك با ارائه مدلی جدید از واحدهای همسایگی در فکر ایجاد شهر سالم بودند تا از این طریق کیفیت زندگی ساکنان محلات هم از لحاظ اجتماعی و تفریحی و هم از لحاظ امنیتی افزایش دهند .در دهه اخیر نیز الگوهای جدید از جمله رشد هوشمند شهری7 و نیواربانیزم8 ،… ارائه شده است و تاکید همه این الگوهابر شکل گیری اجتماعات کوچك با امکانات محلهای از جمله دبستان، فضای سبز محلهای، مراکز فرهنگی و…بوده است، همچنین چگونگی قرارگیری این عناصر محلهای در بطن محله و دسترسی ساکنان به عناصر از موضوعات مهم بوده است. در چند دهه گذشته، مفهوم کیفیت دسترسی به این عناصر در چندین نمونه مورد مطالعه قرار گرفته است: امکانات عمومی، خدمات بهداشتی، امکانات و تجهیزات عمومی از جمله مراکز خدماتی، مراکز خرید )Nicholls, 2001; Talen, 2002; Cho, 2003; Lou and Wang, 2003; Talen, 2003( در واقع یك ارتباط مثبت و مستقیم بین عناصر محلهای، دسترسی به این عناصر و کیفیت زندگی در سطح محلات وجود دارد، به هر اندازه عناصر محلهای در سطح محلات بهتر مکان یابی شده و دسترسی به این عناصر راحت باشد به همان میزان در سطح کیفی زندگی شهروندانتأثیر مثبتی خواهد گذاشت .
مطالعه موردی

شهر مراغه یکي از قدیمیترین شهرهاي ایران است. در زمان استیلاي مغول، هلاکوخان مراغه را پایتخت کشور ایران انتخاب کرد. این شهر در 37 درجه و 23 دقیقه عرض شمالي و 46 درجه و 16 دقیقه طول شرقي در جنوب استان آذربایجان شرقی واقع شده است و ارتفاع آن از سطح دریا 1390 متر میباشد. جمعیت شهر طبق سرشماري سال 1385، معادل 149929هزار نفر بوده است )مرکز آمار ایران،1385(. هم اکنون شهر مراغه داراي 26 محله و 7 ناحیه میباشد، که از سه بافت مختلف )قدیم، جدید، روستایی( تشکیل شده است. در این تحقیق کیفیت دسترسی به تسهیلات شهری )پارك، مدرسه ابتدایی، مراکز خرید روزانه، مسجد، کلینیك و مراکز ورزشی محلهای( سه ناحیه را که شامل 11 محله که 4 محله از بافت جدید ،4 محله از بافت روستایی و حومه و 3 محله از بافت قدیم را شامل میشود، مورد سنجش قرار می گیرد، که جمعیت این سه ناحیه با 67957 نفر حدودا 45.56 درصد از جمعیت شهر مراغه را شامل میشود، مشخصاتً محلات نشان داده شده است )جدول 1( همچنین محدوده مورد مطالعه و تسهیلات محله در نقشه 1 نشان داده شده است.

نقشه 1- محدوده مورد مطالعه و نحوه قرارگیری تسهیلات محلهای.
2212869272933

روش تحقیق
برای نیل به اهداف پژوهش، یعنی اندازه گیری ابعاد ذهنی و عینیدسترسی به تسهیلات محلهای و همچنین کیفیت این تسهیلات از دو روش عینی و ذهنی برای این منظور استفاده شده است،که در زیر بیان میشود:
جدول 1- مشخصات محلات انتخاب شده. 1- رویکرد عینی
2078914158055

در این رویکرد ابتدا اطلاعات لازم تسهیلات محلهای )پارك، مدرسه ابتدایی ،مراکز خرید روزانه، مسجد، کلینیك و مراکز ورزشی محلهای( به عنوان نقاط مقصد از شهرداری بدست آمد. سپس اطلاعات بلو كهای آماری سرشماری هر محله را به عنوان مبدأ در نظر گرفته شد .
در مرحله بعد با استفاده از Extension
network analysis و ARCGIS 9.3 فاصله بین نقاط مبدأ و مقصد محاسبه گردید که معیار در این روش میزان نزدیکی بلو كهای آماری به تسهیلات محله بوده است. در مرحله بعد برای بدست آوردن
امتیاز محلهها از حداقل فاصله دسترسی به تسهیلات محله از منطق فازی استفاده گردید، که تا 800 متر مناسبترین فاصله در نظر گرفته شده است. بین 800 متر و 1200 متر از) full fuzzy( استفاده شده است و نقاط بیشتر از
1200 به عنوان نامناسبترین نقاط) fuzzyless( محاسبه شده است )رابطه زیر:(

2-رویکرد ذهنی
شاخصهاي ذهني بر اساس چگونگي درك و توصیف مردم از وضع خود استوار ميباشند )Cambell, 1976(. و براي ارزیابي افراد از وضعیت عیني زندگي استفاده ميشوند )Das, 2008(. کیفیت ذهني زندگي اغلب با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه سنجیده میشود. که در این تحقیق از روش پرسشنامهای استفاده گردید که سوالات در 4 بخش دسترسی به تسهیلات شهری ،میزان رضایتمندی از کیفیت و خدمات تسهیلات محلهای، امنیت اجتماعی و محیطی در سطح محلات و احساس ساکنین نسبت به محله خود تقسیم بندی شدهاند. در کل 21 سوال طرح شد، سپس این پرسشنامهها به صورت مساوی)30 پرسشنامه( در سطح 11 محله از خانوارهای ساکن در سطح محلات توزیع گردید. جواب سوالات به صورت خیلی خوب، خوب، متوسط، کم، خیلی کم بود ،برای مقایسه راحت و شفافتر برای هر یك از گزینهها خیلی خوب ،خوب، متوسط، کم، خیلی کم به ترتیب اعداد 5، 4، 3، 2، 1، در نظر گرفته شد، از ضرب سهم هر یك از گزینهها با وزن آن گزینه و مجموع تمامي وزنها براي هر یك از محلهها، میزان امتیاز هر یك از محلهها محاسبه گردیده است. سپس برای تحلیل بهتر از روش TOPSIS به صورت زیر استفاده شد.
یافتهها
کیفیت دسترسی از بعد عینی
برای تحلیل بهتر هر سه بافت شهری را به صورت جداگانه در جدولهای 4،3،2 آورده شد، که ابتدا محلات را به صورت درون بافتی تحلیل گردید:
1-1 بافت روستایی و حومه
جدول 2- دسترسی آماری جمعیت و بلوکهای آماری در بافت روستایی.

در بافت روستایی )جدول 2( دسترسی به مراکز خرید با امتیاز کامل) 1( را در 4 محله بدست آورده است. بعد از مراکز خرید ،دسترسی به مدارس ابتدایی در رتبه بعدی قرار دارد، که محله 52 با امتیاز) 72/0( از دسترسی نامناسبی نسبت به سایر محلات بافت جدید دارد. بعد از مدارس ابتدایی، دسترسی به مساجد در رتبه بعدی قرار دارد، در رتبه بعدی دسترسی به کلینیك قرار دارد که البته نسبت به )مراکز خرید، مدارس و مساجد( از شرایط خوبی برخوردار نیست و همچنین اختلاف محلات در دسترسی به کلینیك زیاد میشود به طوری که محله 3 با امتیاز) 31/0( نسبت به محله2 با امتیاز) 85/0( از وضعیت نامناسبتری برخوردار است. دسترسی به پارك محلهای در رتبه بعدی قرار دارد که در این عنصر فقط محله 3 از شرایط بهتری برخوردار است و سایر محلات از کمترین دسترسی برخوردار هستند. آخرین عنصر از لحاظ دسترسی فیزیکی، دسترسی به مراکز ورزشی و فضاهای باز برای کودکان و نوجوانان قرار دارد، که در این شاخص وضعیت دسترسی 4 محله بافت روستایی از شرایط بهتری برخوردار نیستند.
2-1- بافت جدید
دسترسی به تسهیلات محلهای در بافت جدید در جدول 3 آورده شده است. همان طور که در جدول 3 دیده میشود، در این بافت نیز دسترسی به مراکز خرید از شرایط بهتری برخوردار است. به جز محله 24 که دسترسی در این محله به حداقل امتیاز یعنی)0( رسیده است، در سه محله دیگر به حداکثر ممکن یعنی) 1( رسیده است. در کل دسترسی به تسهیلات شهری در بافت جدید از نوسان بالایی برخوردار است. محله 24 در این بافت نسبت به بقیه در وضعیت خوبی قرار ندارد، محله 22 نیز در وضعیت بهتری نسبت به بقیه دارد.
3-1- بافت قدیم
همچنان که در جدول 4 دیده میشود، اختلاف دسترسی به تسهیلات محلهای در سطح محلات بافت قدیم کمتر است، دسترسی به مراکز خرید محلهای در سه محله انتخاب شده دارای حداکثر امتیاز) 1( میباشد. دسترسی به مساجد نیز تقریباً نیز حداکثر امتیاز را دارا میباشد. همچنین دسترسی به مدارس ابتدایی نیز از شرایط بهتری برخوردار است، تنها در دسترسی به پارك محلهای امتیاز دسترسی محلات از متوسط نیز پایین تراست و محله 12در 6 عنصر انتخاب شده تقریباً به حداکثر امتیاز نزدیك است و قرار گیری این محله در مرکز قدیم شهر از دلایل اصلی آن میباشد.
چرا که امکانات براساس نیازها شکل گرفته است.
4-1- تحلیل و مقایسه نسبت کیفیت دسترسی از بعد عینی در سه بافت شهری
بعد از تحلیل درون بافتی، دسترسی به عناصر محلهای نسبت به سه بافت مختلف سنجیده شد. همچنان که در نقشه 2 دیده میشود، دسترسی به مراکز خرید در تمام محلات بافتهای شهری حداکثر دسترسی یعنی با امتیاز) 1( از شرایط بهتری برخوردار هستند و تنها محله 24 با حداقل امتیاز) 0( با بقیه اختلاف دارد و دلیل اصلی این محله نیز ساخت جدید این محله میباشد که به خاطر تازه تأسیس بودن آن هنوز تسهیلات شهری در این محله ایجاد نشده است. در دسترسی به مدارس محلهای بافت قدیم با 6/66 درصد با امتیاز خیلی خوب و 3/33 درصد با امتیاز خوب در شرایط بهتری قرار دارد.
در دسترسی به مسجد نیز محلات بافت قدیم با امتیاز کامل 1)( در بهترین شرایط قرار دارند و دلیل آن نیز توجه بیشتر به
جدول 3 – دسترسی آماری جمعیت و بلوکهای آماری در بافت جدید.

جدول 4- دسترسی آماری جمعیت و بلوکهای آماری در بافت قدیم .

اماکن مذهبی در شهرسازی اسلامی بوده که با تأثیر مدرنیسم بر شهرسازی ایران توجه کمتری به این عنصر مهم شهری شده است که در گذشته، در شهرهای اسلامی نقش مهمی در تصمیم گیریهای اجتماعی داشتهاست، همچنین محل تجمع ساکنان محله و تعامل هرچه بهتر ساکنان در این مکان بوده است .در مقایسه محلات بافت جدید با محلات روستایی نیز دسترسی به مساجد در محلات روستایی نسبت به بافت قدیم از شرایط خیلی بهتری برخوردار هستند. در دسترسی به کلینیك و مراکز بهداشتی محلهای اگر به نقشه کلینیك توجه شود، در این عنصر نیز محلات بافت قدیم نسبت به بقیه بافتها از شرایط بهتری برخوردار هستند و محلات بافت جدید نسبت به محلات بافت روستایی در وضعیت نامطلوبتری قرار دارند.
در دسترسی به مراکز ورزشی محلهای، بافت قدیم نسبت به بقیه از شرایط بهتری برخوردار است. در این شاخص محلات بافت جدید نسبت به بافت روستایی از شرایط بهتری برخوردار هستند، توجه به مراکز ورزشی در شهرسازی جدید از یك سو و عدم وجود فضاهای ورزشی به عنوان یك کاربری در این شاخص تأثیرگذار بوده است. آخرین عنصر، دسترسی به پارك محلهای میباشد که یکی از کاربریهای مهم در شهرسازی نوین است. چرا که با گسترش شهرنشینی و افزایش جمعیت شهرها و فاصله افتادن انسان شهرنشین از طبیعت، پارك تنها مکانی است که ساکنان یك محله میتوانند به راحتی و با چند دقیقه پیادهروی با طبیعت ارتباط برقرار کنند. همچنین مکانی برای تعامل اجتماعی ساکنان میباشد. با توجه به نقشه پار كهای محله دسترسی ساکنان بافت جدید نسبت به بقیه از شرایط بهتری برخوردار است. در بافت قدیم به علت تراکم بالای کاربریهای مسکونی و تجاری و همچنین کمبود زمین در این بخش از شهر، پار كهای این منطقه از شهر به صورت تدریجی تغییر کاربری داده شده
جدول 5–نتایج حاصل از .
محلات

سطح

در

شده

پخش

های

پرسشنامه

.

محلات

سطح

در

شده



قیمت: تومان

دسته بندی : معماری و شهرسازی

پاسخ دهید