دردناک آن سرزمین بـه هموطنانش هشدارمى داد و آنان را بـه مقاومت در مقابل توطئـه هـای استعمـار فرا
می خواند. وهمین احساس تعهد انسانی واجتماعی بود که وى را پرچمدارادبیات مقاومت گردانید و او را ملقـب
بـه شاعـر وطن نمـود تا جایی کـه وطن مهمتریـن مضمون شعــرى وی را تشکیـل می دهد.

ابراهیـم طوقان ، با استفـاده هنرمندانـه ازمیراث گذشتـه عرب ، بـه خوبـى تـوانست احساس وعواطف را کـه
جان مایـه شعر رومانتیک است ، با نو گرایـى رئالیسم ، در هــم بیامیزد . و بین احساس درونـى خویـش
وحوادث دردناک پیرامونش ، پیوندى عمیق وناگسستنى ایجاد نماید. کـه همین ایجاد پیوند بین حال وگذشته است
که به شعر وى لطافت ، قوت و استحکام می بخشد.

از یک سو زبان وسبک بیـان طوقـان بسیـار آسان و قابل فهـم براى همگان ، وگاهی به شدت تهکمی و انتقادی
است و از سوى دیگر، شعر او اگر چه نمادی از مقاومت و با زبانى سهل وهمه فهم است ، اما هیچگاه خالی
ازصور خیال و زیبایى‌هاى هنرمندانه شاعرى چیره دست نیست . و از آن میان ، بـه کارگیرى استعاره ،
مهمترین عنصر بلاغی است کـه در دیوان او بـه وفـور مشاهده مى گردد.

علاوه بر آنچـه بیان شد ، اقتباسهـای فراوان قرآنـی ، که از عشقی بی پایان حکایت مى کنـد ، الهام بخش
بسیاری از اشعار وطنی و ملی ابراهیم طوقان است ، و رمز و راز ماندگاری نام این شاعرجوان، در امتداد
نسلهای پس ازاو را، باید درهمین امر جستجو کرد.
ابراهیم طوقان در سال 1941م و درسن 36 سالگی، وپیش ازاشغال سرزمین فلسطین، دارفانی را وداع گفت.
* * * * *
واژه های کلیدی : ابراهیم طوقان ، ادبیات معاصرعربی ، شعر ، وطن ، صور خیال ، فلسطین .
مقدمه
هنر و ادب ، یادگار فکـرو اندیشه صاحب خردانی هستنـد کـه فرهنگ و تمدن بر جـای مانـده
از ملتهـا را در دل خود جای داده و آرمانهای آنها را با نقش و نگارهای زرین بر دیباچه تاریخ
حک می کنند .
ادبیات واژه ای کهـن است که قرنهـای متمادی با تعابیر مختلف معنا شده و امروزآن را هنر
اندیشه وقلم معرفی می کنند که همسوی با دگرگونیهـای سریع دانش و اندیشه انسان قرن بیستـم
متحول گشته ، آنچنان که همه زوایای زندگی بشر را از غرب تا شرق در برمی گیرد .
تحولی که در اروپا و غرب متولـد شد در شرق رشد کرد و در راستا ی آن جهان عرب عمیقا
تحت تأثیر ادبیات بیگانه قرار گرفت تاجایی که شعراین قوم به تبعیت از دگرگونیهای اندیشـه
و فکر آنهـا دستخوش تغییرات چشم گیری شد . ابتدا در حوزه معنـا و مفهوم کـه نتیجـه آن

شکل گیری مکتب کلاسیک به پرچمداری سامی بارودی و دوستانش احمد شوقی ، صدقی
الزهاوی و بقیه بود و سپس در قلمروتصویرکه شاعرانی رمانتیک همچون ابو شادی ، شابی
،میخائیل نعیمه و دیگران را به ادبیات عرب عرضه کرد ودر نهایت تغییر درموسیقی و زبان
شعرکه موج جدیدی ازشاعران نوگرا همانند نازک الملائکه ، سیّاب ، ادونیس ، محمد الماغوط
وغیره را که رمزواسطوره وابهام را به طورجدّ درلابه لای شعرشان گنجاندند ،به خودمشغول
ساخت .
اگر چه تحولات ادبیات عرب در تأثیر از غرب و به تبعیت از آن صورت گرفت ، اما مفهومی
زیباتر و با ارزشتر ازآن دردل خود بـه نام ادب مقاومت و عشق بـه وطن جای داد کـه ادیبـان
بسیاری را به خود مشغول ساخت .

ادبیات مقاومت که در پی قضیه فلسطین اشغالی شکل گرفت ، افکار همـه را به خود معطوف
ساخت و قلم بیشتر نویسندگان را در راستای مضامـین خود سوق داد . آنچنان که شاعری چون
مشهور ” درحاشیه دفتر شکست ” نتوانست نسبت بـه این مهم بی توجه بمانـد . و اندیشمندان
وشاعرانی چـون ابراهیم طوقان ، محمود درویش و أمل دنقل عمـرگرانمایـه خـود را صرف
بیداری ملت و سربلندی وطن کردند .
ابراهیم طوقان درمیان این شاعران دلسوز ، کسـی است که صفحات این پایان نامه بـه وی
اختصاص یافته است .
شاعـری غریب کـه قومش صدای او را نشنیدند و با فریادهـای گرفته اش بیدار نشدند ، و با
بی مبالاتی به دعوت های او سرزمین وحی ، اولین قبله گاه مسلمین و مهـد انبیای الهـی را در
معرض نابودی قرار دادند و آن را اندوهی عمیق همچون غده چرکینی ساختند کـه قلب تبار
عرب را از کرانه های نیل تا فرات به درد می آورد .
شعر ابراهیم غزلی است با عاطفـه ای عمیق ، تصویری است صادق از درون وی ، احساسـی
است متفاوت از احساس شاعران گذشتـه ، لیلای او ساحل زیبای بیروت و دخترزیبای قدس
باغهای سرخ انار است که الهام بخش شعرش می باشند . عشق در وجود او آرمانی رؤیایی
نیست بلکـه حقیقتـی است روشن در سرای وجـود ، آن را مـی بیند و لمس مـی کند ، عاشـق
می شود و تپشهای قلبش را می سراید ، و بی پروا درغم از دست دادنش می گرید .
وطنیات ابراهیم سروده ای است کـه او را شاعری مخلص ، حساس ، صادق ، دلسوز ، دور
اندیش وعربی الأصل معرفی می کنند . شعری کـه در بیشتر مناسبت ها آن را می سراید ، گاه
در جمع زمین فروشان سودجو :
وطنٌ یُباعُ و یُشترَی و تَصیحُ : ” فلیحیَ الوطن ” ( ابراهیم طوقان ،
2005م ص288)

میهن خرید و فروش می شود ، و تو فریاد می زنی : ” زنده باد وطن ” !
و گاه در مراسم خاکسپاری شهیدی فداکار :
قسماً بأمّکَ عندَ موتِکَ وَ هیَ تهتفُ بالنشیدِ
و ترَی العزاءَ عن إبنِها فی صیتِهِ الحسن البعیدِ
ما نال مَن خدمَ البلادَ أجلَّ مِن أجرِ الشهیدِ ( هـمان ، ص 283 )
سوگند به ماتم سرایی های مادرت به هنگام مرگت
ودر حالی که تنها تسلی بخش خاطر او در مرگ فرزند ، شهرت ماندگار اوست
پاداش هیچ خدمتگذار به میهن برتر از اجرو پاداش شهید نیست .
طوقـان قصیده هـای پرمعنایی در این باب بر جای گذاشته که نور و آتش را با هم در فراسوی
دیدگـان خواننـده اش می افکنـد و درهـای بستـه عشقِ بـه وطن را بـه روی عرب مـی گشایـد .
شعرش محـدود بـه مدح شهیدان و ذم زمین خـواران نمی شود ، بلکه جسارت آن در إنذار و
تحذیر رؤسای دولت وقت و خیانت عربهای ضعیف و وطن فروش نمایان است .
در خطاب به دولت انگلستان که قیمومیت فلسطین را داشت ، می نویسد :
أُغدری غدرَ القویِّ بالحسین بن علیِّ
لستِ بالخِلِّ الوفیِّ للحلیفِ العربی
فاملأی التاریخ عاراً ! ( همان ، ص 309)
نیرنگ بورز همچون خیانت آن حاکم زورمند نسبت به حسین بن علی
تو برای همپیمانی عرب یاری وفادار نیستی
پس تاریخ را پر از ننگ کن !
ابراهیم طوقان با تمام نگرانیها و آرزوهایش در سن 36 سالگی دار فانی را وداع گفت و تباهی
سرزمینش را ندید . ( فدوی طوقان ، 2005م ، ص69 )
کلیات تحقیق
الف ) تعریف موضوع :
وطن شعری است جسورانـه ، سرشار از شجاعت توأم با حس قومیت وملیت گرایی . که در
شعر ابراهیم طوقان جایگاه خاصی را به خود اختصاص داده است ؛ تا جایی که مهمترین پدیده
های اجتماعی ، قومی وملی دردیوان وی درزیباترین غزلها ، با زبانی ساده که سرشارازصور
خیال است سروده شده است .

ب ) تاریخچه :
موضوع مورد بررسی مربوط بـه عصر معاصر عرب در ارتباط باشاعر مقاومت ابراهیم
طوقان میباشد کـه درسالهای اخیر تاحدودی دردنیای عرب پیرامون زندگی واشعارش تحقیقاتی
انجام شده ، ازجمله زندگی نامـه وی بـه قلم خواهرش فدوی طوقـان کـه درمقدمـه دیوانش چاپ
شده و یا بررسیهایی که بدوی مثلم و زکی المحاسنی از زندگی و شعر وی به عمل آوردنـد و
مقالاتی که دربعضی ازمجلات مانند المـوقف ( شماره هـای 417 و 422) و… به چاپ رسیده
است . و لیکن در ادبیات ایران ناشناختـه وشایان تأمل وتحقیق می باشد .
ج ) اهداف تحقیق :
این تحقیق با نگاهی عمیق بر ادب معاصر و ادب مقاومت بـه بررسی دیوان ابراهیم طوقان از
چهره های آن ، و معرفی جهانبینی وی واسلوبهای شعریش به خصوص وطنیات او کـه نمودی
ازتجدید است وعشق ومقاومت ، و همچنین آرایه های ادبی موجود دردیوان وی می پردازد .

د ) اهمیـت و ضرورت تحقیق :
ضرورت آشنایـی با ادب معاصر وادب مقاومت برای دانشجویان زبـان وادبیات عرب و گمنـام
بودن چهره مهمی چون ابراهیم طوقان درمیان ایشان چنین تحقیقی را می طلبید .
ه ) کاربرد نتایج تحقیق :
کاربـرد آن نظری است در جهت افزایش معلومات خوانندگـان ، پیرامـون ادب معاصـر و ادب
مقاومت وجایگاه شعر طوقان در ادب مقاومت .
و ) فرضیات:
1- ابراهیم طوقان در اشعارش بسیار متأثر از قرآن کریم است .
2- او در غزلیات از اسلوب قدیم پیروی کرده ودر معنا وتصویر توجه خاصی به تجدید دارد .
3- طوقان از غزل سنتی فاصله گرفتـه و آن را در خدمت مبارزه ومقاومت به کار برده است

لذا شعر او نقطه عطفی درغزل معاصر عربی به شمار می آید .
4- وصف وتصویر در شعرطوقـان زنده و پویا است .

فصل اول :
ابراهیم طوقان و تحولات سیاسی ، اجتماعی و ادبی
فلسطین در گستره حیات وی (1905م-1941 م)

الف ) تحولات سیاسی ، اجتماعی
ب ) تحولات ادبی
ج ) زندگی ابراهیم

د ) سیر تحول اندیشه ابراهیم
ه ) طوقان از دیدگاه ناقدان و شاعران
ابراهیـم مولود سرزمینـی زیبا ست با قدمتـی چند هزار ساله و تاریخی آغشته به خون ، که اگر
بخواهیم صفحاتی حتـی اندک از آن را بـه قلم بکشیم روزهـا بلکـه ماهها زمان مـی برد ، اما
لازمـه شناخت هر چـه بهتر این شاعر توانا و فهم شعرهـای ارزشمندش آن است کـه تحولات
پیرامون وی را در گستره زندگی نه چندان طولانیش ذکر کنیم .
الف ) تحولات سیاسی ، اجتماعی
فلسطین اگر چـه در طول تاریخ مهد کشمکشها ودرگیریها بوده است اما در این دهه های اخیر
حوادث زیادی را تجربه کرده است .
این سرزمین تا قبـل از 1948م قطعه ای از بلاد عرب محسوب می شد کـه حکومت عثمانی
سالها بر آن حکم رانده و بسیاری از عقب ماندگیهای فرهنگی و اجتماعی را در آن بـه جای
گذاشتـه بود . اما پس از شروع جنگ جهانی اول شریف حسین ، امیر مکه مخفیانه با نماینده
دولت انگلستان در مصر ” سر هنری مکماهون ” وارد مذاکره شـد و مذاکرات آنها بر روی
شرایط قیام و انقلاب اعراب علیه دولت عثمانی دور می زد . ( بی آزاران ،1345ش ، ص21)
و از طرف دیگر انگلستان برای حفظ هندوستان که مستعمره آن بود ناگزیرازتسلط بر ممالک
آسیا و جلوگیری از تهاجم روسیه وفرانسه به هند بود وباید بر کانال سوئز که در دست عثمانی
بود مسلط می شد لذا با حیلـه و ترفند خود را حامی استقلال اعراب نشان داد ودرقیامشان
علیـه ترکان عثمانی به آنان یاری رساند . و نهایتـا دولت انگلستان در 20 ژانویه 1915م
اعلام کرد خواستـه های اعراب را مورد توجه قرار می دهد و … که در پی آن اعراب آماده
انقلاب شدند .
در 10ژوئن 1916میلادی با تیراندازی اعراب به طرف اردوگاههای نظامی سربازان عثمانی

آتش انقلاب شعله ور شد ، انقلابیون در ژوئیه 1917 م وارد بندر عقبه شدند و در راستای
فتوحات آنها ، قبایل زیادی از فلسطین و اردن و سوریه به آنها پیوستند ، اما این انقلاب فقط تا
نهم دسامبر 1917م ظاهری عربـی داشت و با پیوستن متفقین به آنها و ورود مستقیم لشکر

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

بریتانیا از طرف غرب اردن و بیرون راندن عثمانیها از شام کم کم نقشـه هـای شوم انگلیس
ومتحدانش خود را نشان داد .
پس از اتمام جنگ مفاد قرارداد ” سایکس-بیگو ” که بین انگلستان و فرانسـه در تاریخ 26مه
1915 م منعقد شده و دولت روس هم آن را امضا نموده بود و درباره تقسیم دولتهای استقلال
یافته از حکومت عثمانی بین آن دو بود ، نمایان شد . ( زعیتر، بی تا ، صص 84 و85)
دولت انگلستان همزمان بـا قرار داد و مذاکراتش با اعراب باب مذاکرات را نیز با سران
صهیونیسم * بازکرد و ” بالفور ” وزیر خارجـه بریتانیا با وعده تشکیل یک کانون ملی یهود
در فلسطین موجب رضایت خاطر آنها ویهودیان گردید ؛ و حکومت فرانسه و رئیس جمهور
وقت آمریکا یعنی ” ویلسون ” را نیز به اعلام پشتیبانی از آن واداشت .
که در پی آن وبه پیشنهاد ویلسون کمیسیون ” کینگ – کرین ” تشکیل شد که از همان بدو امر
اعضای انگلیسی و فرانسوی مسیر جریان کمیسیون را به سوی تأمین منافع خود از جملـه
قیمومت انگلستان بر فلسطین و فرانسه برسوریه ولبنان ، هدایت کردند . ( بی آزاران ، 1345ش
صص 25و26و27)

*به هنگام قیمومت انگلستان بر فلسطین ، ادعای موهوم وحدت نژادی یهودیان عالم که به لحاظ واقعیت های تاریخی به شدت مخدوش ومردود است در انگلستان مطرح ودامن زده شد وعده ای از یهودیان اندیشه ملت واحد یهودرا مطرح و جهت تشکیل کشوری مستقل برای استقرار آن ملت ، اقداماتی را شروع کردند که مورد تشویق و حمایت جدی دولت انگلیس قرار گرفت ، این عده ، گرفتن کمکهای مالی از یهودیان ثروتمند را آغـاز نموده و برای پیشبرد مقاصد خود حزبی را تشکیل دادند ونام ” صهیون ” را که نام کوهی در فلسطین است ( و آرامگاه حضرت داوود و حضرت سلیمان و عده ای از انبیای بنی اسرائیل در بالای آن قرار دارد ) بر خود نهادند . که بعدها جنبش های عظیمی جهت مهاجرت یهودیان به سرزمینهای اشغالی انجام دادند .
( بی آزاران ، 1345ش ص28)

قبل از ورود کمیسیون بـه منطقه شام در ژوئن 1919م فیصل فرزنــد ملک حسین از مردم
سوریـه و فلسطین و لبنان دعـوت کرد که کنگره ای به منظور اتخاذ تصمیمات لازم در مورد
اظهـار خواسته مردم و تعیین نحوه حکومت تشکیل دهند که قطعنامه آن به صورت ذیل صادر
شد :
1- قرارداد سایکس- بیگو باید لغو شود .
2- وعده بالفور غیر قانونی وغلط اعلام شود .
3- هر قانونی که منجر به تقسیم سوریه شود مردود است .
4- تشکیل دولت یهودی در فلسطین به هیج وجه مورد اجازه و رضایت مردم نیست .
و درپـی آن اعضای آمریکایی کمیسیون بـه حمایت از مردم رفراندمـی ترتیب دادند و گزارش
خود را دال بر اینکـه ملت سوریـه خواهان استقلالند وبا هر گونه تشکیل دولت یهودی مخالفند
و… اعلام داشت که البته تا بـه امروز این گزارش بایگانی وکوچکترین ترتیب اثری به آن داده
نشد. ( زعیتر، بی تا، ص 106و107)
نهایتا انگلیس وفرانسـه سرگرم تقسیم ارث دولت عثمانی شدند وتوافق نمودند کـه فرانسـه حاکم
بر سوریه و فلسطین هم ، تحت اختیار انگلیس درآید ، که در راستـای این هدف روز 28 ژوئن
” پیمان جامعه ملل ” در کنگره صلح ” ورسای ” بـه امضا رسید که ماده 22 این پیمان اساس
مسأ له تحت حمایت گرفتن کشورهای ضعیف رابه بهانه آموزش حکومت داری،تشکیل می داد
(همان ، ص 108)
پس از تشکیل کنفرانس پاریس در روز 21 ژانویه 1920 م بدون شرکـت آمریکا ، در تعییـن
تکلیف خاور نزدیک و احالـه آن بـه یک سلسله کنفرانسهای بین المللی ، اعراب در صدد
برآمدند تا خود برای احراز حقوق خویش اقدام کنند . بـه خاطر همین در 6 مارس همـان سال
کنگره عمومی سوریـه دردمشق تشکیل شد و ملک فیصل طـی پیامی آینده سرزمینهای عربی
را بر اساس اصل خود مختاری وآزادی ملتها خواستار شد ودر روزهشتم قطعنامه کنگره دال
بر استقلال طلبـی اعراب و ردّ ادعـای صهیونیسم را از بالکن شهرداری دمشق خطا ب به

جمعیت عظیمی قرائت و امیر فیصل بـه نام سلطان متحد سوریـه یعنی سوریه ، لبنان وفلسطین
اعلام گردید ، کـه این تصمیم خوشایند دولتهـای انگلیس و فرانسه نبود ، لذا اعتراضات خود را
به ملک فیصل اعلام داشتند ودر پی فعالیتهایی کـه انجام دادند نهایتا رهبران سیاسی لبنان بـه
پشتیبانی مقامات فرانسوی در 22مارس 1920م استقلال لبنان را اعلام ودر همان سال سوریه
تحت قیمومت فرانسه در آمد واما سرنوشت فلسطین چنین بود که در 22ژوئیه 1922م شورای
سازمان ملل قیمومت آن را رسما به انگلیس دهد . ( الحصری ، 1948 م ، صص220و223)
بریتانیا در 6 ژانویه 1920م ” هربرت ساموئل ” انگلیسـی یهودی تبار را به عنوان نماینده
عالی خود درفلسطین گماشت ،واو دردو ماهه نخست مأموریتش برای ترغیب وتشویق یهودیان
به مهاجرت فلسطین توانست 16500 یهودی را وارد این سرزمین کند .
و از اقدامات دیگری که انگلیس انجام داد این بود کـه برای تحمیل خواستهای خود بـه فلسطینی
ها ، مفتـی بیت المقدس را به عنوان رهبر مسلمانان فلسطین به رسمیت شناخت کـه در سال
1920م یکی از همین مفتی هـا یعنی حاج امین حسینی فرزند کامل الحسینی بـه مخالفت از
سیاستهـای انگلستان برخاست و یکـی از رهبـران شورش اعراب بیت المقدس شد . ( بی آزاران
، 1345ش ، ص45)
و بـه رهبری او و دیگر سران فلسطینی تظاهرات و درگیریهای زیادی شکل گرفت ، از جمله
اعتراضهـای 5/5/1919م ویا درگیریهای ماه مـه 1920م که درشهر یافا به وقوع پیوست و…
حاج امین تا سال 1947م کلیه فعالیتهای فلسطینـی ها را رهبری می کرد .
در 22 ژوئیه 1922 م انگلستان لایحـه قوانین سرپرستی فلسطین را تنظیم وبرای تصویب بـه
جامعه ملل فرستاد که مورد موافقت و امضا قرار گرفت . این لایحه تقریبا صورتـی از همان

یادداشتی بود کـه صهیونیستها در فوریـه 1919م به کنگره صلح ورسای تقدیم کرده بودند ، که
در آن به وعـده بالفوروالتزام انگلستان برای اجرای آن اشاره شده است .(زعیتر، بی تا، ص115)
درراستای تحقق این هدف ساموئیل در گام اول یک یهودی افراطی بـه نام “نورمن بینتویتس ”
را به قائم مقامی منصوب واورا مأمورتدوین قوانین و آئین نامه های کشوری ساخت ، ودر پـی
آن وی نیز پستهای کلیدی ومهـم را بـه یهودیان دیگر واگذار کرد ، حتی او زبان عبـری را در
کنار عربی زبان رسمی اعلام کرد … ودر همراهـی او دولت بریتانیا ، مساحتهای فراوانی از
زمین های مرغوب دولتی را به سود یهودیان مصادره کرد ودر سال 1921م امتیاز تولید برق
را به مدت 7 سال به روتنبرگ یهودی روسی تبار واگذار کرد …
در پی این بی عدالتیها و تجاوزگریها درگیریهای شدیدی بین عرب ویهود صورت گرفت که از
مهمترین آنها قیام براق بود .
این قیـام در سال 1929م در اعتراض بـه عمل یهودیانی که در روزعید کفاره وسایل عجیب و
جدیدی را با خود به پای دیواربراق (بخشی از باروی غربی حرم شریف ، وبه اعتقاد مسلمانان
مکان بسته شدن اسب رسول خدا در شب معراج و به گمان یهود دیوار ندبه و بخشی از قسمت
بیرونی دیوار غربی معبد باستانی آنهاست ) آوردند و شبانگاه در بوق وکرنا دمیدند، صورت
گرفت . و 15 روز بـه طول انجامید و نتیجـه آن شهادت چندین فلسطینی و اسارت و تبعید آنها
وکشته شدن بسیاری از یهودیان گشت .
البته دادگاههای انگلیسی برای محاکمه انقلابیون شروع به قضاوتهای نا عادلانه کردند از جمله
اعدام فؤاد حجازی ، عطا الزیر ، محمد جمجوم و محکوم کردن قریب به 800 نفر عرب و…
که البته نهایتا با بررسیهـای کمیسیون ، این دیوارازآن مسلمانان شناختـه شد . ( زعیتر ، بی تا ،
ص 156 )
همچنان شورشهای اعراب و درگیری بین آنها با سران انگلیسی ویهودی ادامـه داشت تا اینکـه

در سال 1939م انگلستان نظر خود را بـه صورت کتاب سفید منتشر ساخت که در مقدمه آن
اعلام داشت : ما بـه صراحت اعلام می داریم که قصد نداریم فلسطین را یک منطقه یهودی
نشین نماییم … و دولت انگلیس میل دارد کـه درفلسطین یک دولت مستقل ، متشکل ازنمایندگان
عرب ویهود تشکیل شود . ( همان ، صص 228و236)
با شروع جنگ جهانی دوم کتاب سفید فرصتی برای مطالعه نیافت . و چون در آن امتیازات
عرب ها چشمگیر نشان داده می شد یهودیان با دولت انگلستان سربه مخالفت برداشتند و
سازمانهای مخفی آنها شروع به تهدید و خرابکاری نمودند از جمله ویرانی بناها و… که در پی
این حوادث در سال 1944م بین نمایندگان سوریه ، عربستان ، مصر ، عراق ، لبنان ، و اردن
پیمانی مبنی بر اتحاد دول عرب و فلسطین به امضا رسید که در مارس 1945 م به صورت
اتحاد یه عرب در آمد .
برای حل مسأله فلسطین دهها کنفرانس و جلسـه با حضور عرب ویهود یا بـا عدم حضور آنها
تشکیل شد کـه نهایتا در 1947م مجمع عمومی سازمان ملل پیشنهاد تقسیم فلسطین را با 33
رأی موافق و13 رأی مخالف و 11 ممتنع تصویب نمود . . ( بی آزاران ، 1345ش ، ص76 )
در پی این تصمیم اتحادیه عرب ضمن صدور اعلامیه ای قطعنامه تقسیم را محکوم کرد و در


دیدگاهتان را بنویسید