JED_Volume 10_Issue 1_Pages 61-79-1

توسعه کارآفرینی، دورة 10، شمارة 1، بهار 1396، از ص 80-61

شناسایی و اولویت بندي رایجترین روشهاي تأمین مالی خودراهانداز در
کسب وکارهاي نوپاي حوزه IT

هستی چیت سازان1 – کامبیز طالبی2- امیر محبعلی3
استادیار، گروه کسب و کار، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران .
دانشیار، گروه کسب و کار، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
کارشناس ارشد مدیریت کارآفرینی، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

تاریخ دریافت: 21/10/1395 تاریخ پذیرش: 25/01/1396

چکیده
تأمین مالی مناسب یکی از مشکل ترین و پیچیدهترین عناصر در فرایند راه اندازي کسب و کارهاي کارآفرینانه است .این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت بندي رایجترین روشهاي تأمین مالی خودراهانداز در کسب وکارهاي نوپاي حوزة IT انجام شده است. روش تحقیق بر حسب هدف از نوع کاربردي و برحسب گردآوري اطلاعات، آمیخته- اکتشافی میباشد. در بخش کیفی با استفاده از ابزار مصاحبه هاي نیمه ساختار یافته با کارشناسان و خبرگانی که در حوزة تأمین مالی شرکت هاي نوپاي صنعت IT فعالیت داشته اند، به شناسایی رایج ترین روش هاي استفاده شده پرداخته و در بخش کمی پژوهش، با استفاده از فرایند تحلیل سلسلهمراتبی به اولویت بندي این معیارها اقدام شد . بدین منظور پرسشنامهها میان نمونۀ آماري توزیع و داده هاي بهدست آمده با استفاده از نرمافزار اکسپرت چویس تحلیل و وزن هر یک مشخص شد. در بخش کیفی نمونه گیري به شیوة هدفمند بوده و حجم نمونه تا رسیدن به کفایت دادهها تعیین شده است و در بخش کمی با استفاده از فرمول کوکران تعداد 220 شرکت با استفاده از نمونه گیري تصادفی ساده انتخاب شد. یافته ها بیانگر آن است که خوشۀ تأمین مالی شخصی صاحب شغل بهعنوان رایجترین شیوة تأمین مالی خودراهانداز شناسایی شد و بعد از آن بهترتیب خوشههاي پرداختهاي تأخیري، خوشۀ توقف حسابهاي دریافتنی، خوشۀ حداقل کردن هزینههاي سرمایه گذاري و در نهایت خوشۀ اشتراك منابع به ترتیب در رده هاي دوم تا پنجم قرار گرفتند.

واژه هاي کلیدي: تأمین مالی خود راه انداز ،تأمین مالی کارآفرینی ،فرایند تحلیل سلسله مراتبی، کسب و کارهاي نوپاي حوزة IT

Email: chitsazan@ut.ac.ir :نویسندة مسئول 
مقدمه
تــأمین مــالی مناســب یکــی از مشــکل تــرین و پیچیــده تــرین عناصــر در فراینــد راه انــدازي کســب و کارهــاي کارآفرینانــه اســت کــه نقــش بســیار مهمــی را در راه انــدازي و توســع ۀ کسب و کارهاي نوپاي کارآفرینانه برعهده دارد. رویکردهاي متنوعی که در حوزة تـأمین مـالیکارآفرینی وجود دارد، انتخاب ها و تصمیمات متعددي را در اختیار کارآفرینـان قـرار مـی دهـدکه خود می تواند موجب پیچیدگی بیشتر این فرایند شود . کارآفرینـان در شـروع کسـب و کـاربای د ب ه دنب ال ی افتن روش ه اي دیگ ري غی ر از روش ه اي س نتی، ب راي ت أمین م الی باش ند((Winborg, 2009. این روش ها در ادبیات تـأمین مـالی کـارآفرینی بـه روش هـاي تـأمین مـالیخودراه انداز1 شهرت دارند. تأمین مالی خود راه انداز بهعنوان دسترسی به منابع بدون وابستگی به منابع مالی خارجی بلند مدت تعریف شده است. روش هاي تأمین مالی خـودراه انـداز روش هـايبسیار خلاقانه براي دسترسی به منابع مالی بدون استفاده از وام و فروش سهام هستند .این پدیده ،در حقیقت، تبدیل سرمایۀ انسانی به سـرمای ۀ مـالی اسـت و اکثـر قریـب بـه اتفـاق شـرکتهـايکارآفرینی از طریق این فرایند بسیار خلاق اقدام به تأمین مالی مـی کننـد Freear et al., 1995)).
توانایی کارآفرین در تأمین مالی از طریق روش هاي تأمین مالی غیرسنتی نشان دهنـد ة شخصـیتکارآفرینانۀ صاحب یک کسب و کار جدید است.
هرچن د بیش تر ادبی ات م الی ک ارآفرینی ب ر ت أمین م الی خ ارجی از طری ق س هام توس طسرمایه گذارانی مانند فرشتگان کسبوکار و سرمایه گذاران مخاطره پذیر متمرکز شـده انـد، امـاکسبوکارهاي نوپا و کوچک بهدلیـل عـدم تقـارن اطلاعـات و هزینـ ۀ مبادلـ ۀ بـالا ، دسترسـیمحدودي به منـابع خـارجی تـأمین مـالی دارنـد(Parkin, 2010) . از طـرف دیگـر، از آنجـا کـهسرمایۀ گردآوري شده از طریـق سـهام، بـه وجـوه تهیـه شـده در ازاي دادن بخشـی از مالکیـتشرکت اشاره دارد و در این صورت، کارآفرین داراي شرکاي جدیـد خواهـد شـد و بخشـی ازاستقلال کسب و کارش را از دسـت خواهـد داد (راجـرز، 1393)، اکثـر کارآفرینـان در مراحـل

1. Bootstrap Financing
اولیه تمایل زیادي به استفاده از این روش ندارند. بنابراین می توان گفت بزرگترین چالش پـیشروي کارآفرینان جذب منابع مالی خارجی نبوده، بلکه اتکاي حداقلی بـه ایـن منـابع مـیباشـد.
بهطور کلی ،راهبردهاي تأمین مالی خودراهانداز به دو دسته تقسیم میشـوند. دسـتۀ اول، شـاملراهبردهاي حداقلسازي نیاز به منابع مالی و کاهش هزینـه هـاي تـأمین مـالی اسـت. دسـتۀ دوم ،شامل راهبردهـایی اسـت کـه بـه کسـب منـابع بـدون اسـتفاده از مؤسسـات مـالی و بانـکهـا واستقراض خارجی میپردازند (2012 ,.Gartner et al). بـه طـور خـاص، روشهـاي تـأمین مـالیخ ودراهان داز شــامل اس تفاده از من ابع شخص ی ک ارآفرین، پرداخ ته اي ت أخیري، توقــف حساب هاي دریافتنی، حداقلسازي هزینههاي سرمایه گـذاري، اشـتراك منـابع و تـأمین مـالی ازطریق یارانه است (2001 ,Winborg & Landstrom).
براساس گزارش رقابت پذیري جهـانی منتشـر شـده توسـط مجمـع جهـانی اقتصـاد( 2017-
2016) ایران از نظـر شـاخص هـاي تـأمین مـالی در زمینـۀ دسترسـی بـه وام، رتبـه 124 و از نظـر دسترسی به سرمایه گذاري مخـ اطرهپـذیر رتبـه 110 را در میـان 138 کشـور بررسـی شـده دارد (Economic Forum, 2016/17 World). از اینرو کارآفرینان نه تنها در تهیۀ وام دچار چالش هـاو مشکلات زیادي هستند بلکه از نظر دسترسی به سرمایه گذاري خطرپذیر نیز در مضیقه هستند .
از آنجا که تأمین مالی جزء لاینفک تمام فعالیت هاي کارآفرینانـه مـی باشـد و از سـویی کشـورایران از لحاظ ساختار تأمین مالی طبق آمارها در شرایط نامطلوبی قـرار دارد، از ایـن رو اسـتفادهاز روشهاي تأمین مالی خودراه انداز بهویژه در شرکت هاي نوپـا مـی توانـد بسـیار مفیـد و کـاراباشد. استفاده از این روش ها حتی می تواند در کسب و کارهاي تثبیت شـده، بـه منظـور مـدیریتنقدینگی استفاده شود ، که نشان از اهمیت این روش ها در مدیریت و تأمین منابع مالی در طـولعمر شرکت ها دارد.
این پژوهش در راستاي تلاش براي بومی سازي مفهوم تأمین مـالی خـود راه انـداز در فضـايکارآفرینی کشور، در صدد است ضمن بررسی شواهد موجـود در زمینـۀ اسـتفاده از روش هـايخلاقانۀ تأمین مالی خودراه انداز توسط کسب و کارهـاي نوپـا در محـیط کسـب و کـار ایـران، بـهاولویت بندي این روش ها پرداخته و راه را براي مطالعـات آینـده در ایـن حـوزه همـوارتر کنـد. هدف این پژوهش شناسایی و اولویت بندي رایج ترین روشهـاي تـأمین مـالی خـودراهانـداز درکسب و کارهاي نوپاي حوزة IT در شهر تهران است .از اینرو پژوهش حاضر بهدنبال پاسـخ بـه این سؤال اصلی است که رایج ترین روشهـاي تـأمین مـالی خـود راهانـداز در کسـب وکارهـاي نوپاي حوزة IT کدامند و هریک از چه وزنی برخوردارند؟ از اینروبراي پاسخگویی بـه مسـألۀ تحقیق، در این پژوهش با استفاده از روش آمیختـ ۀ کیفـی -کمـی بـه شناسـایی و اولویـت بنـدي رایج ترین روشهاي تأمین مالی خودراه انداز در کسبوکارهاي نوپاي حوزة IT پرداختیم.
در ادامۀ مقاله، پس از بیان مبانی نظري و پیشینۀ پژوهش، روش شناسی پژوهش مطـرح شـدهاست. سپس، یافته هـاي پـژوهش بیـان شـده و در انتهـا نیـز بحـث و نتیجـه گیـري انجـام شـده وپیشنهادهایی ارائه میشود .
مروري بر مبانی نظري و پیشینۀ تحقیق
شرکتهاي نوپا در مقایسه با شرکت هاي تثبیت شده و بزرگ، در تـأمین منـابع مـالی مشـکلات بیشتري دارند. شرکت هاي نوپا هیچ گونه سابقۀ قبلی مالی و یا عملیـاتی نداشـته و بنـابراین هـیچاعتبار قابل ردیابی ندارند و همچنین در هر مرحله از مراحل توسعهاي خود با مشکلات منحصـربهفردي روبهرو میشوند (2004 ,Cassar). کوروسـتلوا و میکـویچ1 (2011) بیـان مـیکننـد کـهیکی از مشکلات رایج براي کسب و کارهاي نوپا جمعآوري سـرمای ۀ کـافی بـر اي راه انـدازي و شروع موفقیـت آمیـز کسـب و کـار اسـت و ایـن مسـأله یکـی از مهمتـرین محـدودیت هـا بـراي کارآفرینان بهشمار میرود. بنابراین، انتخاب هاي ممکن براي تأمین مالی شرکت هاي خصوصی جدید و کوچک، کمتر است .
بهطور معمول شرکت ها در ابتدا از منابع داخلی خود (جریان هاي نقدي ایجاد شده داخلی) براي تأمین مالی استفاده میکنند (Myers, 2001). البته، امکان دارد این شیوة تأمین مالی ناکافی بوده و منابع خارجی براي تأمین نیازهاي مالی اضافی بهکار گرفته شوند. براي تأمین مالی کسب و کار در مراحل بسیار ابتدایی، کارآفرینان از پس اندازهاي شخصی خود و

1. Korosteleva & Mickiewicz
جمع آوري کمک از دوستان و خانواده استفاده میکنند (2012 ,.Gartner et al). در اینمرحله، امور مالی شرکت با کسانی که آن را تأسیس کردهاند (کارآفرین) در هم تنیده وورشکستگی کسب و کار موجب ورشکستگی شخصی می شود (Coleman, 2007). وام هايبانکی، که بهطور معمول توسط دارایی هاي شخصی کارآفرینان تضمین شدهاند و بستانکاران تجاري، از منابع مهم سرمایه در مراحل اولیۀ کسب و کار میباشند. پس از آن، حفظ سود و تأمین مالی کوتاه مدت تبدیل به منابع اصلی تأمین مالی براي شرکت هاي کوچک می باشند.
کارآفرینان به حفظ کنترل شرکت، بهدلیل کسب اعتبار بهدست آمده از مالکیت کسب و کار، قدرت تصمیم گیري در راهبرد کسب و کار و استقلال از مقام مافوق تمایل دارند و از اینرو برخی کارآفرینان ممکن است از به کارگیري سرمایه گذاران مخاطره پذیر1 و فرشتگان کسب و کار2 در مراحل اولیه خودداري کنند .سرمایه گذاران مخاطره پذیر بهطور معمول نقشی فعال در شرکت هاي سرمایه پذیر خود بازي کرده که شامل ارائۀ مشاورة راهبردي، خدمات منابع انسانی و پشتیبانی در بازاریابی محصولات است. سرمایهگذاران مخاطرهپذیر بهمنظور کاهش مسائل ناشی از عدم تقارن اطلاعات و از آنجا که کسب اطلاعات بیشتر مشمول سپري شدن زمان است، اغلب از طریق تأمین مالی چندمرحلهاي اقدام به سرمایه گذاري می کنند. با این حال، صرف نظر از مزایاي سرمایهگذاران مخاطرهپذیر، امکان دارد این منبع تأمین مالی براي کارآفرینان بسیار گران تمام شود. چرا که بهطور معمول نرخ بازگشت سرمایه گذاري بالایی را طلب میکنند (Denis, 2004).
راب و رابینسون3 (2010)، بیان می کنند که اگرچه سرمایه گذاران غیررسمی مهم هستند اما وام هاي بانکی و کارت هاي اعتباري تجاري منابع اصلی تأمین مالی براي شرکت هاي نوپا در طول سال اول فعالیتشان است. کسب و کارهاي نوپا دسترسی به بازارهاي سرمایۀ رسمی نداشته و در نتیجه مجبور هستند بر تأمین مالی غیر رسمی و تأمین مالی خود راه انداز تکیه کنند.

Venture capitalists (VCs)
Business angels
Robb & Robinson
از تأمین مالی جمعی1 نیز در سال هاي اخیر براي تأمین مالی کسب وکارهاي نوپا استفاده شدهاست. ایبن و جانسون2 (2006) تأمین مالی خود راه انداز را به صورت ترکیبی از روش ها کهموجب کاهش نیاز به سرمایۀ کلی مورد نیاز براي شروع کسب و کار، بهبود جریانات نقدي واستفاده از منابع شخصی براي تأمین مالی می شود، تعریف می کنند.
نظر به منابع محدود شرکت هاي نوپا، آن ها در تلاش براي استفادة اثرگذارتر از منابع مالی خودراهانداز بوده و اگر در این امر موفق شوند به یک مزیت رقابتی قدرتمند دست پیدا می کنند (9002 ,Timmons & Spinelli).
همیلتون3 (2001) به بررسی فرهنگ شرکتهاي تجارت الکترونیکی که به شیوة خودتأمینی4 پا به عرصۀ فعالیت گذاشتهاند، پرداخته است. او کارآفرینانی که با سرمایۀ شخصی شروع به فعالیت کردهاند را بهعنوان خودراه انداز هاي کلاسیک شناسایی کرده که اغلب با استفاده از کارت هاي اعتباري، وامهاي مسکن ثانویه و یا صندوق هاي بازنشستگی به دنبال رسیدن به آرزوهاي خود بودهاند.
کول5 و همکاران( 2005) بیان کردند که بهرغم استفادة گسترده از کارت اعتباري در تأمین مالی، در عمل کمبود شدیدي در زمینۀ پژوهشهاي دانشگاهی در استفاده از کارت هاي اعتباري کارآفرینان و صاحبان کسب و کارهاي کوچک وجود دارد. افزونبر استفاده از کارت هاي اعتباري، کارآفرینان خودتأمین تمایل به استفاده از منابع شخصی داشته و از راهبردهاي خلاقانۀ دیگري نیز که ممکن است در اختیار خود داشته باشند، سود میبرند.
افزون بر روشهاي تأمین مالی خودراهانداز ملموس، شبکه هاي اجتماعی یک روش نامشهود و متداوم در این زمینه است. شبکه هاي روابط راهبردي ایجاد شده توسط کارآفرینان

Crowdfunding
Ebben & Johnson
Hamilton
Self-funded
Cole

به آنها امکان دسترسی به منابع لازم را میدهد. با ایجاد یک شبکۀ راهبردي و یا افزایشسرمایۀ اجتماعی، کارآفرینان می توانند به جمع آوري و سازماندهی منابع لازم براي عملیاتکسب و کار بپردازند (Schofield, 2015). تنوع و افزایش منابع در شبکه هاي اجتماعی برايکارآفرین فواید زیادي دارد. کارآفرین اطلاعاتی در مورد جایگزینهاي تأمین مالی دریافت کرده و با سرمایهگذاري بر روي شبکه، به منابع دسترسی پیدا میکند (Jonnson & Lindbergh,
.(2013
هریسون1 و همکاران( 2004) در پژوهش خود دریافتند که 95 درصد کسب و کارها تعدادي از روش هاي تأمین مالی خودراه انداز را بهکار میبرند. آمار جهانی سال 2012 نشان میدهد تأمین مالی خود راه انداز همچنان روش اصلی شروع اکثر کسب و کارهاي نوپاست .80% کارآفرینان با استفاده از پس اندازهاي شخصی خود و قرض گرفتن از دوست و فامیل کسب و کار نوپاي خود را آغاز کردهاند. براساس مطالعۀ انجام شده توسط بنیاد کافمن ، پسانداز شخصی و کارت اعتباري60%، قرض از خانواده و اقوام 20%، سرمایه گذاران مخاطره پذیر 7%، فرشتگان کسبوکار 6%، استقراض از بانکها 5% و تأمین مالی جمعی 2% از منبع اصلی سرمایۀ اولیه براي شروع یک کسبوکار را به خود اختصاص دادهاند( Kauffman Foundation & Legalzoom, 2012).
محققان تمایل دارند که روشهاي تأمین مالی خود راه انداز را به گروههاي مختلف دسته بندي کرده تا به درك بهتري از تکنیک هاي مورد استفاده برسند. نیلی2 (2004)، 30 تکنیک مختلف تأمین مالی خود راه انداز را به خوشه هایی شامل منابع مالی شخصی یا وام و دیگر روش هاي استقراض توسط مالک، منابعی که از طریق روابط یا همکاري بهدست میآید. منابعی که از طریق مبادلۀ کالا با کالا یا خدمات بهدست میآیند، تأمین مالی از طریق مشتریان،

Harrison
Neeley
مدیریت دارایی و یا پول نقد، انواع مختلف اجاره، برون سپاري، یارانه ها و مشوق هاي دیگر ودر نهایت کمک هاي مالی بنیادهاي مختلف تقسیم بندي کرد .
وینبورگ و لندستروم1 (2001) روشهاي تأمین مالی خود راه انداز که پیشتر توسط فریر وهمکاران در سال1995 مشخص شده بود را مورد استفاده قرار داده و آن ها را با مصاحبههاي قبلی تکمیل کرده و به 32 روش تأمین مالی خود راه انداز دست یافتند. سپس، این روش ها به شش گروه، که از طریق تحلیل عاملی مشخص شد، تقسیم شدند. گروه اول روش “تأمین مالی مالک” نام گرفته بود و روش هایی را شامل میشد که در آن منابع بهطور مستقیم یا غیر مستقیم توسط مالک/ مدیر یا بستگان و دوستان کسب میشوند. گروه دوم شامل ابزار مدیریت وجوه نقد، از جمله مدیریت حسابهاي دریافتنی است و “حداقلسازي موجودي حساب هاي دریافتنی” نامیده می شود. گروه سوم شامل روش هایی است که در آن ها همکاري و به اشتراك گذاري، یک عامل مشترك است. این روش ها شامل به اشتراكگذاري و استقراض منابع از دیگران بوده و این گروه به نام “استفادة مشترك یا اشتراك منابع” شناخته میشوند.
روشهاي مختلف تأخیر در پرداخت به گروه چهارم اختصاص یافته و با عنوان “پرداختهاي تأخیري” شناخته میشوند. گروه پنجم، شامل روش هایی است که منجر به کاهش سرمایه گذاري در منابع شده و به نام “حداقل رساندن سرمایه گذاري” شناخته میشود. در نهایت، روشهاي مربوط به اخذ یارانه ها از سازمان هاي دولتی در گروه ششم و با عنوان “تأمین مالی از طریق یارانهها” قرار میگیرند .
بت شکن و سیف الدینی( 1389) در پژوهشی با عنوان کسب و کارها و منابع تأمین مالی متناسب با آن ها به طیفی از انواع منابع گوناگون تأمین مالی اشاره دارند که هر یک مناسب نیازهاي شرکت ها در شرایط مختلف هستند. محمودي عالمی و اسماعیلی عالمی( 1389) در پژوهشی در زمینۀ روش هاي تأمین مالی در طرح هاي کارآفرینانۀ بخش تعاون دریافتند که در این گونه طرح ها، روش هاي تأمین مالی شخصی و استفاده از بدهی به طور بهینه استفاده می شود

1. Winborg & Landström
اما روش هاي تأمین مالی داخلی و استفاده از سهام به طور مطلوب به کار گرفته نمی شود.
کریمی و بوذرجمهري( 1393) به تحلیل سازوکارهاي تأمین مالی در شرکت هاي تعاونی تولید کشاورزي پرداختند. نتایج بهدست آمده از پژوهش آن ها که با تکنیک مدلسازي معادلات ساختاري انجام شد، نشان داد که از بین سازوکارهاي تأمین مالی کسب و کارهاي کوچک و متوسط، اعطاي تسهیلات مالی با نرخ بهره پایین در بالاترین رتبه قرار دارد .
درموردپژوهش داخلی در زمینۀ تأمین مالی خودراهانداز صرفاً میتوان به پژوهش یوزباشی( 1393) با موضوع “تاثیرات تأمین مالی خودراهانداز بر عملکرد شرکت هاي نوپاي نانویی شهر تهران” اشاره کرد. در این پژوهش که به شیوة آمیخته انجام شده است ،12 مصاحبه در بخش کیفی انجام شد و مدیران 35 شرکت نوپاي فعال در حوزهۀ نانو بهعنوان جامعۀ آماري بخش کمی در نظر گرفته شدند که پس از تجزیه و تحلیل و طبق یافتههاي این پژوهش، استفاده از روش هاي تأمین مالی خودراهانداز به میزان 58/0 بر عملکرد شرکت هاي نوپاي نانویی شهر تهران اثرگذار بوده است .
به طور کلی، از مرور ادبیات و پیشینۀ تجربی پژوهش هاي خارجی مشخص میباشد که موضوع تأمین مالی خودراه انداز اهمیت بسیار بالایی در مباحث مربوط به تأمین مالی کارآفرینی دارد. با این وجود، بررسی پیشینۀ پژوهش هاي داخلی نشان میدهد تنها مطالعات معدودي وجود دارند که آن هم موضوعاتی مشابه را در حیطۀ کلی تأمین مالی کارآفرینی بررسی کرده و بهطور خاص بر تأمین مالی خودراه انداز متمرکز نشده اند و کمبود هاي جدي از ناحیۀ پژوهش ها و مطالعات داخلی مربوط به این مبحث وجود دارد و این مهم خود یکی از دلایل پرداختن به این موضوع در این پژوهش است. بنابراین، با توجه به ضرورت توجه به رفتارهاي مالی خودراه انداز توسط کارآفرینان و به منظور بررسی جامعی در این حوزه ،این پژوهش تلاش دارد در گام اول، از طریق مصاحبه هاي نیمه ساختاریافته با مدیران و صاحبان کسب و کارهاي نوپاي داراي عمر کمتر از 42 ماه به شناسایی رایج ترین روش هاي تأمین مالی خودراه انداز پرداخته و در گام بعد با استفاده از توزیع پرسشنامۀ مقایسههاي زوجی و نیز طیف لیکرت، بهمنظور اولویت بندي این روش ها گامی اثرگذار در این عرصه بردارد . روششناسی
این پژوهش به لحاظ هدف از نـوع پـژوهشهـاي کـاربردي و برحسـب گـردآوري اطلاعـات،آمیخته- اکتشافی است .ابتدا روش هاي تأمین مالی خودراه انداز با توجه به مطالعات کتابخانه اي و مرور ادبیات نظري و بررسی پیشینۀ تجربی پژوهش هاي انجام شده در ایـن زمینـه اسـتخراج وسپس با استفاده از نظر خبرگان و با هـدف بـومی سـازي، بـازبینی شـدند. در ایـن راسـتا در ایـنمرحله از پژوهش (بخش کیفی)، با انجام مصاحبه هاي نیمه ساختاریافته، روش هـاي تـأمین مـالیخ ودراه ان داز رای ج در کس ب وکاره اي نوپ اي ح وزة IT شناس ایی ش دند. تحلی ل داده ه اي مصاحبه ها به وسیلۀ کدگذاري (باز و محوري) انجام شد .انتخاب حوزة IT براي انجـام پـژوهشنیز به این دلیل است که عوامل بسیاري از جملـه سـرمایه گـذاري اولیـۀ مـورد نیـاز پـایین، اقبـالعمـومی بـه فضـاي مجـازي و بازگشـت مـالی س ریع باعـث شـده اسـت تـا در سـال هـاي اخی رکارآفرینان براي ورود به این حوزه علاقۀ فزاینده اي از خود نشان دهنـد و ایـن حـوزه بـهعنـوانیکی از صنایع پیشرفته در کشور روند روبه رشد خوبی دارد که این مسأله به نوبۀ خـود اهمیـتارائۀ راهکارهایی براي تأمین مالی کاراتر را بر ما روشن میکند.
جامعۀ آماري این پژوهش در بخش کیفی شـامل مؤسسـان، مـدیران عامـل و مـدیران مـالیکس بو کاره اي فع ال در ح وزة IT اس ت. در انتخ اب اف راد بخ ش کیف ی پ ژوهش از روش نمونه گیري هدفمند استفاده شد و نمونه گیري تا زمان دستیابی به اشباع نظري ادامه یافت. تعـدادمصاحبه هاي انجام شده تا رسیدن به اشباع نظري 7 مصاحبه بود. روایی داده هاي کیفی از طریـقتعریف دقیق جامعۀ آماري، انتخـاب درسـت نمونـ ۀ پـژوهش و طراحـی پرسـش هـاي مصـاحبهبراساس پژوهش هاي پیشین محقق شده است. در انجام مصاحبه ها نیـز بـهمنظـور دسـت یـابی بـهروایی تفاسیر با استفاده از حلقه هاي بـازخور و بیـان مصـادیق مربـوط بـه سـؤالات، تـلاش شـدمصاحبه در مسیر مورد نظر جریان داشته باشد. همچنین بـه منظـور تقویـت پایـایی پـژوهش و بـهحداقل رساندن دیدگاه هاي پژوهشگر در تحلیل داده هـا، افـزون بـر یادداشـت بـرداري مفصـل ودقیق و ضبط و ثبت دقیق گفتهها، از بازبینی مجدد کدگذاري ها نیز استفاده شد.
جامعۀ آماري پژوهش در بخش کمی، شرکتهاي نوپاي (داراي عمر کمتر از 42 ماه طبـقتعریــف دیــده بــان جهــانی کــارآفرینی 1 (2017-GEM, 2016)) ثبــت شــده در ســازمان ثبــت شرکتهاي کشور، فعال در صنعت IT در شهر تهران در سال 1394 اسـت کـه 511 شـرکت را شامل میشد .نمونۀ آماري در بخش کمی توسط فرمـول کـوکران تعـداد 220 شـرکت نوپـا راشامل شد که به روش نمونه گیري تصادفی سـاده انتخـاب شـدند. در بخـش کمـی پـژوهش، بـا استفاده از تکنیک AHP به اولویت بندي معیارها و رایج ترین روش هاي تأمین مالی خودراه انداز اقدام شد. بـدین منظـور، پرسشـنامۀ مقایسـه هـاي زوجـی بـراي خوشـه هـاي اصـلی تـأمین مـالیخودراه انداز شناسایی شده در مرحلۀ قبل، تدوین و میان نمونۀ آماري توزیع و داده هاي بهدست آمده با استفاده از نرم افزار Expert Choice تحلیل و وزن هر یک مشخص شد . در ادامـه بـراياولوی تبنــدي روشهــاي زیرمجموعــۀ هــر خوشــۀ تــأمین مــالی خــودراه انــداز، از پرسشــنامۀ محقق ساخته طیف لیکرت پنج تایی (براي روش هاي زیرمجموعه خوشه ها) بهره گرفته شد .
فرایند تحلیل سلسلهمراتبی (AHP) یکی از روش هـاي تصـمیم گیـري چنـدمعیاره اسـت کـهتصمیمات پیچیده را با سـاختاربندي معیارهـا در یـک چـارچوب سلسـله مراتبـی حـل مـیکنـد (Saaty, 1980). نظر به تعداد بالاي روشهاي تأمین مـالی خـودراه انـداز شناسـایی شـده در ایـنپژوهش، بهمنظور دستیابی به نرخ ناسازگاري پایین، پرسشنامۀ مقایسههاي زوجی صـرفاً بـرايمعیارها و خوشه هاي اصلی تأمین مالی خودراهانداز تدوین و توزیـع شـد و بـراي اولویـت بنـديروش هاي زیرمجموعۀ خوشههاي اصلی از امتیاز بهدست آمده از پرسشنامۀ طیف لیکرت بـرايهر یک از روش ها بهره گرفته شد. به این ترتیب، با توجه به خروجی نرم افـزارExpert Choice ، میزان ناسازگاري تمامی ماتریس هاي مقایسـه هـاي زوجـی کمتـر از 1/0 و در نتیجـه سـازگاريمقایسه ها قابل قبول بود.

1. Global Entrepreneurship Monitor (GEM)
یافته ها
الف) توصیف جمعیت شناختی نمونه هاي پژوهش 1- توصیف جمعیتشناختی در بخش کیفی
در بخش کیفی پژوهش، از مجموع 7 مصاحبۀ انجام شده، 86 درصد مصاحبه شوندگان، مـرد و14 درص د زن بودنــد ک ه از ای ن میــان 57 درص د مــدرك کارشناس ی ،28 درص د مــدرك کارشناسی ارشد و 15 درصد نیز مدرك دکتري داشتند. از مجموع آن ها ،73 درصد مؤسسـانکسبوکارها (که بهطور عمده مدیران عامل این کسب و کارها نیـز بودنـد) و 27 درصـد مـابقیهم مدیران مالی این کسب وکارها بودند .یادآور مـی شـود کـه تمـامی کسـب و کارهـاي مـوردبررسی، نوپا بوده و داراي عمر کمتر از 42 ماه بودند.
2- توصیف جمعیتشناختی در بخش کمی
در بخــش کمــی پــژوهش، از مجمــوع 220 پرسشــنامۀ جمــعآوري شــده، 89 درصــد از پاسخدهندگان مرد و 11 درصد زن بودهاند. سن پاسخدهندگان بـه طـور متوسـط 33 سـال بـوده است. 55 درصد از افراد مـدرك کارشناسـی ، 32 درصـد کارشناسـی ارشـد و 13 درصـد نیـ ز مدرك دکترا داشتند. 60 درصد پاسخ دهندگان در حوزة نرم افزار، 35 درصد در حوزة اینترنت و 5 درصد هم در حوزة سخت افزار فعالیت داشتند.
ب) تحلیل یافته هاي کیفی
در بخـش کیفـی پـژوهش، بـا بررسـی تمـام مصـاحبه هـا و گـزاره هـاي کلامـی آنهـا، ابتـدا شاخصهایی بـه صـورت کدگـذاري بـاز اسـتخراج شـدند. در ایـن مرحلـه، لیسـتی از 18 روش بهعنوان روشهاي تأمین مالی خود راه انداز شناسایی شدند که بدون ترتیب اولویـت عبارتنـد از:استفاده از درآمدهاي بیـرون کسـب و کـار مـدیر/ صـاحب کسـبوکـار، گـرفتن وام و پـول ازدوستان و اقوام، استخدام دوستان و اقوام با مبالغ کم، راهاندازي کسب و کـار از خانـه، پرداخـتتأخیري به تأمینکننده، استفاده از لیزینگ بهجاي خرید تجهیزات، توقف همکاري بـا مشـتریانغیرنقدي، دریافت پیش پرداخت از مشتریان، تعیین میزان بهره براي حساب هاي بیش از موعـد،خری د تجهی زات دس ت دوم، کرای ۀ مایحتـاج م وقتی ،گف توگ و ب راي بهت رین ش رایط ب اتأمین کنندگان، تخفیف براي خرید نقدي، داد و سـتد در عـوض خریـد کـالا، خریـد بـا هزینـۀ حمل از طرف تأمینکننده، به اشتراك گذاشتن کارمندان، به اشتراك گذاشتن تجهیـزات و بـهاشتراك گذاشتن دفتر کار. باید خاطر نشان کرد که 18 روش شناسایی شـده در ایـن پـژوهش،زیرمجموعه اي از 32 روش تأمین مالی خودراهانداز پیشتر شناسـایی شـده توسـط وینبـورگ ولندس تروم( 2001) بــوده و در ایــن پــژوهش ب ا روش تــأمین م الی خــودراهانــدازي خــارج از روشهاي اشاره شده در ادبیات که مختص کشورمان باشد، مواجه نشدیم .
جدول 1. نمونههایی از کدگذاريهاي انجام شده بر روي مصاحبهها و شناسایی خوشه هاي
اصلی تأمین مالی خودراه انداز
کد مصاحبه شونده کد محوري کد باز نمونه اي از گزارة کلامی ردیف
E1, E3, E4, E5, E6, E7 تأمین مالی شخصی
صاحب شغل استفاده از
درآمدهاي بیرون صاحب کسب وکار مهم ترین منبع مالی مورد استفاده اکثر شرکت هاي حوزة IT که من با آنها برخورد داشتم، استفاده از پسانداز شخصی مؤسس کسب و کار بوده است. 1
E1, E3, E6 اشتراك منابع به اشتراك گذاشتن دفتر کار بسیاري از کسبوکارهاي حوزة فناوري اطلاعات نیاز بـه دفتـرثابتی ندارد، به همین دلیل مواقع زیادي پیش مـی آیـد کـه دفتـرکار را بتوان در مواقعی اجاره داد. یا حتی بهصورت هم زمان دو شرکت در یک دفتر کار کنند. 2
E2, E3, E5 حداقل کردن هزینههاي سرمایهگذاري خریدتجهیزات
دست دوم بسیاري از تجهیزات مورد نیاز در صورت تهیه بهصورت دسـتدوم صرفه بیشتري براي ما دارند. فقط باید به کیفیت تجهیـزاتتوجه کرد. با این روش هزینههاي اولیه کاهش پیدا کـرده و درهزینههاي جاري راحت خواهیم بود. 3
E1, E5, E6, E7 پرداخت هاي
تأخیري پرداخت تأخیري به تأمین کننده گاهی مشکلات مالی و تأمین وجه نقد در بـازار پـیش مـیآیـد،این است که خیلی وقتها مجبور به چانهزنی با تـأمین کننـدگانبراي مهلت گرفتن در پرداخت ها می شویم. عـدم ثبـات بـازار وکمبود وجه نقد در بازار علت عمدة این اتفاق است. 4
E1, E2, E3, E4 توقف حساب هاي دریافتنی
توقف همکاري با مشتریان غیرنقدي وجــه نقــد در صــنعت در شــرایط فعلــی کــم اســت. درنتیجــهمشتري هاي نقـدي ارزش بیشـتري بـراي مـا دارنـد. در صـورتتحویل کالا به مشتري در اقساط بلند نمی تـوانیم هزینـههـا را دربسیاري از موارد پوشش دهیم. 5
سپس تلاش شد روش هاي تأمین مالی خود راه انداز شناسایی شده، در مقوله هـایی جـامع تـر دسته بندي شوند. بهدلیل محدودیت در تعداد صـفحات مقالـه ، نمونـه هـایی از کدگـذاري هـاي انجام شده بر مصاحبه ها و خوشه هاي تأمین مالی خـودراه انـداز شناسـایی شـده کـه در حقیقـتکدهاي محوري شناسایی شـده در ایـن پـژوهش هسـتند ، بـه همـراه کـد مصـاحبه شـوندگان درجدول1 ارائه شده است.
ج) تحلیل یافتههاي کمی
در بخش کمی پژوهش، براساس روشهاي شناسایی شده در بخش کیفی، پرسشنامۀ مقایسههاي زوجی تدوین شد و براساس سه معیار سهولت (در دسترس بودن)، حداقلسازي هزینههاي تأمین مالی و سرعت اعمال روش تأمین مالی که از مصاحبههاي خبرگان و مطالعات پژوهشگران پیشین به آنها رسیده بودیم، اقدام به اولویت بندي روشهاي تأمین مالی خود راه انداز شناسایی شده کردیم . نحوة وزندهی بدینگونه بود که در ابتدا معیارهاي اصلی نسبت به هم وزندهی شدند و سپس خوشههاي اصلی تأمین مالی خودراه انداز براساس هر کدام از معیارها نیز با مقایسههاي زوجی وزندهی شدند. اولویت بندي نهایی ماتریس مقایسه- هاي زوجی خوشههاي اصلی تأمین مالی خودراهانداز در جدول 2 ارائه شده است .
جدول2. اولویت بندي نهایی ماتریس مقایسههاي زوجی خوشههاي اصلی تأمین مالی خودراه انداز
اولویت وزن
نهایی وزن مربوطه بر اساس معیار
سرعت اعمال وزن مربوطه براساس معیار حداقل سازي هزینه هاي تأمین مالی وزن مربوطه
براساس معیار سهولت خوشههاي اصلی تأمین مالی خودراه انداز
1 0/344 0/407 0/252 0/374 تأمین مالی شخصی صاحب شغل
2 0/254 0/148 0/420 0/196 پرداختهاي تأخیري
3 0/215 0/256 0/162 0/229 توقف حسابهاي دریافتنی
4 0/095 0/065 0/099 0/122 حداقل کردن هزینههاي سرمایهگذاري
5 0/089 0/125 0/066 0/078 اشتراك منابع
منبع: یافته هاي پژوهش

افزون بر اولویت بندي خوشه هاي اصـلی تـأمین مـالی خـودراه انـداز، در گـام بعـد اقـدام بـهاولویت بندي روشهاي زیرمجموعۀ هر خوشه نیز کردیم .به این منظور، بـراي بـه دسـت آوردنامتیاز نهایی هـر کـدام از روش هـاي زیرمجموعـه هـر یـک از خوشـه هـاي اصـلی تـأمین مـالیخودراه انداز بر مبناي هر یـک از معیارهـا، وزن معیـار در وزن خوشـه و امتیـاز آن روش تـأمینمالی خودراهانداز ضرب شده تا امتیاز نهایی روشهاي تأمین مالی خودراهانداز بهدست آید .
یادآور میشود میانگین امتیاز داده شـده بـه هریـک از 18 روش تـأمین مـالی خـودراه انـدازبراساس تحلیل هاي بهدست آمده از پرسشـنام ۀ طیـف لیکـرت اسـت. دلیـل انتخـاب ایـن طیـففراهم کردن امکان اندازه گیري میزان تناوب استفاده از هریک از روش ها توسط این طیف بود .
نتایج تحلیل نشان میدهد که از بین روشهاي تأمین مالی زیرمجموعۀ خوشۀ پرداخت هـايتأخیري، روش پرداخت تأخیري به تأمین کننده (با امتیاز نهـایی 371/0) بـالاتر از روش اسـتفادهاز لیزین گ ب ه جــاي خری د تجهیــزات (ب ا امتی از نه ایی320/)0 ق رار گرف ت. در روش ه اي زیرمجموعۀ خوشۀ توقف حسابهاي دریافتنی، روش توقـف همکـاري بـا مشـتریان غیرنقـدي(با امتیاز 314/0) بالاترین اولویت را داشته و سپس روشهاي دریافت پیش پرداخت از مشتریان
(با امتیاز 306/0) و تعیین میـزان بهـره بـراي حسـابهـاي بـیش از موعـد (بـا امتیـاز 267/0) در اولویتهاي دوم و سوم قرار گرفتنـد. در میـان روشهـاي زیرمجموعـۀ خوشـ ۀ حـداقل کـردنهزینههاي سرمایهگذاري، روش تخفیف براي خرید نقدي (با امتیاز 142/0) بالاترین اولویت را داشته و روش کرایۀ مایحتـاج مـوقتی (بـا امتیـاز 130/)0 در رتبـ ۀ دوم، روش گفـت وگـو بـرايبهترین شرایط با تأمین کننده (با امتیاز 119/)0 در رتبۀ سـوم و درنهایـت روش خریـد تجهیـزاتدس ت دوم (ب ا امتی از 109/0) در رتب ۀ چه ارم ق رار گرفتن د. از ب ین روش ه اي ت أمین م الی زیرمجموعۀ خوشـ ۀ تـأمین مـالی شخصـی صـاحب شـغل، روش اسـتفاده از درآمـدهاي بیـرونکسبوکار مدیرعامل (با امتیاز نهایی 534/0) بیشترین اولویت را داشته و پس از آن روش هـايگرفتن وام و پول از دوستان و اقوام (با امتیـاز 522/)0 در رتبـ ۀ دوم، روش اسـتخدام دوسـتان واقوام با مبالغ کم (با امتیاز 455/0) در رتبۀ سوم و درنهایت روش راهاندازي کسب و کار از خانـه(با امتیاز 317/0) در رتبۀ چهارم قرار گرفتنـد. درنهایـت بـا توجـه بـه نتـایج بـه دسـت آمـده در روشهاي زیر مجموعۀ خوشۀ اشتراك منابع، روش داد و ستد در مقابل خریـد کـالا (بـا امتیـاز100/0) بالاترین اولویت را داشته و سپس روش به اشتراكگذاري دفتر کار (بـا امتیـاز 097/0) در رتبۀ دوم، روش خرید با هزینۀ حمل از طرف تأمین کننـده ( بـا امتیـاز 096/0) در رتبـ ۀ سـوم،روش اشتراك گذاري تجهیزات (با امتیاز 081/0) در رتبۀ چهارم و روش به اشـتراك گذاشـتنکارمندان (با امتیاز 080/0) در رتبۀ پنجم قرار گرفتند.
بحث و نتیجهگیري
نیاز به تأمین مالی در شرکتهاي نوپا مشکل عدیدهاي در دنیا مـی باشـد، امـا در کشـورهاي در حال توسعه به دلیل نداشتن ساختارهاي مالی کارآمد بانکی و سرمایهگذاري مخاطره پـذیر، ایـنمعضل بیشتر احساس میشود. بنابراین شرکتهاي نوپا براي بهثمر رساندن ایـده شـان در مرحلـۀ راهاندازي، نیاز به اسـتفاده از روش هـاي خلاقانـهاي دارنـد کـه در آن کـارآفرین بایـد از منـابعداخلی و بدون اتکاء به وام و سرمایهگذار خارجی اقدام کند.
این پژوهش که در بستر کسب وکارهاي نوپاي فنـاوري اطلاعـات شـهر تهـران انجـام شـدهاســت بــا هــدف شــناخت رفتارهــاي خــودراه انــداز مــالی کارآفرینــان ایرانــی (بــا توجــه بــهمحدودیت هاي زیاد در تأمین مالی خارجی) در تلاش است تا اهمیت استفاده از این روش هـا رادر فضاي کسب وکار کشور به اثبات رساند. در این راستا، در این پـژوهش در گـام نخسـت بـهاستخراج روشهاي رایج تأمین مالی خودراه انداز مـورد اسـتفادة کارآفرینـان بـا بهـره گیـري از مطالعات داخلی و خارجی انجام شده در این زمینه از جمله پژوهش انجام شده توسط یوزباشـی(1393) و نیز وینبورگ و لندستروم( 2001) پرداخته شد. در این بخش از پـژوهش، تعـدادي ازروشهاي زیرمجموعۀ تأمین مالی خودراهانداز حذف شد چراکـه بـه طـور مثـال در کشـورهاياروپایی و آمریکا کارتهاي اعتباري جـزء مهمتـرین منـابع تـأمین مـالی خـودراهانـداز از منـابعشخصی کارآفرین هستند که در ایران این مورد بهراحتی امکانپذیر نیست .افزونبـر آن، تـأمینمالی از طریق یارانه ها نیز که یکی از موارد بیان شده در پژوهش وینبورگ و لندستروم( 2001) بود، در روش هاي تأمین مالی خود راه انداز شناسایی شده به وسیلۀ مصاحبه هاي بخش کیفی ایـنپژوهش جاي نگرفت. در گام بعد به اولویت بندي روشهـاي رایـج تـأمین مـالی خـودراهانـدازشناسایی شده با استفاده از تکنیک AHP پرداختیم که با توجه بـه نتـایج بـه دسـت آمـدة خوشـ ۀ تأمین مالی شخصی صاحب شغل با میانگین وزنی 344/0بهعنوان رایـج تـرین شـیوة تـأمین مـالیخودراهانداز شناسایی شد و بعد از آن بهترتیب خوشههـاي پرداخـتهـاي تـأخیري بـا میـانگینوزنی 254/0، توقـف حسـابهـاي دریـافتنی بـا میـانگین وزنـی 215/0، خوشـ ۀ حـداقل کـردن هزینههاي سرمایه گذاري با میانگین وزنی 095/0 و درنهایت خوشـ ۀ اشـتراك منـابع بـا میـانگینوزنی 089/0 بهترتیب در ردههاي دوم تا پنجم قرار گرفتند. در گام آخر نیز اولویت هر یـک ازروش هاي زیرمجموعۀ خوشه هاي اصلی تعیین شد .
پیشنهادها
با توجه به اینکه براساس نتایج بهدست آمده از این پژوهش تأمین مالی شخصـی صـاحب شـغلبالاترین اولویت را در بین خوشه هاي اصلی تـأمین مـالی خـودراه انـداز بـهخـود اختصـاص داد،پیشنهاد می شود کارآفرینان در مواجهه با معضلات و محدودیت هـاي مـالی بـهویـژه در مراحـلاولیۀ کسب وکار-که بهدلیل ریسک بالا و نبود سابقۀ مالی دسترسی محدودتري به تـأمین مـالیخارجی توسط نظـام بـانکی و نیـز جـذب سـرمایه گـذار دارنـد- بـر رفتارهـاي خـودراه انـداز وروش هاي خلاقانه اي که در این حوزه جاي می گیرند، تأمل ویـژه اي داشـته باشـند. همچنـین ازآنجا که پرداخت هاي تأخیري در اولویت دوم در بین خوشه هاي اصلی تأمین مالی خودراه انداز جاي گرفت، پیشـنهاد مـی شـود کارآفرینـان توجـه ویـژه اي بـه شـبکه سـازي و تقویـت سـرمایۀ اجتماعی خود داشته باشند تا از این طریق بتوانند تعامل بهتري با طرف هاي تجاري خـود برقـرارکرده، تا حد ممکن از اعتبارات تجاري بهتري برخوردار شده، دورة پرداخت حساب ها و اسناد پرداختنی کسب و کار خود را افزایش داده و شکاف وجه نقد خود را کاهش دهند .
اگرچه این پژوهش بـه شناسـایی و اولویـت بنـدي روش هـاي تـأمین مـالی خـودراهانـداز درکسب وکارهاي نوپاي حوزة IT پرداخت اما مطالعۀ ساختار تأمین مـالی خـودراه انـداز بـا سـطحسرمایۀ مورد نیاز، سطح ریسـک و عـدم اطمینـان در صـنعت و یـا جـذابیتهـاي صـنعت بـراي سرمایه گذاري میتواند الگویی صحیحتر از رفتار کسبوکارهـا و سـازوکارهاي اسـتفاده شـدةآنها در بخش تأمین مالی ارائه دهد و توصیه میشود پـژوهش هـاي آتـی در ایـن سـمت و سـوگام بردارند. همچنین می توان چگونگی استفاده از روش هاي تأمین مالی خـودراه انـداز را بـرايکسب و کارهاي فعال در سایر مراحل توسعۀ شرکت بررسی کـرد و یـا بررسـی تطبیقـی دربـارةسازوکار اجرایی این روش ها در بین صنایع مختلف انجام داد. تبیین عوامل اثرگذار در اسـتفادهاز روش هاي تأمین مالی خودراه انداز از دیگر موضوعاتی است که نیاز به مطالعات آتی دارد .

منابع بت شکن، م.هـ. و سـیف الـدینی، ج ( .1389). “کسـب و کارهـا و منـابع تـأمین مـالی متناسـب بـاآن ها”. مجله اقتصادي – ماهنامه بررسی مسایل و سیاست هاي اقتصـادي ، 16(9و10)، 116-
87. راجرز، اس( .1393)، مالی براي کارآفرینان، ترجمه هستی چیت سـازان و سـلیمان عبـداﷲ پـور،
تهران ،انتشارات جهاد دانشگاهی.
کریمی، آ. و بوذرجمهري، ش( .1393). “تحلیـل سـازوکارهاي تـأمین مـالی کسـب و کارهـاي
کوچک و متوسط”. توسعه کارآفرینی، 7 (3)، 486-467.
محم ودي عــالمی، ع. و اس ماعیلی عــالمی، ح ( .1389). “بررسـی روش ه اي تـأمین مـالی در
طرح هاي کارآفرینانه بخش تعاون استان مازندران ،تعاون، 21(1)، 124-113.
یوزباشی، ص( .1393). ” تأثیرات تأمین مـالی خـودراهانـداز بـر عملکـرد شـرکتهـاي نوپـاي
نانویی شهر تهران”. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران.
Cassar, G.( 2004). “The financing of business start-ups”. Journal of Business Venturing, 19(2):261–283.
Cole, J.D., Lahm, R.J., Little, H.T., & Seipel, S.J. (2005). “Credit cards as a source of start-up capital and ongoing capital management”. Paper presented at the 2005 International Council for Small Business World Conference, Washington, DC.
Coleman, S. (2007). “The role of human and financial capital in the profitability and growth of women-owned small firms”. Journal of Small Business Management, 45(3): 303-319.
Denis, D. J. (2004). “Entrepreneurial finance: an overview of the issues and evidence”. Journal of corporate finance, 10(2): 301-.623
Ebben, J. & Johnson, A. (2006). “Bootstrapping in small firms: An empirical analysis of change over time”. Journal of Business Venturing, 21(6), 851-.568
Freear, J., Sohl, J.E., & Wetzel, W.E. Jr. (1995). Who bankrolls software entrepreneurs?. In W.D. Bygrave, B.J. Bird, S. Birley, N.C. Churchill, M. Hay, R.H. Keeley and W.E. Wetzel jr. (eds.) Frontiers of Entrepreneurship Research, Babson Park, MA: Babson College, pp. 394-40.6
Gartner, W.B., Frid, C.J., & Alexander, J.C. (2012). “Financing the emerging firm”. Small Business Economics, 39(3): 1–.71
Global Entrepreneurship Research Association (2016-2017). Global entrepreneurship monitor. Retrieved from www.gemconsortium.org/report.
Hamilton, R. H. (2001). “E-commerce new venture performance: how funding impacts culture”. Internet Research, 11(4): 277-.582
Harrison, R. T., Mason, C. M., & Girling, P. (2004), “Financial bootstrapping and venture development in the software industry”, Entrepreneurship and Regional Development, 16 (4): 307-333.
Jonsson, S. & Lindbergh, J. (2013). “The development of social capital and financing of entrepreneurial firms: From financial bootstrapping to bank funding”. Entrepreneurship Theory and Practice, 37(4): 661-686.
Kauffman Foundation & Legalzoom (2012). Startup environment index. Retrieved from www.kauffman.org.
Korosteleva, J. & Mickiewicz, T. (2011). “Start-up financing in the age of globalization”. Emerging Markets Finance and Trade, 47(3): 23–49.
Myers, S.C.(2001). “Capital Structure”. The Journal of Economic Perspectives, 15(2): 81–102.
Neeley, L. (2004). Bootstrap Finance. In H.P Welsch (Ed.), Entrepreneurship: the way ahead (p. 105-115). London: Routledge.
Parkin, M. (2010). Microeconomics (9th ed.) Boston: Pearson Education Inc.
Robb, A.M. & Robinson, D.T.(2010). “The capital structure decisions of new firms”. Technical report, National Bureau of Economic Research.
Saaty, T.L. (1980). The Analytic Hierarchy Process: Planning, Priority Setting, Resource Allocation. New York: McGraw-Hill.
Schofield, R. M. (2015). Relationship Between Bootstrap Financing, Number of Employees, and Small Business Success (doctoral dissertation). Walden University, Minneapolis, Minnesota, U.S.
Timmons, J.A., Spinelli, S. (2009). New venture creation: Entrepreneurship for the 21st century (8thed.). New York: McGraw Hill.
World Economic Forum (2016-2017). The global competitiveness report. Retrieved from www.weforum.org/gcr.
Winborg, J. & Landström, H. (2001). “Financial bootstrapping in small businesses: examining small business managers’ resource acquisition behaviours”. Journal of Business Venturing,16(3): 235-.452
Winborg, J. (2009). “Use of financial bootstrapping in new businesses: a question of last resort?” Venture Capital, 11(1): 71-.38



قیمت: تومان

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *